Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika

Haftanın Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika Değerlendirmesi (2-8 Mart 2020)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
09 Mart 2020 09:40

Çin’de Koronavirüs

Çin, koronavirüs vakalarında yavaşlama kaydederken başka bir haber ile sarsıldı. Fucien eyaletinin Quanzhou (Çüencou) kentinde dün yerel saatle 16.00'da çöken 7 katlı otelin enkazında 71 kişinin bulunduğu belirtilirken, kurtarma çalışmalarının ardından yapılan son açıklamada, 10 kişinin öldüğü, 23 kişinin hala enkaz altında olduğu, 48 kişinin kurtarıldığı, bunların 38'inin hastaneye kaldırıldığı duyuruldu. Çöktüğü sırada otelde bulunan 71 kişiden 58'inin koronavirüs nedeniyle karantinada bulunduğu kaydedildi.Cumartesi akşamından beri olay yerinde arama-kurtarma çalışması yürüten 1000 kişiden kalabalık ekip itfaiye, polis, acil servis personelinden oluşuyor.

Malezya’da Koronavirüs Önlemi

İtalyMalezya'da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) vakalarının son bir haftadır hızlanması üzerine bütün kruvaziyer gemilerinin girişine bir süreliğine yasak getirildi. Sağlık ve Ulaştırma Bakanlıklarından yapılan açıklamada, bundan önce Çin'den gelen kruvaziyer gemilerine giriş yasağının kapsamının tüm ülkeler olarak genişletildiği belirtilerek, "Söz konusu geçici uygulama ve tarafların birbiriyle uyumlu çabaları sonucu, mevcut sorunun en kısa zamanda çözüleceğini umuyoruz." denildi. Malezya, 1 Şubat'ta Çin'in Hong Kong Özel İdare Bölgesi'nden yola çıkan Westerdam kruvaziyerinde bir yolcuya Kovid-19 teşhisi konulmasının ardından Çin'den gelen bütün kruvaziyerlerin girişini geçici süreliğine yasaklamıştı. Kruvaziyer turizminin önemli limanlarından olan Malezya'nın Penang adasına geçen yıl 198 kruvaziyer gelmişti. Ülkenin bir diğer kruvaziyer merkezi olan Klang limanına ise geçen yıl 150 gemi demir atmıştı. Malezya'da Kovid-19 vakaları son bir haftada 33'ten 93'e yükseldi.

İtalya’da Koronavirüs Artışı

Sivil Savunma Genel Müdürü Angelo Borrelli, başkent Roma'da düzenlediği günlük basın toplantısında ülkede Kovid-19 vaka sayısının 6 bin 387'ye, ölen ve iyileşenler dahil edildiğinde ise 7 bin 375'e ulaştığını söyledi. Sivil Savunma Genel Müdürü Borrelli, ölü sayısının düne göre 133 kişi daha artarak 366'ya yükseldiğini açıkladı. İlk kez bir günde salgından ölenlerin 3 haneli rakamlarla kaydedildiğine dikkati çeken Borelli, dün 589 olarak açıkladığı iyileşenlerin sayısının 33 kişi artışla 622'ye ulaştığını belirtti. Sivil Savunmanın açıkladığı son verilere göre, en çok vaka ve ölü sayısı, bugün Başbakanlık kararnamesiyle "kırmızı bölge" ilan edilen Lombardiya Bölgesi'nde görüldü. Bölgede ölü sayısı düne göre 113 kişi artarak 267'yi buldu. Sağlık Bakanı Roberto Speranza, Rai3'te katıldığı programda, daha önce hiç yaşamadıkları bir krizle karşı karşıya olduklarını ifade etti. Hükümetin virüsün yayılmasının önüne geçmek için çıkarttığı son kararnamelere değinen Speranza, bunların tek başına yeterli olmayacağını, vatandaşlardan sorumlu davranarak belirtilen hususlara uymalarını istedi. Bu arada, Kültür Bakanı Dario Franceschini, Twitter'dan yaptığı paylaşımda, 3 Nisan'a kadar bütün sinema salonu ve müzelerin kapatıldığını, tiyatro ve konserlerin de iptal edildiğini duyurdu. Dün iktidar ortağı Demokratik Parti lideri ve aynı zamanda Lazio Bölgesel Yönetim Başkanı Nicola Zingaretti'nin virüse yakalandığının açıklamasının ardından Kara Kuvvetleri Komutanı ve Piyemonte Bölgesel Yönetim Başkanının da virüs taşıdığı öğrenildi. İtalyan ANSA ajansının haberine göre, Kara Kuvvetleri Komutanı Salvatore Farina'da Kovid-19'a rastlandığı, durumunun iyi olduğu ve konutunda kendini karantinada tuttuğu bildirildi.

İngiltere

İngiltere'de yayımlananTimes gazetesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Suriye'de uçuşa yasak bir bölge oluşturulması talebine Avrupa'dan destek almaya başladığını bildiriyor. Gazete, Hollanda'nın Suriye'nin kuzeybatısında uçuşa yasak bir bölge oluşturulması çağrısı yaptığını belirtiyor ve bunu "Erdoğan'ın Avrupa'ya geçmeye çalışan mültecileri durdurmama tehdidinin etkili olduğuna gösteren bir işaret" diye yorumluyor. Times, Hollanda Dışişleri Bakanı Stef Blok'un, bu bölgenin "zaten rejim jetlerini düşüren Türkiye" ve "buna karşı çıkacağı kuşkusuz olan" Rusya'yla danışılarak yapılması gerektiğini söylediğini ve "Bu, Suriye savaş uçağı ya da helikopteri olmaması anlamına geliyor. Bir başka deyişle İdlib üzerinde Esad için uçuşa yasak bölge" dediğini aktarıyor. Gazete, Blok'un açıklamasını son 24 saat içinde Avrupalı bir liderden gelen Türkiye yanlısı sözler diye tanımlıyor ve Almanya Başbakanı Angela Merkel'in de bir gün önce Türkiye sınırındaki baskıyı azaltmak amacıyla Suriye içinde evlerinden göçenler için İdlib'de bir güvenli bölge oluşturulmasını talep ettiğini hatırlatıyor.

Times, bu çağrıların aynı zamanda bugün Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Moskova'da yapacağı görüşme öncesi geldiğine dikkat çekiyor. Görüşmede büyük ihtimalle İdlib'in kaderine karar verileceğini belirten gazete şöyle devam ediyor;

"Erdoğan'ın, evlerini terketmiş yüz binlerce Suriyelinin Esad'ın ilerleyişinin devam etmesi halinde sınıra akın etmesini önlemek için Türkiye'nin kontrolündeki bir tampon bölge talep etmesi bekleniyor. Erdoğan partisinin parlamento toplantısında yaptığı konuşmada, müzakere pozisyonunu AB'nin desteğiyle ilişkilendirdi ve 'Avrupa ülkeleri sorunu çözmek istiyorlarsa Türkiye'nin Suriye'de gerçekleştirmeye çalıştığı siyasi ve insani çözüme destek verir' dedi.

"Esad karşıtı isyana ilk günlerde sözlü destek veren AB ülkeleri, askeri çatışmaya karışmaktan kaçındı. Rusya, 2011'de Libya'daki Kaddafi rejimine karşı uygulananın tersine BM Güvenlik Konseyi'ndeki vetosuyla Esad'a ambargo koyabilecek ya da askeri ilerleyişinin önüne geçebilecek herhangi bir müdahaleyi durdurdu. Hollanda Dışişleri Bakanı Stef Blok son açıklamasında bu dinamiğin değişmediğini itiraf etti ve ideal olarak uçuşa yasak bölge önerisine BM Güvenlik Konseyi'nin de destek vermesi gerektiğini söyledi."

Hollanda

Hollanda hükümeti, Avrupa Birliği'nin AB), "mültecileri geri alması karşılığında Türkiye'ye daha fazla para vermesine" yeşil ışık yaktı. Hollanda Güvenlik ve Adalet Bakan Yardımcısı Ankie Broekers - Knol, "Türkiye, mülteci almak için Avrupa'dan daha fazla para istiyorsa, buna hayır demeyeceğiz" dedi.

Hollanda Meclisi, Salı akşamı yaptığı oturumda, Türkiye'den Yunan sınırına yönelen yeni mülteci akışını görüştü. İktidar ve muhalefete bağlı çok sayıda milletvekili, Yunanistan sınırınki mülteciler konusunda Türkiye'yi suçladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, siyasi amaçlar uğruna mültecileri kullandığını savunan Hollandalı milletvekilleri, Türkiye'yi Avrupa'ya karşı şantaj yapmakla suçladılar. Bazı milletvekilleri, Türkiye'nin, 2016 yıkında imzalanan mültecilerin geri kabulüne ilişkin anlaşmayı tek taraflı olarak iptal ettiğini savundu.

ABD-Taliban Anlaşması

ABD Savunma Bakanı Mark Esper, Taliban'ın ABD kuvvetlerine saldırmama konusunda sözünde durduğunu ancak Afgan kuvvetlerine yönelik şiddeti azaltma noktasında sözünü tutmadığını söyledi. Bakan Esper, Genelkurmay Başkanı Orgeneral Mark Milley ile Senato Silahlı Hizmetler Komitesinde 2021 yılı savunma bütçesine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Katar'ın başkenti Doha'da geçen hafta ABD ile Taliban arasında anlaşma sağlandığı halde Taliban'ın Afganistan'da saldırı düzenlemeye devam ettiğine ilişkin bir soruya yanıt veren Esper, bu anlaşmanın Afgan hükümeti ile Taliban arasındaki görüşmelerin başlamasının yolunu açmayı amaçladığını ve görüşmelerin beş gün içinde başlayacağını kaydetti. Kabil yönetimi ile Taliban arasındaki görüşmeler konusunda "karışık sinyaller" aldıklarını belirten Esper, ABD'nin Afgan hükümetine bu süreçte askeri destek vermeye devam edeceği konusunda vaatte bulunduğunu ifade etti. Esper, "Taliban, ABD ve koalisyon kuvvetlerine saldırmama konusunda anlaşmaya bağlı ancak Afgan kuvvetlerine yönelik şiddeti azaltmayı sürdürme konusunda değil." diye konuştu. ABD'nin Afganistan Özel Temsilcisi Zalmay Halilzad'ın Afganistanda olduğunu anlatan Esper, iki tarafın masaya oturması için tarafları bir araya getirmeye çalıştıklarını kaydetti. Son günlerdeki saldırılara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Esper son 24 saatte bazı küçük saldırıların meydana geldiğini ve ABD hava unsurlarının Afgan kuvvetlerine destek olarak bu saldırıları püskürttüğünü ifade etti.