Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (1-7 Nisan 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
08 Nisan 2019 09:58

Dünya Ekonomisi

IMF Uyardı

Uluslararası Para Fonu (IMF), yılda iki kez hazırlanan Küresel Finansal İstikrar Raporu'nun Nisan 2019 sayısında küresel ölçekte hızlı biçimde yükselen konut fiyatlarının düşüşe geçmesi halinde 2008 yılına benzer bir sorun yaşanabileceğini duyurdu. Raporda, konutta aşırı değerleme, düşük faiz oranları ve kolay borçlanma konusundaki endişelerin finansal istikrarı etkileyeceğine değinilerek konut fiyatlarındaki olası bir hızlı düşüşün, 2008'in küresel mali krizinde olduğu gibi makroekonomik performansı ve finansal istikrarı olumsuz etkileyebildiği vurgulandı. 

ABD Ekonomisi Yavaşlıyor

ABD tarafından gelen verilere baktığımızda ise perakende satışlarda gerileme olduğunu görmekteyiz. Her ne kadar tüketim harcamalarında artış olsa da satışlardaki bu gerilemenin ekonomik büyümeye olumsuz yansıyacağını ortaya koyuyor. Öte yandan hafta başında Beyaz Saray ekonomi danışmanı Larry Kudlow ABD ile Çin arasındaki ticaret müzakeresinin ilerlemekte olduğunu açıkladı.  Ancak ABD Başkanı Donald Trump bu ay içerisinde tamamlanması beklenen görüşmelerin en az dört hafta daha süreceğini belirtti.

İngiltere-AB İlişkisi Zorda

İngiltere tarafında Brexit süreci belirsizliğini halen koruyor. Mart ayının sonunda Brexit koşullarına alternatif seçenekler Parlamentoda oylamaya sunulmuş ve 8 seçenek reddedilmişti. Bu hafta ise 4 farklı seçenek daha sunuldu ancak bunlar da reddedildi. Anlaşma eğer parlamento tarafından onaylanmazsa 10 Nisanda gerçekleştirilecek olan AB liderler zirvesinde yeniden ertelenmesi; ertelenmez ise 12 Nisanda AB’den anlaşmasız olarak ayrılması gündeme gelirken İngiltere Parlamentosu’nun alt kanadı olan Avam Kamarası hafta içinde yapılan oylamada anlaşmasız Brexit seçeneğini önlemeye yönelik tasarıyı kabul etti. Tasarının yasalaşması halinde, Theresa May hükümeti, İngiltere'yi AB'den anlaşmasız olarak ayıramayacak ve AB'den yeni bir uzatma talep etmeye mecbur kalacak. Ancak, AB tarafının yeni bir süre uzatımına sıcak bakmadığı biliniyor.

Dünya Ticareti Geriliyor

Dünya Ticaret Örgütü (WTO) küresel ticaretin 2018 yılının son çeyreğinde %0,3 oranında daraldığını, yıl genelinde ise %3 oranında büyüme kaydettiğini açıkladı. Kurum, daha önce %3,7 olarak duyurduğu 2019 yılı küresel ticaret hacmi büyüme öngörüsünü ise aşağı yönlü revize ederek %2,6’ya indirdi. Büyüme tahmininin revize edilmesinin gerekçelerini; küresel ekonomik büyümedeki yavaşlama, finansal piyasalarda artan oynaklık, gelişmiş ülkelerin para politikalarındaki sıkılaşma, yeni gümrük vergileri ile ticaret savaşındaki misillemeler olarak sıraladı.

Petrol Fiyatlarında Dalgalanma

Petrol fiyatlarındaki dalgalanma devam ediyor. Brent petrol fiyatı 70 usd’nin üzerine çıkarak Kasım 2018’den bu yana en yüksek seviyesini test etmiş oldu. Bunun başlıca nedeni olarak ABD’de artan petrol üretimine karşılık OPEC ülkelerinin üretim kısıntısına gitmeleri gösteriliyor.

Türkiye Ekonomisi

Enflasyon Beklenen Düzeyde

Türkiye İstatistik Kurumu enflasyon rakamlarını açıkladı. Buna göre, tüketici fiyat endeksi (TÜFE)’nde Mart ayında bir önceki aya göre %1,03, bir önceki yılın Aralık ayına göre %2,27, bir önceki yılın aynı ayına göre %19,71 ve on iki aylık ortalamalara göre %18,70 artış gerçekleşti. Ana harcama grupları itibariyle gıda ve alkolsüz içeceklerde %2,44, eğitimde %1,45, ulaştırmada %0,75 ve lokanta ve otellerde %0,67 artış gerçekleşti.

Aynı dönemde yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE), bir önceki aya göre %1,58, bir önceki yılın Aralık ayına göre %2,14, bir önceki yılın aynı ayına göre %29,64 ve on iki aylık ortalamalara göre %31,17 artış gösterdi. Ara ve yatırım malları fiyatlarındaki yüksek düzeyin devam etmesi yatırım harcamaları üzerinde bir kısıt oluşturmaya devam etmektedir.

Merkez Bankası SWAP işlemi oranını arttırdı

TCMB 6 Mart’ta gerçekleştirdiği Para Politikası Kurulu toplantısında 1 hafta vadeli repo ihale faiz oranı olan politika faizini %24 düzeyinde tuttu. TCMB, Mart ayının son haftalarında döviz kurlarında artan oynaklık nedeniyle haftalık repo ihalesi gerçekleştirmeyerek fonlama maliyetini artırdı. 28 Mart Perşembe günü vadesi gelmemiş toplam swap satış sınırını yüzde 20'den yüzde 30'a yükselten TCMB, bankalara gönderdiği yazıyla Döviz Karşılığı Türk Lirası Swap Piyasası'nda vadesi gelmemiş toplam swap satış işlem miktarını, Döviz ve Efektif Piyasaları işlem limitlerinin yüzde 40'ı ile sınırlandırıldığını duyurdu.

Dış Ticaret Açığı Geriliyor

Geçen hafta TÜİK tarafından dış ticaret verileri açıklandı. Buna göre Şubat ayındaki ihracat rakamları yıllık bazda %3,4 oranında artarken, ithalat %16,9’luk bir düşüş sergiledi. Böylece, dış ticaret açığı Şubat ayında geçtiğimiz yılın aynı aynına göre %63,1 azalarak 2,1 milyar USD olarak gerçekleşti. Son 1 yıldaki dış ticaret açığı 44,8 milyar USD düzeyine gerileyerek son 10 yılın en düşük seviyesine indi.

İhracatta Almanya, ithalatta Rusya ilk sırayı aldı. Almanya'ya yapılan ihracat 2019 Şubat ayında 1 milyar 225 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla 857 milyon dolar ile Birleşik Krallık, 815 milyon dolar ile İtalya ve 741 milyon dolar ile İspanya takip etti. Rusya'dan  yapılan ithalat, 2019 yılı Şubat ayında 1 milyar 577 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla 1 milyar 371 milyon dolar ile Çin, 1 milyar 347 milyon dolar ile Almanya ve 842 milyon dolar ile ABD  izledi.

Yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayi ihracatı içindeki payı %3,4 oldu. Şubat ayında imalat sanayi ürünlerinin toplam ihracattaki payı %94,2, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri ihracatı içindeki payı ise %3,4'tür. İthalat tarafında ise imalat sanayi ürünlerinin toplam ithalattaki payı %76,2, yüksek teknoloji ürünlerinin imalat sanayi ürünleri içindeki payı ise %15,7'dir.

İmalat Sektörü

Geçen hafta yurtiçinde izlediğimiz diğer bir veri de sanayi PMI verisi oldu. Veri Mart ayında 47,2 olarak Temmuz 2018’den beri en yüksek seviyesine ulaşsa da eşik değer olan 50’nin altında kalarak imalat sektöründeki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etti.

S&P’un Türkiye Değerlendirmesi

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Türkiye’nin kredi notunun mevcut koşullar dâhilinde tehlikede olmadığını, TL’ye duyulan güvenin yeniden istenilen düzeye gelmesinin oldukça önemli olduğunu belirtti. Ayrıca özel sektörün borcunun çevrilebilir durumda olduğunu belirten kuruluş, hâlihazırda Türkiye’yi yatırım yapılabilir kredi notunun dört kademe altında değerlendiriyor.