Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (20-26 Mayıs 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
27 Mayıs 2019 10:56

Türkiye Ekonomisi

Konut Fiyat Endeksi

TCMB tarafından her ay hesaplanan Konut Fiyat Endeksi Mart ayında bir önceki aya göre %0,4 oranında artış gösterdi. Yıllık bazda nominal olarak %3,5 civarında artış kaydeden endeks, aynı dönemde reel olarak %13,6 civarında geriledi. Üç büyük ildeki gelişmelere bakıldığında konut fiyatlarının İstanbul’da yıllık bazda %1,70 oranında gerilediği, Ankara ve İzmir’de ise %1,77 ve %4,12 oranında arttığı gözlendi. Konut fiyatlarındaki artışların düşük olmasının yanı sıra reel getiri önem kazanmıştır. Konut yatırımlarındaki negatif reel getiri yatırım amaçlı konut alımlarını olumsuz etkilemektedir.

Konut fiyat endeksi, tapudaki değerlere değil, bankalar için hazırlanan ekspertiz raporlarına dayanan bir endeks olduğundan gerçeğe daha yakın hareketleri ölçmektedir. Ayrıca TCMB’nin hesapladığı endeks, Türkiye’deki konutların gözlemlenebilen özelliklerinin zaman içinde kontrol edilerek, kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini izlemektedir.

İl bazında incelediğimizde ise fiyatların her ilde aynı şekilde düşmediğini gözlemlemekteyiz. Enflasyon karşısında İstanbul’daki fiyatlarda bir düşüş var. Arzın yüksek olduğu yerlerde fiyat düşüşünün daha fazla olduğunu söylemek mümkün. Ayrıca İstanbul her ne kadar göç alan bir ilimiz olsa da verdiği göçte de artış var. Bu da İstanbul’daki fiyatları aşağıya çeken sebeplerden birisi olarak düşünülebilir.

OECD Küresel Ekonomik Görünüm Raporu

OECD, geçen hafta açıkladığı Mayıs ayına ilişkin Küresel Ekonomik Görünüm raporunda Türkiye ekonomisine yönelik büyüme öngörülerini aşağı yönlü revize etti. Kurum, 2019 yılı için %1,8 olan daralma öngörüsünü %2,6 düzeyine, 2020 yılına ilişkin büyüme tahminini de %3,2’den %1,6'ya düşürdü.

Tüketici Güven Endeksi

TÜİK tarafından aylık olarak hesaplanan ve tüketicilerin kişisel mali durumlarını, genel ekonomiye ilişkin mevcut durum değerlendirmeleri ve beklentileri ile yakın gelecekteki harcama ve tasarruf eğilimlerini ölçen Tüketici Güven Endeksi yayımlandı. Buna göre endeks Mayıs ayında bir önceki aya göre %13 oranında düşüş sergileyerek 55,3 değeriyle endeksin hesaplanmaya başladığı 2004 yılından bu yana en düşük seviyesine geriledi. Tüketici güveninin tüm alt endeksler bazında sert düşüş kaydetmesi oldukça dikkat çekiciydi. Gelecek 12 aylık döneme ilişkin hanenin maddi durum ve genel ekonomik durum beklentileri ile işsiz sayısı ve tasarruf etme ihtimaline yönelik alt endekslerde çift haneli daralma kaydedilirken, tasarruf etme ihtimaline yönelik endeksteki düşüş %20'yi aştı. Öte yandan otomobil alma ihtimali %28,8, ev alma ihtimali %18,5, tasarruf ihtimali %20,3 azalırken borç alma ihtimali %7,0 oranında arttı.

Kasım 2018’den beri uygulaması devam eden ve Haziran 2019’a kadar uygulanacak olan ÖTV indirimine karşılık yurt içi beyaz eşya satışlarının Nisan ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %12 azalması dikkat çekiciydi. Önceki iki ayda bir ölçüde artış kaydeden endeksi bu düşüşünde kur dalgalanmaları etkili oldu. Döviz kurundaki artışlar tüketimin ertelenmesi üzerinde önemli ölçüde etkili olmaktadır. Sanayi üretiminde az da olsa artış görülmesi ihracata yönelik sektörlerde kur avantajı ile üretim faaliyetlerinin bir ölçüde sürdürüldüğü düşünülebilir.

Dünya Ekonomisi

Ticaret Tartışmaları Hız Kesmiyor

Yurtdışı piyasalarda geçen hafta da ticaret savaşına ilişkin gelişmeler gündemdeki yerini korudu. ABD’nin AB ve Japonya’dan ithal edilen otomobil ve otomobil parçalarından alınan gümrük vergilerini artırma kararı en az 6 ay ötelendi. Öte yandan ABD-Çin arasındaki çekişme devam ediyor. Çin firması Huawei’nin Google, Gmail ve Youtube gibi sıklıkla kullanılan yazılımlara erişimini kaybedeceğine yönelik haberler piyasanın gündemindeydi. ABD Ticaret Bakanlığı kara listeye aldığı Çinli Huawei şirketine uygulanan ticari kısıtlamalardan bazılarının 90 günlüğüne askıya alındığını açıkladı. Huawei, kullanmakta olduğu yazılım güncellemelerini 19 Ağustos’a kadar gerçekleştirebilecek. Mevcut kullanıcılar açısından 90 gün boyunca bir değişiklik olmayacak; ancak 90 günün sonunda yeni android versiyonlara geçiş yapamayacaklar. Ayrıca yeni piyasaya sürülecek olan Huawei markalı cep telefonlarında Google uygulamalarına erişim olmayacak.

OECD’nin Ticaret Savaşına İlişkin Açıklamaları

Geçen hafta OECD cephesinden de açıklamalar vardı. OECD, ticaret savaşına ilişkin endişelerin küresel ekonomideki güvensizliği artırdığının, bunun da yatırımlara ve ekonomik büyümeye zarar verdiğinin altını çizdi. OECD %3,5 olan 2019 yılına ilişkin küresel büyüme beklentisini Mart ayında %3,3’e revize etmişti, ancak Mayıs ayındaki raporunda bu oranı %3,2’ye düşürdü.

ABD Verileri

Geçtiğimiz hafta ABD cephesinden gelen Mayıs ayına ilişkin tüketici güveni verisi dikkat çekiciydi. 97,5 olması beklenen veri 102,4 olarak gerçekleşerek son 15 yılın en yüksek değerini kaydetti. Bunun dışında bu hafta ABD’de Nisan ayına ilişkin konut satışları açıklandı. ABD’de aylık bazda ikinci el konut satışlarında %0,4 oranında gerileme kaydedilirken bu oran yıllık bazda %4,4 geriledi. Ayrıca Nisan ayına ilişkin yeni konut satışları da yıllık bazda %6,9 oranında geriledi. Konut satışlarında son 1 yıldır devam eden bu düşüş gerileyen konut kredisi faiz oranlarının konut sektörünü canlandırmaya yetmediği görüşünü ön plana çıkarıyor. ABD cephesinde istihdam verileri olumlu gelirken Mayıs ayına ilişkin imalat PMI verisi 50,6 ile Eylül 2009’dan bu yana en düşük seviyesine gerilemiş durumda. Bu da ticaret savaşlarının ABD’deki ekonomik faaliyetlere olan olumsuz yansımasına işaret ediyor.  

Brexit Başbakan Götürdü

İngiltere cephesinde ise belirsizliğini koruyan Brexit sürecine ek olarak, ülkenin ikinci büyük çelik üreticisi British Steel’in tasfiye sürecine girmesi ülkenin ekonominin durumuna ilişkin endişeleri artırmaya devam ediyor. Başbakan Teresa May istifa edeceğini duyurdu. Bu gelişme ile AB’den anlaşmasız çıkma ihtimalinin güçlendiğine ilişkin yorumlar yapılıyor.