Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> İç Politika ve Hukuk

Haftanın İç Politika ve Hukuk Değerlendirmesi (16-22 Mart 2020)

Bu değerlendirme, son bir hafta içerisinde İç Politika ve Hukuk alanında öne çıkan haberleri kapsamaktadır.
SDE Editör
23 Mart 2020 12:35

Türkiye bu hafta Coronavirüs (covid 19) tartışmaları ile haftayı geçirdi. Virüsün hızla yayılmaya başlaması sonrasında çeşitli tedbirler alındı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 19 Mart 2020 tarihinde, 'Ekonomik İstikrar Kalkanı' adı verilen 19 maddelik paketi açıkladı. Kovid-19 salgınının etkilerini azaltmak için toplamda 100 milyar liralık bir kaynak setini devreye aldıklarını söyledi. Herkesin fedakârlıkta bulunma sorumluluğu olduğunu kaydeden Erdoğan, açıklanan tedbirlere hep birlikte hassasiyetle riayet edildiği takdirde evde kalma süresinin 3 haftayla sınırlı kalabileceğini açıkladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 19 maddeyi şöyle açıkladı:

1- Perakende, AVM, Demir-Çelik, Otomotiv, Lojistik-Ulaşım, Sinema-Tiyatro, Konaklama, Yiyecek-İçecek, Tekstil-Konfeksiyon ve Etkinlik-Organizayon sektörleri için Muhtasar ve KDV tevkifatı ile SGK primlerinin Nisan, Mayıs ve Haziran ödemelerini 6'şar ay erteliyoruz.

2- Konaklama vergisini Kasım ayına kadar uygulamayacağız.

3- Otel kiralamalarına ilişkin irtifak hakkı bedelleri ve hasılat payı ödemelerini Nisan, Mayıs ve Haziran ayları için 6 ay süreyle erteledik.

4- İç havayolu taşımacılığında 3 ay süreyle KDV oranını yüzde 18'den yüzde 1'e indiriyoruz.

5- Kovid-19 salgınıyla ilgili tedbirlerden etkilendiği için nakit akışı bozulan firmaların bankalara olan kredi anapara ve faiz ödemelerini asgari 3 ay öteleyecek ve gerektiğinde bunlara ilave finansman desteği sağlayacağız.

6- İhracattaki geçici yavaşlama sürecinde kapasite kullanım oranlarının korunması amacıyla ihracatçıya stok finansmanı desteği vereceğiz.

7- Bu dönemde işlerinin olumsuz etkilendiğini beyan ederek talepte bulunan esnaf ve sanatkârların Halkbank'a olan kredi borçlarının, Nisan, Mayıs ve Haziran anapara ve faiz ödemelerini 3 ay süreyle ve faizsiz olarak erteleyeceğiz.

8- Kredi Garanti Fonu limitini 25 milyar liradan 50 milyar liraya çıkartacak, kredilerde önceliği gelişmelerden olumsuz etkilendiği için likidite ihtiyacı oluşan ve teminat açığı bulunan firmalar ile KOBİ'lere vereceğiz.

9- Vatandaşlarımız için uygun ve avantajlı şartlarda sosyal amaçlı kredi paketleri devreye alınmasını teşvik edeceğiz.

10- 500 bin liranın altındaki konutlarda kredilendirilebilir miktarını yüzde 80'den yüzde 90'a çıkartacak, asgari peşinatı yüzde 10'a düşüreceğiz.

11- Virüsün yayılmasına karşı alınan tedbirlerin etkisiyle Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında temerrüde düşen firmaların kredi siciline 'mücbir sebep' notu düşülmesini sağlayacağız.

12- Asgari ücret desteğini devam ettireceğiz.

13- Mevzuatımızdaki esnek ve uzaktan çalışma modellerinin daha etkin hale getirilmesini temin edeceğiz.

14- Kısa Çalışma Ödeneğini devreye alacak, bundan faydalanmak için gereken süreçleri kolaylaştırılacak ve hızlandırılacağız. Böylece faaliyetine ara veren işyerlerindeki işçilere geçici bir gelir desteği verirken, işverenlerin de maliyetini azaltmış olacağız.

15- En düşük emekli maaşını 1.500 liraya yükseltiyoruz.

16- Emeklilerin bayram ikramiyesini Nisan ayı başında ödüyoruz. Yine emeklilerimizin maaş promosyon ödemelerinin de, şubelere gitmelerine gerek kalmaksızın, doğrudan hesaplarına yatırılmasını sağlıyoruz.

17- Aile, Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığımızın belirlediği kriterlere göre ihtiyaç sahibi ailelere yapılacak nakdi yardımlar için ilave 2 milyar liralık bir kaynak ayırıyoruz.

18- İstihdamdaki sürekliliği temin etmek amacıyla 2 aylık telafi çalışma süresini 4 aya çıkartıyoruz.

19- Tek başına yaşayan 80 yaş üstü yaşlılarımız için, sosyal hizmet ve evde sağlık hizmetlerinden oluşan periyodik takip programını devreye alıyoruz.

Bu tedbirler dışında genel olarak alınan tedbirler arasında şunlar sayılabilir:

- Yurtdışında kalan vatandaşların özel uçaklarla getirilmesi: Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları ülkelerine dönmek istedikleri takdirde onlar için tahsis edilen uçaklarla ülkeye getiriliyorlar ancak getirildikten sonra 14 gün boyunca dışarı çıkmaları yasak. 22 Mart tarihinde bu yasağa uymayan bir çifte 6300 TL para cezası verildi.

Yurt dışından gelenler için Ankara ve İstanbul dışında Konya ve Sakarya’daki öğrenci yurtları da tahsis edildi.

- Türkiye’de İtalya gibi sokağa çıkma yasağı ilan edilmedi. 65 yaş üstü vatandaşlara sokağa çıkma yasağı getirildi (21 Mart 2020). Yunanistan ise 22 Mart tarihinde İtalya gibi olmamak için sokağa çıkma yasağı getirildi. Emniyet Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı tarafından valiliklere gönderilen 65 yaş üstü vatandaşlar ile kronik rahatsızlığı bulunan vatandaşların sokağa çıkmasını kısıtlayan genelge kapsamında, Türkiye genelinde kısıtlama kapsamına giren vatandaşlar tarafından 155 ve 112'ye gelen çağrıları karşılayacak doğrultuda yeteri kadar personel görevlendirmesi yaparak, alınan çağrıların tam ve eksiksiz olarak karşılanmasını sağladı.

-Sokağa çıkma kısıtlaması bulunan vatandaşların evlerinden 155 ve 112'yi arayarak bulunduğu taleplerin götürülmesi ve ihtiyaçların karşılanması hassasiyet ile tüm Türkiye'de Emniyet Genel Müdürlüğü'ne bağlı ekipler tarafından takip edildi.

-Cuma namazları DİB’nın açıklaması ile kılınmadı, evlerde öğlen namazı kılındı. Peşinden camiler toplu ibadete kapatıldı. Bazı camilerde Cuma namazı kılma girişimleri görüldü.

-Türkiye’de AVM’ler içindeki marketler ve eczaneler dışında faaliyetlerine son verdi.

-21 Mart itibariyle tüm berber ve kuaförler kapatıldı.

-23 Mart 2020 Pazartesi günü MEB Ziya Selçuk’un vereceği ilk ders ile birlikte uzaktan eğitim süreci başlayacak, ilköğretim ve liseler için.  Üniversitelerin bu süreci yürütebilecek alt yapıysa sahip olup olmadığı üniversitelere göre değişiyor ancak bu süreci yürütmenin oldukça zor olacağı da açık.

-Türk Hava Yolları Hong Kong, Moskova, Addis Ababa, Newyork ve Washington dışında tüm yurt dışı seferlerinin 27 Mart itibariyle 17 Nisan'a kadar sonlandırıldığını bildirdi.

-Sağlık çalışanlarına psikolojik destek olmak amacıyla akşam saat 21’de lambaları açıp kapama ve alkışlama eylemleri yapılmaya başlandı. 21 Mart Cumartesi günü buna emniyet güçlerini alkışlamak eklendi.

Af Yasasında son durum

Hafta içerisinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan  konuyla ilgili çalışmaların hızlandırılması talimatını verdi. Çankaya Köşkü’nde Çarşamba günü (19 Mart) yapılan koronavirüs zirvesinden hemen sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın talimatı ile akşam saat 19.00’da “acil” bir infaz düzenlemesi toplantısı yapıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan başkanlığında yapılan ve yaklaşık 1.5 saat süren toplantıya AK Parti Grup Başkanvekilleri Numan Kurtulmuş, Bülent Turan, Naci Bostancı, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Mahir Ünal, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Adalet Bakanı Abdulhamit Gül ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu katıldı.

İnternet sitelerinde yer alan haberlere göre, Koronavirüs dolayısıyla cezaevlerinin boşaltılması tartışmalarının da gündeme geldiği toplantıda Erdoğan, sürecin getirdiği zorunluluklara işaret etti. Erdoğan, “Bu bedeli bir kişinin affıyla da bin kişinin affıyla da ödeyemeyiz. O yüzden geniş tutulmalı. Bu işi bir an önce çözün” talimatını verdi.

Taslak metinde yer alan düzenleme kimleri kapsıyor?

17 maddelik taslak metinde infaz düzenlemesi kapsamına alınmayacak suçlar kalem kalem yazıldı. Kapsam dışı tutulan suçlar şöyle sıralandı:

"Terör suçları

Örgütlü terör suçları,

Kasten adam öldürme,

Cinsel istismar,

Kadına ve çocuğa şiddet,

Soykırım suçları,

İnsanlığa karşı işlenen suçlar,

İnsan üzerinde deney suçu,

Organ ve doku ticareti,

Reşit olmayana cinsel istismar, çocukların cinsel istismarı suçu,

Devlet topraklarının tamamını veya bir kısmını yabancı bir devletin egemenliği altına koymaya veya devletin bağımsızlığını zayıflatmaya veya birliğini bozmaya veya devletin egemenliği altında bulunan topraklardan bir kısmını devlet idaresinden ayırmaya yönelik fiiller, cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir TCK'nın 76'ncı maddesinde düzenlenen (Kasten öldürme, kasten yaralama, işkence, eziyet veya köleleştirme, kişi hürriyetinden yoksun kılma, bilimsel deneylere tabi kılma,  zorla hamile bırakma, zorla fuhşa sevk etme) suçların tamamı her türlü eziyet, işkence, Atatürk aleyhine işlenen suçlar ve Orman Kanunu'na aykırı suçlar."

Düzenlemenin genişletilmesi talimatıyla birlikte sürecin nasıl bir şekil alacağı ve hangi tarihte yasalaşacağı ise önümüzdeki günlerde netleşecek.

Tartışılan en ciddi suç başlığı ise, uyuşturucu satıcıları, ilköğretim okullarına kadar giren uyuşturucu satıcılığının boyutları ciddi bir tartışmayı yeniden başlatacak gibi.

Çocuklarının PKK tarafından dağa kaçırılan ailelerin HDP önündeki eylemleri

Çocuklarının terör örgütü PKK mensupları tarafından dağa kaçırıldığı iddiasıyla HDP Diyarbakır İl Başkanlığı önünde oturma eylemi yapan ailelerin evlat nöbeti 22 Mart 2020 tarihi itibariyle 202’nci gününe girdi.

Eyleme katılan aile sayısı 134 iken 13 ailenin çocuklarına kavuştuğu biliniyor.