Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika

Haftanın Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika Değerlendirmesi (13-19 Nisan 2020)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
20 Nisan 2020 15:33

Çin

Çin'in koronavirüs vaka sayısının 1290'dan 3869'a yükselmesi üzerine açıklamalarda bulunan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lijian Zhao, tartışma yaratan bu durumla ilgili olarak "İstatistiksel doğrulama süreci ve ortak bir uluslararası uygulamanın bir parçası" açıklamasında bulundu. Günlük basın toplantısında konuşan Zhao, Pekin'in böyle bir şeye izin vermeyeceğini söyleyerek, ülkesinin salgının büyüklüğünü örtbas ettiğine yönelik iddiaları reddetti. Ancak Çin’in vefat sayısını revize etmesi halihazırda Çin’e tepki gösteren pek çok ülkenin tartışmaya tekrar dahil olmasına neden oldu. Özellikle Fransa ve İngiltere’den sert açıklamalar ardı ardına geldi. Fransa Cumhurbaşkanı Macron: Çin'in yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadelesine ilişkin, "Açıkçası bilmediğimiz şeyler oldu" dedi.  Macron, İngiliz Financial Times gazetesine verdiği demeçte, Kovid-19'a ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Salgınla ilgili Fransa, Almanya ve İtalya'nın, Çin veya Rusya ile karşılaştırılmasının mümkün olmadığını vurgulayan Macron, "Çin'in koronavirüsün yönetiminde bizden daha iyi olduğunu söyleyecek kadar saf olmayalım. Bilmiyoruz. Açıkçası bilmediğimiz şeyler oldu." ifadesini kullandı.  Macro’nun ardından İngiltere Dışişleri Bakanı Dominic Raab, Çin'in yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) nasıl ortaya çıktığına ve salgının çok daha önce durdurulma ihtimali olup olmadığına dair zor soruları yanıtlaması gerekeceğini söyledi. Raab, günlük basın toplantısında, Çin'le "hesaplaşmayla" ilgili bir soru üzerine, virüsün ortaya çıkması dahil salgınla ilgili gelişmelerin sonradan gözden geçirilmesi ve bunda da bilimin yönlendirmesinin esas alınması gerektiğini belirtti. Salgının uluslararası iş birliğinin önemini gösterdiğini ve İngiltere'nin vatandaşlarını ülkeye getirmede Çin'le iyi bir şekilde çalıştığını kaydeden Raab, "Meselede tüm açıları dikkate almalı ve dengeli olmalıyız. Ancak hiç şüphe yok ki bu krizden sonra işler eskisi gibi olmaz. Bunun (virüs) nasıl ortaya çıktığı ve çok daha önce durdurulma ihtimali olup olmadığına dair zor sorular sormamız gerekecek." dedi. Raab, bu sözlerinin uygulamada yeni gümrük vergileri veya İngiltere'deki Çin yatırımlarına kısıtlama anlamına gelip gelmediğine ilişkin bir soru üzerine ise İngiltere'nin ortaklarıyla çalışacağını ve virüsün ortaya çıkışıyla ilgili soruların cevabı bilinmeden belirli bir karar alınamayacağını ifade etti.

Avrupa

İngiltere'de yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadele kapsamında kısmi karantina uygulamasının 3 hafta uzatılmasına karar verildi. Dışişleri Bakanı Dominic Raab, günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, alınan önlemlerin virüsün yayılmasını yavaşlatmakta başarılı olduğunu ancak genel tablonun karışık bir resim sunduğunu söyledi.

İspanya'da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınında hayatını kaybedenlerin sayısı son 24 saatte 410 artarak toplamda 20 bin 453'e yükseldi. Bu rakam, Kovid-19 nedenli ölümlerde 'son 5 haftanın en düşük artışı' olarak kaydedildi.

Fransa'da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 19 bin 718'e yükseldi. Sağlık Bakanlığı Genel Müdürü Jerome Salomon, düzenlediği basın toplantısında, virüs tespit edilen kişi sayısının son 24 saatte 7 bin 701 artarak 175 bin 942'ye ulaştığını söyledi.

Dünyayı etkisi altına alan koronavirüs salgınından en çok ülkelerin başında gelen İtalyan'ın Carpi kentinde 'Salgına karşı birlikte dua ediyoruz' etkinliği düzenlendi. Koronavirüs salgınının en çok etkilediği İtalya’da salgından kurtulmak ve halkın moralini yükseltmek için her dini temsil eden din adamları bir araya geldi. İtalya’nın Carpi kentinde gerçekleşen etkinlikte Belediye Başkanı Alberto Bellelli de hazır bulundu. Salgına karşı bir araya gelen din adamları kentin şehitler meydanı olan olarak bilinen Martiri Meydanı’nda dua etti. Belediye Başkanı Alberto Bellelli, “Bugün salgının bizi zorladığı acı deneyimleri yaşıyoruz. Dini ve kültürel duyarlılığa sahip bir toplulukla dua ediyoruz. Haftalardır bu korkunç virüse karşı ellerinden geleni yapan tüm çalışanlar yalnız değilsiniz” dedi. Virüsün kurbanlarını hatırlamak ve salgının en kısa zamanda durmasını temenni etmek için Carpi kenti Martiri Meydan'nın bulunan Saat Kulesi önündeki etkinlikte imam Mourad Selmi Kuran-ı Kerim'den Al İmran suresini okuyarak, salgının son bulması için dua etti. İmam Selmi “Biz Müslümanlar bu sevgili toprakların ayrılmaz bir parçasıyız, bu hastalık için Allah'a dua ediyoruz’ dedi.

Avrupa Komisyonu Başkanı’ndan Özür

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen koronavirüs salgınına hazırlıksız yakalandıkları ve İtalya'ya başından bu yana gerekli desteği sağlayamadıkları için Roma'dan ve İtalyanlardan bir kez daha özür diledi. Avrupa Parlamentosu'nda konuşan Alman Von der Leyen, "Kimse koronavirüs salgınına hazır değildi. İlk başlarda İtalya'nın yardıma ihtiyacı varken harekete geçen neredeyse olmadı, Avrupa'nın bundan böyle 'farklılıklarını ve bölünmüşlüklerini' geride bırakması gerektiğini belirten von der Leyen, "Cesaret, güven ve dayanışmaya ihtiyacımız var." şeklinde konuştu.

Leyen’in bu konuşmasının pozitif bir etkisinin olup olmayacağı bir yana bırakılırsa, özellikle İtalya ve İspanya’nın salgın krizinin en başında ihtiyaç duydukları desteği AB’den görememiş olmaları kriz sonrası AB içinde yeni bir tartışmanın yaşanabileceğinin sinyallerini vermektedir. Brexit benzeri bir süreç olup olmayacağını öngörmek henüz zor olsa da iki ülkede AB karşıtlığının artacağını tahmin etmek yanlış olmayacaktır.

ABD

ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinde alınan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) önlemlerinin 3 aşamalı şekilde gevşetileceğini ancak kararın eyalet valilerinde olduğunu duyurdu. Trump, Kovid-19 ile Mücadele Görev Gücü'nün Beyaz Saray'da düzenlediği günlük basın toplantısında bir konuşma yaptı. Kovid-19'a karşı alınan önlemlerin sonuç verdiğini belirten Trump, ABD'de ilk tahminlerin aksine 100 binden çok daha az kişinin ölmesinin beklendiğine işaret ederek, "Şu andaki ölüm tahminleri daha iyimser. İyimser ölüm tahmini demek istemiyorum, böyle bir şey yok. 1 kişi bile bizim için çok fazla." dedi. Trump, "Virüsün ilerleyişinde eğri düzlendi. Tepe noktasını arkamızda bıraktık." diye konuştu. Virüse karşı alınan önlemler nedeniyle ABD ekonomisinin zarar gördüğüne işaret eden Trump, "ABD ekonomisinin uzun süre durması sürdürülebilir bir durum değil." ifadesini kullandı.  Trump, "Elimizdeki veriler ışığında, uzman ekibimiz virüse karşı savaşımızda bir sonraki cepheye geçmemize karar verdi. Bu süreci 'Amerika'yı tekrar açmak' olarak nitelendiriyoruz." dedi. Bu sürecin işleyişine dair bir plan hazırladıklarını ancak uygulama kararının eyalet valilerinde olduğunu belirten Trump, "Bazı eyaletler virüsten çok etkilenmedi. Bu eyaletler 1 Mayıs'tan önce sürece başlayabilir. Ancak bir eyalet virüs önlemlerini gevşetmek istemezse, virüs önlemlerini devam ettirmelerine izin veririz." açıklamasında bulundu.