Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftalık Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (4-10 Mayıs 2020)

SDE Editör
11 Mayıs 2020 13:27

Yurtiçi Piyasalar

Merkez Bankası Enflasyon raporu

Yılın ikinci Enflasyon Raporu’nu yayımlayan TCMB yılsonu enflasyon tahminini petrol fiyatlarındaki keskin düşüşün ve talep koşullarındaki zayıflamanın da etkisiyle %8,2'den %7,4'e indirdi. Başkan Uysal, enflasyondaki düşüşün temmuz ayı itibariyle daha hissedilir olacağını ve 2021 yılı sonunda %5,4’e gerileyeceğini belirtti. Uysal ayrıca, kur seviyesi hedeflenmediğini ve dalgalı kur rejiminden vazgeçilmediğini belirtti. Başkan, IMF ile kaynak sağlanması veya swap hattı oluşturulmasına ilişkin herhangi bir girişim olmadığını, küresel merkez bankaları ile swap hattı görüşmelerinin sürdüğünü duyurdu.

Yurtiçi İmalat PMI

Mart ayında 48,1 düzeyine gerileyen imalat PMI endeksi, Nisan ayında 2009 yılından bu yana en düşük seviye olan 33,4 düzeyinde gerçekleşerek sektörde daralmanın giderek arttığına işaret etti. Salgın sebebiyle birçok iş yeri ve fabrikanın kapatılmasıyla imalat ve yeni siparişler alt endeksleri hızlı gerileyerek Nisan’da sırasıyla 16,9 ve 17,8 oldu

TÜFE, Yİ-ÜFE artarak

Mart ayında %11,86 olan TÜFE, Nisan ayında TÜFE %10,94’e gerilerken Kasım ayından bu yana en düşük düzeyinde gerçekleşti. Aylık bazda ise %0,85 oranında artış kaydetti. Nisan ayında 12 ana harcama grubunun 8’inde aylık bazda fiyat artışları kaydedildi. Bu dönemde Ramazan ayının başlamasının da etkisiyle gıda ve alkolsüz içecekler aylık TÜFE enflasyonunu en hızlı yukarı çeken ana harcama grubu oldu.

Yıllık bazda en düşük artış %1,55 ile haberleşme grubunda gerçekleşirken en yüksek artış %31,322 ile alkollü içecekler ve tütün grubu oldu. Aylık bazda ise en yüksek azalış %1,83 ile ulaştırma grubunda oldu.

Döviz kurlarında artışa rağmen küresel petrol fiyatlarındaki düşüş Yİ-ÜFE’deki artışı sınırlandırdı. Nisan ayında yıllık Yİ-ÜFE artışı %6,71 ile son 5 ayın en düşük seviyesinde gerçekleşti.

Geçici Dış Ticaret Verileri

Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan geçici dış ticaret verilerine göre Nisan ayında ihracat, % 41,38 azalarak 8 milyar 993 milyon dolar, ithalat, % 28,31 azalarak 12 milyar 957 milyon dolar, dış ticaret hacmi, % 34,31 azalarak 21 milyar 950 milyon dolar ve ihracatın ithalatı karşılama oranı ise % 69,4 olmuştur. Böylece Nisan ayında dış ticaret açığı 3 milyar 965 milyon dolar olmuştur.

Otomotiv sektörünün ihracatı sektörün en büyük pazarı olan Avrupa’nın talebindeki düşüş nedeniyle %77,3 oranında azalarak 518 milyon USD seviyesine geriledi. Keza, AB ülkelerinin GSYİH’sı ilk çeyrekte %3,5 oranında daralarak çeyreklik bazda verinin açıklandığı 1995 yılından bu yana görülen en yüksek oranlı küçülmeye tekabül etmiştir.

Sektör sınıflamasına göre Nisan ayında en fazla ihracat ham madde (ara mallar) (4,9 milyar dolar) grubundan yapılırken onu sırasıyla tüketim malları (3,9 milyar dolar) ve yatırım (sermaye malları) (904 milyon dolar) izlemiştir. En fazla ithalat ise ham madde (9,6 milyar dolar) grubunda olurken onu sırasıyla yatırım malları (1,9 milyar dolar) ve tüketim malları (1,4 milyar dolar) izlemiştir.

Ülkelere göre Nisan ayında en fazla ihracat yapılan beş ülke sırasıyla Almanya, ABD, Irak İtalya ve İngiltere olurken en fazla ithalat yapılan 5 ülke sırasıyla Çin, Almanya, Rusya, ABD ve Güney Kore olmuştur.

Yurtdışı Piyasalar

ABD Ekonomisi

ABD’de özel sektör istihdamı Nisan’da 20,2 milyon kişi ile verinin derlenmeye başladığı 2001 yılından bu yana en hızlı düşüşünü kaydetti. Küçük ve orta ölçekli işletmelerde istihdam kaybı 11,3 milyon kişi  olurken, hizmet sektöründe 16 milyon kişi işini kaybetti.

Nisan ayında işsizlik oranı ise %4,4’ten %14,7’ye yükselerek 1939 yılından bu yana en hızlı istihdam düşüşünü kaydetti. Salgın öncesi işsizlik %3,5 ile son 50 yılın en düşüğünde idi.

Son gelen verilerle birlikte ABD Çalışma Bakanlığı 2 Mayıs ile biten haftada 3,2 Milyon kişinin daha işsizlik maaşı başvurusunda bulunduğunu ve böylece Mart ayından bu yana işsizlik ödeneği isteyen toplam Amerikalı sayısını 33 milyonun üzerine çıktığını açıkladı. Tahminler ülkenin işgücünün yüzde 20'sinden fazlasının artık işsiz olduğunu gösteriyor.

ABD'de Mart ayında ihracat aylık bazda %9,6 oranında azalırken, ithalat aylık bazda %6,2 oranında gerileyerek son 11 yılın en büyük düşüşünü gerçekleştirdi. Böylece ABD’de dış ticaret açığı Mart ayında 44,4 milyar dolara yükseldi.

Öte yandan Mart ayında 52,5 olan ISM hizmetler PMI verisi Nisan ayında son 11 yıldır en düşük seviye olan 41,8 seviyesine indi.

ABD Hazine Bakanlığı, koronavirüsün ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmek am acıyla verilen mücadele kapsamında artan kamu harcamaları nedeniyle Nisan-Haziran döneminde 3 trilyon USD tutarında rekor seviyede borçlanma gerçekleştirilmesinin planlandığı açıklandı.

Avrupa Ekonomisi

ECB Başkanı Lagarde, Euro Alanı ekonomisinin bu yıl %5-%12 arasında küçülebileceğini ifade etti. Mart ayında açıkladığı 750 milyar Euro'luk acil destek programında değişikliğe gitmeyen ECB, programda "esnek" olacağını belirtti.

Euro Alanı’nda Şubat ayında %7,3 olan işsizlik oranı ise Mart ayında %7,4’e yükseldi.

Almanya Anayasa Mahkemesi, Avrupa Merkez Bankası’nın 2 trilyon EUR büyüklüğündeki varlık alım programının gerekli olduğunu kanıtlamaması hâlinde, 3 ay içerisinde 2015 yılında başlayan teşvik programı kapsamında Alman Merkez Bankası'nın tahvil alımını sonlandırmasına hükmetti.

İngiltere Ekonomisi

İngiltere’de Mart ayında 34,5 olan hizmetler PMI verisi Nisan ayında 13,4 ‘e düştü.