Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (18-24 Mayıs 2020)

SDE Editör
25 Mayıs 2020 01:23

Yurtiçi Piyasalar

TCMB Beklenti Anketi

Mayıs ayı TCMB Beklenti Anketi’ne göre piyasanın yılsonu TÜFE beklentisi %9,76 seviyesinden %9,38’e, 2020 büyüme beklentisi de -%0,6’dan -%1,3'e geriledi. Bu dönemde piyasanın yılsonu USD/TL kuru beklentisi 6,93 seviyesinden 7,02’ye yükselirken, cari işlemler açığı beklentisi 7,2 milyar USD oldu.

TCMB Faiz indirimi

Ardından bu hafta Merkez bu seneki 5. Para politikası toplantısında yeniden bir faiz indirimine gitti ve faizi %8,75’ten %8,25’e çekti. Böylece, Temmuz 2019’dan bu yana toplam 1.575 baz puan faiz indirimi yapılmış oldu. Toplantı metinine göre ekonomik aktivitedeki olumsuzluklar Nisan ayında iyice kendini gösterse de Mayıs ayında dipten bir dönüş olması bekleniyor. Başta petrol olmak üzere uluslararası emtia fiyatları enflasyon üzerinde olumlu etki ediyor. Öte yandan gıda fiyatları tüketici enflasyonu üzerinde yukarı yönlü baskı yapsa da bu durum kısa vadeli gözüküyor. Dolayısıyla Merkezin bu indirimi ölçülü ve beklenen bir indirim oldu.

Türkiye’de gerçekleşen enflasyon şuanda %11lerde. Politika faizi ile kıyasladığımızda  %2,5 negatif reel faiz söz konusu. Ancak beklenen enflasyonla kıyasladığımızda %1’e yakın bir negatif reel faiz söz konusu. Ancak ABD, Avrupa, Japonyaya baktığımızda faizlerin düşük olduğu bir ortamda, üstelik bilanço genişlemesi yoluyla uzun vadeli faizlerin de düşük kaldığı bir ortamda Merkez’den gelen bu hamle normal. Ancak diğer gelişmekte olan ülkelerle kıyasladığımızda bizim reel faizimiz biraz daha düşük kalıyor. Özellikle de beklenen enflasyonla baktığımızda birçok ülkede reel faiz artı pozisyonda.

TCMB - Katar Merkez Bankası Swap Anlaşması

TCMB, Katar Merkez Bankası ile swap anlaşmasının tutarının 5 milyar USD karşılığından 15 milyar USD karşılığına yükseltildiğini açıkladı.

Bütçe Dengesi

Merkezi yönetim bütçe açığı Nisan ayında yıllık bazda %136 genişleyerek 43,2 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Bütçe gelirleri bu dönemde yıllık bazda %13,1 oranında artarken, harcamalar %42,7 yükseldi. Borçlanma ihtiyacının artmasının etkisiyle faiz giderleri Nisan’da geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla %235 artarak 17 milyar TL oldu. Ocak-Nisan döneminde de bütçe açığı 72,8 milyar TL seviyesine ulaşt

Konut sektörü

Konut satışları Nisan ayında yıllık bazda %55,5 oranında azalarak 42.783 adet olurken aynı dönemde ipotekli satışlar da yıllık bazda %23,9 oranında geriledi. Öte yandan 2020 yılının ilk 4 aylık döneminde ipotekli konut satışları yıllık bazda %141,4 yükseldi ve böylece toplam konut satışları %8,9 oranında arttı.

CDS primi

Hafta başında 615 olan Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi haftanın son işlem gününde 540 seviyesinin altına indi.

Güven endeksleri

Tüketici güven endeksi Nisan ayında 54,9’a gerileyen sert düşüşü sonrasında Mayıs'ta aylık bazda %8,5 artarak 59,5’e yükseldi. Tüketici güven endeksinin 100'den küçük olması tüketici güveninde kötümser duruma işaret ediyor.

Öte yandan TÜİK mayıs ayına ilişkin sektörel güven endekslerini açıkladı. Buna göre hizmet sektöründe Nisan ayına göre %10,8, perakende ticarette %5 ve inşaat sektöründe %31,1’lik artış söz konusu.

Yurtdışı Piyasalar

ABD ekonomisi

ABD’de Nisan ayında sanayi üretim endeksi şimdiye kadar ki en hızlı aylık düşüşü kaydederek %11,2 oranında gerilerken, kapasite kullanım oranı ise %64,9 ile 2009 yılındaki en düşük seviyesinin de altına indi. Öte yandan perakende satışlar aylık bazda %16,4 oranında düşerek verinin açıklanmaya başlandığı 1992 yılından beri görülen en büyük gerilemeyi kaydetti.

ABD’de Nisan ayında konut başlangıçları 1959 yılından bu yana en hızlı düşüşünü sergileyerek %30’un üzerinde düştü ve 891 bine geriledi. Sektördeki bu bozulma; iş gücü piyasalarının pandemi sebebiyle olumsuz etkilenmesi sonrası tüketici talebinin durmasının en büyük göstergesi. Diğer bir ifade ile, halihazırda tüketiciler borç yükü altına girmekten çekiniyor ve tedarik zincirinde bozulmalar var. Tüm bunlar konut sektörünü olumsuz etkiliyor.

Öte yandan ABD’de Nisan ayına ilişkin ikinci el konut satışları da aylık bazda %17,8 oranında gerileyerek 4,33 milyon adet oldu. Bu oran Temmuz 2010'dan bu yana kaydedilen en sert düşüş.

ABD’de işsizlik maaşı başvuruları geçen hafta 2,44 milyon kişi ile beklentilerin bir miktar üzerinde gerçekleşti ve böylece pandemi etkisinin başladığı son 9 haftada başvurular 38,6 milyonu aştı.

Euro Alanı ekonomisi

Euro Alanı ekonomisi yılın ilk çeyreğinde %3,8 oranında küçülürken yıllık bazda da %3,3 oranında daraldı. Bölgenin en büyük ekonomisi Almanya’da ekonomik aktivite beklentiler paralelinde %2,2 oranında daraldı.

Avrupa’da otomobil satışları Nisan ayında yıllık bazda %76 oranında daraldı. Şimdiye kadar ki en sert düşüş olarak nitelendirilen bu durum nisan ayı boyunca uygulanan pandemi tedbirlerine ve bayilerin kapalı olmasına bağlandı. Öte yandan açıklanan verilere göre otomobil satışları Nisan ayında aylık bazda İngiltere, İspanya ve İtalya’da %95’in üzerinde azalırken, Almanya’da otomobil pazarı %43,8 ile nispeten daha ılımlı daraldı.

Almanya ve Fransa koronavirüsle sebebiyle olumsuz etkilenen Avrupa ülkelerini ve sektörlerini desteklemek için AB bütçesine ortak borçlanmayla oluşturulacak 500 milyar Euro tutarındaki teşvik paketi konusunda uzlaşmaya vardı. Bu durum Avrupa Birliği'nin ilk kez üye ülkeler adına borçlanabilmesi anlamına geliyor.

İngiltere ekonomisi

ABD’den sonra koronavirüs kaynaklı ölümlerin en çok gerçekleştiği İngiltere’de işsizlik maaşı başvuruları %70 artarak 2 milyonun üzerine çıktı.

Japonya ekonomisi

Dünyanın en büyük 3. ekonomisi Japonya 4,5 yılın ardından ilk kez daralarak yıllık bazda %0,9 oranında küçüldü. Beklentiler ise küçülmenin %0,2 oranında olacağı yönündeydi.

Japonya Başbakanı Abe 1,1 trilyon USD büyüklüğündeki teşvik paketinin ardından önümüzdeki ay yeni bir teşvik paketi taahhüdünde bulundu. Öte yandan Japonya Merkez Bankası 22 Mayıs’ta program dışı toplantı yapma kararı aldı.

Dünya Bankası

Dünya Bankası Grubu Başkanı David Malpass yaptığı açıklamada, Kovid-19 ile mücadele kapsamında şimdiye kadar gelişmekte olan 100 ülkeye yaklaşık 5,5 milyar USD büyüklüğünde destek sağladıklarını belirtirken önümüzdeki 15 aylık süreçte 160 milyar USD büyüklüğünde hibe taahhüdünde bulundu. Açıklamasında salgın ve gelişmiş ülkelerdeki ekonomik faaliyetin durması sonucunda 60 milyon insan için aşırı yoksulluk riski olduğu ve bu durumun yoksulluğun azaltılmasına yönelik bu zamana kadar kaydedilen ilerlemenin çoğuna zarar verebileceğini belirtti.