Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika

Haftanın Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika Değerlendirmesi (11-17 Mayıs 2020)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
18 Mayıs 2020 14:48

Çin’in İsrail Büyükelçisinin Ölümü

İsrail’in Haaretz gazetesinde yer alan haberde, Çin’in İsrail Büyükelçisi Du Wei’nin (58) ölümünü soruşturmak için Çinli bir heyetin İsrail’e geleceği belirtildi. Heyetin incelemesinin ardından Du’nun cenazesinin defnedilmek üzere Çin’e götürüleceği ifade edildi. Çin’in İsrail Büyükelçisi Du Wei, 17 Mayıs sabahı Tel Aviv yakınlarındaki Herzliya kentindeki evinde ölü bulunmuştu. Büyükelçinin ölümüyle ilgili İsrail polisi soruşturma başlatırken, İsrail basını, yapılan ilk incelemede Du’nun bedeninde darp izine rastlanmadığı ve kalp krizi sonucu hayatını kaybettiğinin tahmin edildiğini yazmıştı. Çin’in Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, "İlk bulgular Büyükelçi Du Wei’nin beklenmedik sağlık sorunları nedeniyle hayatının kaybettiğini gösteriyor." ifadesine yer verilmişti.

Diamond Princess Gemisi

Japonya’nın Yokohama kentinde yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakalarının görülmesiyle şubatta karantinaya alınan yolcu gemisi Diamond Princess ülkeden ayrıldı. Kyodo ajansının haberine göre, Britanya bandıralı geminin ABD’li işletmecisinin Japonya’daki temsilcisi Carnival Japan, yolcu gemisinin Malezya’ya doğru yola çıktığını bildirdi. Sağlık Bakanlığının talimatları doğrultusunda dezenfektan faaliyetleri ve karantina şartlarının mart ayında tamamlayan gemi, aynı bölgedeki Mitsubishi tersanesinde iç tadilat gördü. Japonya çevresindeki turları ekime kadar askıya alınan gemi, ekim sonrası faaliyet takvimi açıklanana dek Malezya'da demirleyecek. Salgın boyunca 56 ülkeden 3 bin 700 yolcu ve mürettebat taşıyan gemide 712 vaka ve 13 ölüm tespit edilmişti.

Afganistan’da Siyasi Durum

Afganistan'da Seçim Komisyonu tarafından 18 Şubat'ta cumhurbaşkanı ilan edilen Eşref Gani ile seçimlere hile karıştığı iddiasıyla sonuçları kabul etmeyen Abdullah Abdullah arasında anlaşma sağlandı. Cumhurbaşkanlığı Sarayından yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Eşref Gani ile Abdullah Abdullah arasında anlaşma imzalandığı belirtildi. Anlaşmaya göre, Abdullah Abdullah, Afganistan Ulusal Yüksek Uzlaşma Konseyi Başkanlığı görevini yürütecek ve kabinenin yarısını da belirleyecek. Anlaşma kapsamında Cumhurbaşkanı Gani tarafından eski Cumhurbaşkanı Yardımcısı Abdul Raşid Dostum'a mareşallik unvanı verildi. Afganistan Ulusal Yüksek Uzlaşma Konseyi Başkanlığını üstlenen Abdullah, yeni göreviyle Taliban ile Afganistan hükümeti arasında yapılması planlanan barış görüşmeleri sürecini yürütecek.  Afganistan'da 20 Nisan 2019'da düzenlenmesi planlanan cumhurbaşkanı seçimi, iki kez ertelenerek 28 Eylül 2019'da yapılmıştı. 14 cumhurbaşkanı adayının yarıştığı seçimin ardından yapılan itirazlar nedeniyle 19 Ekim'de açıklanacağı duyurulan kesin olmayan sonuçlar 22 Aralık'ta açıklanmıştı. Afganistan Seçim Komisyonu, Gani'nin cumhurbaşkanı seçildiğini açıklamış, Abdullah ise kendisinin kazandığını ileri sürmüştü.

Seçim Komisyonu tarafından cumhurbaşkanı ilan edilen Eşref Gani ile seçimlere hile karıştığı iddiasıyla sonuçları kabul etmeyeceğini duyuran Abdullah Abdullah arasında devam eden anlaşmazlığın giderilmesi için, ABD'nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad'ın her iki aday arasında son ana kadar yürüttüğü mekik diplomasisinden sonuç alınamamıştı. Bunun üzerine hem Gani hem de Abdullah 9 Mart'ta ayrı ayrı yemin törenleri düzenlemişti. ABD Dışişleri Bakanlığının çifte yemin töreniyle ilgili yaptığı açıklamada, ABD'nin Afganistan'da her türlü "paralel yönetim" oluşturma çabalarına karşı olduğunun altı çizilmiş, Washington'ın tek parça ve birlik içinde bir Afganistan'ı destekleyeceği ifade edilmişti.

İspanya’da Son 2 Ayın En Düşük Ölüm Sayısı

İspanya'da Covid-19 salgınından ölenlerin sayısı yaklaşık iki ay sonra ilk kez 100’ün altına düştü. Bu ülkede, Covid-19 nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı son 24 saatte 87 artarak 27 bin 650'ye çıktı. Sağlık Bakanlığı, Covid-19 salgınıyla ilgili ölü ve vaka sayılarını güncelledi. Ülkede, dün 102 olarak açıklanan Kovid-19 teşhisi konulan hastalardaki günlük ölüm sayısı bugün 87'ye düştü. Bu, İspanya'da Covid-19 kaynaklı günlük ölümlerde 12 Mart'tan bu yana açıklanan en düşük sayı olarak dikkati çekti. Ayrıca olağanüstü halin (OHAL) ilan edildiği 14 Mart'tan bu yana Covid-19 kaynaklı günlük ölüm sayıları ilk defa 100'ün altına inerken, en yüksek ölüm sayısı 950 ile 2 Nisan'da açıklanmıştı. Bakanlık son verilerin ardından virüsten ölenlerin toplam sayısını 27 bin 650 olarak duyurdu.

Obama’dan Trump Yönetimine Eleştiri

ABD'nin eski Başkanı Barack Obama, Donald Trump yönetiminin Covid-19 salgınıyla mücadele politikasına sert eleştiriler yöneltti. ABD’de uzaktan gerçekleştirilen bir üniversite mezuniyet töreninde konuşma yapan Obama, “Her şeyden önce bu salgın yönetimde olanların ne yaptığını bildiğine dair inancı yıktı. Bir çoğu süreci yönetiyor gibi davranmıyor bile." ifadesini kullandı. Trump ise son yaptığı açıklamada, Obama yönetimine yüklenmiş ve "Biz yönetimi devraldığımızda tıbbi açıdan raflar boştu, askeri açıdan raflar boştu. Ordumuz kötü bir durumdaydı. Şimdi en güçlü orduya sahibiz." diye konuşmuştu. Diğer ülkelerle de aşı geliştirme konusunda çalıştıklarını belirten Trump, "Bu konuda bir egomuz yok. Müttefiklerimizle çalışıyoruz, bazen müttefikimiz olmayanlarda da çalıyoruz. Aşıyı kim geliştirirse bu muhteşem olur." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Ruanda Soykırımı’ndan Aranan Kabuga Yakalandı

26 yıl önce 800 bin kişinin katledildiği Ruanda Soykırımı'nın sorumlularından olan 84 yaşındaki Felicien Kabuga, Fransa'da yakalandı. Adalet bakanlığının açıklamasında, Kabuga'nın Paris'te yargılandıktan sonra Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne götürüleceği belirtildi. Fransa Adalet Bakanlığı, Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin Ruanda soykırımında yüzbinlerce kişinin ölümünden sorumlu tuttuğu isimlerden Felicien Kabuga'nın Paris'te yakalandığını açıkladı. Bakanlık, 25 yıldır aranan Kabuga’nın Paris yakınlarında Asnieres-Sur-Seine’de dairesinde sahte kimlikle yakalandığını duyurdu. Açıklamada şu ifadeler yer verildi: “1994 yılından bu yana, Ruanda Soykırımı’nın finansörü olarak bilinen Felicien Kabuga cezasız kalarak Almanya, Belçika, Kongo, Kenya ve İsviçte’de yaşadı.” Açıklamada aynı zamanda Kabuga’nın önce Paris Temyiz Mahkemesi’nde daha sonra ise Lahey’de Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargılanacağı aktarıldı. Ruanda’da en az 800 bin Tutsi ve ılımlı Hutu, radikal Hutular tarafından öldürülmüş, Kabuga’nın radikallere mali yardım sağladığı tespit edilmişti. Kabuga'nın yakalanması için ABD 5 milyon dolar (yaklaşık 35 milyon TL) ödül koymuştu. Diğer iki Ruanda soykırımı zanlısı Augustin Bizimana ve Protais Mpiranya ise halen aranıyor.