Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika

Haftanın Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika Değerlendirmesi (24 Şubat-1 Mart 2020)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
02 Mart 2020 14:20

Malezya’da Yeni Başbakan

Malezya'da Kral Sultan Abdullah Riayatuddin Al-Mustafa Billah Şah, Mahathir Muhammed'in başbakanlıktan istifasıyla yaşanan hükümet krizinin ardından, Malezyalı Birleşik Yerli Partisi (PPBM) Genel Başkanı Muhyiddin Yasin'i ülkenin yeni başbakanı olarak atadı. Kraliyet Sarayından yapılan açıklamada, Malezya Kralı Sultan Abdullah'ın, Muhyiddin Yasin'i başbakan olarak atadığı belirtildi. Yasin'in parlamentodaki milletvekillerin çoğunluğunun desteğini alabileceği görüşünde olduğunun aktarıldığı açıklamada, Muhyiddin'in yarın başbakan olarak yemin edeceği bildirildi. Malezya'da yaşanan siyasi kriz üzerine başbakanlıktan istifa eden Mahathir Muhammed, Malezya Kralı Sultan Abdullah Riayatuddin Al-Mustafa Billah Şah tarafından 24 Şubat'ta "geçici başbakan" olarak görevlendirilmişti.

Yeni hükümetin kurulmasına ilişkin önceki gün basına konuşan geçici Başbakan Mahathir, tarafsız hükümet kurmaya çalışacağını fakat PPBM'nin Muhyiddin'i başbakan adayı göstermesi durumunda partisini destekleyeceğini belirtmişti. Mahathir'in açıklamalarının ardından eski iktidar koalisyonu Umut İttifakı'nın üç partisi Halkın Adaleti Partisi (PKR), Demokratik Hareket Partisi (DAP) ve Milli Emanet Partisi, (Amanah) Enver İbrahim'i başbakan adayı gösterdiklerini açıklamıştı. Ülkede muhalefetten ve eski iktidar koalisyonundan toplam 5 parti, Halkın Adaleti Partisi lideri Enver İbrahim'e karşı; eski İçişleri Bakanı ve Malezyalı Birleşik Yerli Partisi (PPBM) Başkanı Muhyiddin Yasin'i başbakan adayı olarak desteklediğini açıklamıştı. Mevcut durumda Enver'i 92 milletvekili desteklerken, Muhyiddin'e ise 97 milletvekilinin destek verdiği bildirilmişti.

Moğolistan

Moğolistan Devlet Başkanı Khaltmaagiin Battulga ve beraberindeki heyetin, Çin’e gerçekleştirdikleri seyahat sonrası ülkeye dönüşlerinde 14 günlük karantinaya alındığı açıklandı.

Moğolistan devlet haber ajansı 'Montsame' tarafından yayınlanan haberde, 27 Şubat’ta Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşen Moğolistan Devlet Başkanı ve beraberindeki heyet, görüşmeler sonrası ülkeye dönüşlerinde 14 günlük karantina altına alındılar.

Khaltmaagiin Battulga ve beraberindeki heyetin Kovid-19 (Koronavirüs) virüsü kapıp kapmadıkları konusunda bilgi verilmedi. Karantina kararının ihtiyati tedbir olduğu belirtildi.

Filipinler

Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte, Amerikan askerlerinin ülkede bulunmasını ve eğitim yapmasını sağlayan Ziyaretçi Kuvvetler Anlaşması'nı (VFA) sonlandırma kararını savunarak, ülkesinin ABD olmadan da isyancılar ve aşırılıkçılarla mücadele edebileceğini söyledi. Duterte, başkent Manila'da yaptığı açıklamada, Filipin kuvvetlerinin ABD'nin yardımı olmadan da aşırılıkçılarla mücadele edebileceğini ve ayakta kalabileceğini belirterek, aksi halde kendilerini "cumhuriyet" olarak nitelendiremeyeceklerini kaydetti. Uyuşturucuyla mücadele yöntemine ilişkin eski ABD Başkanı Barack Obama'nın eleştirilerini hatırlatan Duterte, o zaman verdiği söze bağlı kalacağını ve ABD'ye seyahat etmeyeceğini bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, mart ayında Las Vegas'ta Güneydoğu Asya Uluslar Birliği (ASEAN) liderlerine ev sahipliği yapacağı toplantıya Duterte'yi davet etmişti. 

İki hafta önce, ABD Hint Pasifik Güçleri Komutanı Amiral Philip S. Davidson, Filipinler'in VFA'yı sonlandırma planından vazgeçmesini umduklarını söylemişti. Filipinler Dışişleri Bakanı Teodoro Locsin de 11 Şubat'ta yaptığı açıklamada, VFA'yı tek taraflı feshettiklerini ABD'nin Manila Büyükelçiliği Maslahatgüzarına bildirdiklerini duyurmuştu. Filipinler Devlet Başkanı Duterte, eski Emniyet Genel Müdürü senatör Ronald de la Rosa'nın ABD'ye giriş vizesinin iptal edilmesinin ardından, 24 Ocak'ta, "Sizi uyarıyorum. Eğer bu hatayı düzeltmezseniz, Ziyaretçi Kuvvetler Anlaşması'nı lağvederim." ifadelerini kullanmıştı.

ABD-Hindistan

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump, ülkesinin Hindistan’a değeri 3 milyar doların üzerinde silah satacağını açıkladı. İki günlük resmi ziyaret için Hindistan'da bulunan Trump, Gucerat eyaletinin Ahmedabad şehrindeki Motera Stadyumu’nda yaklaşık 100 bin kişiye hitap etti. Trump, ülkesinin savaş uçağı, füze, roket ve savaş gemisi üretiminde dünyanın en iyisi olduğunu söyledi. Amerikalı lideri, “Şu ana kadar üretilen savaş uçağı, füze, roket ve savaş gemisinin en iyisini biz yapıyoruz. Hindistan ile ileri teknoloji içeren hava savunma sistemleri de içinde olmak üzere silah satışı konusunda pazarlık yapıyoruz.” dedi. Hindistan hükümeti, geçen hafta ABD’den 2,6 milyar dolar değerinde ileri teknoloji ile donatılmış 24 adet donanma için “MH-60R Seahawk” helikopteri satın alınmasına onay vermişti. ABD Dışişleri Bakanlığı ise, içinde hava savunma sistemi ve radarların da bulunduğu 1,8 milyar dolarlık silah satışına onay vermişti.

Türkiye’den Avrupa’ya Mülteci Hareketi

İletişim Başkanı Fahrettin Altun, "Son birkaç gün içerisinde Avrupa'ya gitmek üzere Türkiye'den ayrılan mülteci sayısı 80 bin 888 oldu. Bu sayı önümüzdeki günlerde artış gösterebilir" dedi. Altun, Türkiye'de bulunan Suriyelilere geçici koruma vermeye devam ettiklerini belirterek, "Suriyeli kardeşlerimizden ülkeyi terk etmeleri istenmedi. Kalmak isterlerse kalabilirler. Gitmek isterlerse de gidebilirler" diye konuştu. Altun, mültecilerin Türkiye’den ayrılmasını engellememe yönünde bir politika değişikliğine gittiklerine dikkat çekerek, şunları söyledi:

"Kaynaklarımızın ve personel sayımızın kısıtlı olduğu göz önüne alındığında Avrupa’ya göç etmek isteyen mültecileri önlemeye çalışmaktansa Suriye’den daha fazla mülteci gelmesi olasılığına karşılık kendimizi hazırlıyoruz. Bu politika değişikliğini müteakip bazı mülteciler Türkiye’den ayrılmaya karar verdi. Son birkaç gün içerisinde Avrupa’ya gitmek üzere Türkiye’den ayrılan mülteci sayısı 80 bin 888 oldu. Bu sayı önümüzdeki günlerde artış gösterebilir. Türkiye İdlib’den daha fazla mülteci kabul edemez. Bununla birlikte düzensiz göç akışına karşı hazırlıklarımızı yapıyoruz. Avrupa ve diğer ülkeler, bu muazzam zorluk karşısında derhal harekete geçmelidir. Bütün bunları kendi başımıza yapmamız beklenemez."