Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (16-22 Mart 2020)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
23 Mart 2020 11:52

Yurtiçi Piyasalar

TCMB’den faiz indirimi

19 Mart tarihli para politikası toplantısını öne çeken TCMB, politika faizini 100 baz puan düşürerek %9,75'e indirdi. Banka, böylece son yedi toplantısında faiz indirimine gitmiş oldu.

TCMB, bankalara likidite desteği sağlanması, zorunlu karşılık uygulaması ve reeskont kredileriyle ilgili düzenlemeler yer aldı. TCMB, TL’de gözlenen değer kaybına karşın, başta ham petrol ve metal fiyatları olmak üzere küresel emtia fiyatlarındaki sert düşüşün enflasyon görünümünü olumlu etkilediğini belirtirken, küresel ticaret hacmindeki zayıflama ve seyahat kısıtlamaları gibi önlemlere bağlı olarak toplam talep koşullarının da enflasyonu sınırlayıcı etkisinin bir miktar arttığını ifade etti. Bu gelişmelerle birlikte yılsonu enflasyon tahmini üzerindeki aşağı yönlü risklerin arttığı vurgulandı.

Hükümetten 100 milyar TL değerinde mali destek

Bu hafta koronavirüsle mücadele kapsamında 100 milyar TL büyüklüğünde mali destek paket duyuruldu. Paket kapsamında, Kredi Garanti Fonu limitinin 25 milyar TL’den 50 milyar TL’ye yükseltileceği, bu süreçten olumsuz etkilenen firmalara finansman desteği sağlanacağı, salgın sürecinden doğrudan etkilenen perakende, lojistik, konaklama ve eğlence sektöründeki şirketler başta olmak üzere belli sektörlerin vergi ödemelerinde 6 aylık erteleme yapılacağı, ihracat gerçekleştiren firmalara stok finansmanı desteği sağlanacağı açıklandı. Ayrıca, pakette hanehalkına ve istihdam sürekliliğine yönelik önlemler de yer aldı. Ayrıca nakit akışı bozulan firmaların bankalara olan kredi anapara ve faiz ödemelerini asgari 3 ay ertelenecek.

Yurt içi piyasalar da olumsuz bir görünüm sunmaya devam ediyor. BIST-100 endeksi dün %1,38’lik düşüşle 85.577 puandan kapandı. Türkiye’nin 5 yıllık CDS primi 70 baz puan artarak 580 seviyesine yükseldi. TL, dolar ve euro karşısında değer kaybetti.

Yurtdışı Piyasalar

FED’den bir sürpriz indirim daha

Fed koronavirüs salgısının ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerini azaltmak amacıyla bir indirime daha giderek politika faizini 100 baz puan daha indirerek %0-0,25 aralığına indirdi ve 700 milyar dolar değerinde ABD Hazine kâğıdı ve mortgage destekli menkul kıymet alımı yapacağını duyurdu. Fed başkanı Powel, toplantı sonrası yaptığı açıklamada ikinci çeyreğe ilişkin verilerin zayıf, sonrasının ise belirsiz olacağına işaret ederken enflasyonun bu yıl baskı altında kalacağını söyledi.

Merkez Bankaları faiz indirimine devam ediyor

Fed’in ardından Yeni Zelanda, Kanada ve Hong Kong merkez bankaları da faiz indirimine gitti. Yeni Zelanda Merkez Bankası (RBNZ) politika faizinde 75 baz puan indirime giderek faiz oranını %1’den %0,25 seviyesine çekti. Banka, faizin en az 12 ay boyunca bu seviyede kalacağını ve bankalar için artırılmış sermaye gereksinimlerinin başlangıç tarihinin 12 ay ertelenerek Temmuz 2021'e çekildiği belirtildi.

4 Mart 2020’de gecelik faiz oranını 50 baz puan düşürerek 1,25’e çeken Kanada Merkez Bankası, 13 Mart 2020 itibariyle faiz oranını ikinci kez 50 baz puan düşürerek 0,75’e çektiğini duyurdu. Maliye Bakanı Bill Morneau ise Kanada İş Geliştirme Bankası BDC ve Kanada İhracat Kredi Bankası EDC kanalıyla işletmelere 10 milyar Dolarlık kredi tahsis edileceğini açıklamıştır.

Hong Kong Merkez Bankası (HKMA), ABD Merkez Bankasının (FED) faiz oranını 100 baz puan indirmesinin ardından gösterge faizi 64 baz puan aşağı çekti. HKMA'dan yapılan açıklamaya göre, faiz oranı %1,50'den %0,86'ya indirildi.

Koronavirüs kapasamında alınan ekonomik önlemler

550 milyar euroluk paket açıklayan Almanya Hükümeti, koronavirüsün firmalar ve çalışanlar üzerindeki etkisini gidermek için sınırsız likidite verileceği taahhüdünde bulundu.

Bu hafta olağanüstü toplanan Avrupa Merkez Bankası (ECB) da salgının ekonomi ve piyasalar üzerindeki etkisini hafifletmek amacıyla güçlü bir adım atarak 750 milyar EUR değerinde acil tahvil alım programı açıkladı

Avrupa’da Almanya, İspanya ve İtalya’nın ardından dün Polonya’da da 52 milyar USD büyüklüğünde teşvik paketi açıklandı. Fransa Maliye Bakanı otomotiv sektörünün durması üzerine ihtiyaç olması durumunda bu sektördeki büyük şirketlerin kamulaştırılabileceğini ifade etti. Avrupa Komisyonu 30 gün süreyle üye ülkelerin sınırlarını kapatma kararı alırken, ürün geçişlerinin hızlı geçiş sistemi ile yapılacağını açıkladı. Türkiye de benzer şekilde Yunanistan ve Bulgaristan sınır kapılarını sadece lojistik geçişlere açık hale getirdi.

Bu arada ABD hanehalkını desteklemek amacıyla hazırlanan ve 500 milyar USD’yi aşan pakette; yetişkin başına 1.000 USD, çocuk başına 500 USD civarında mali yardım planlanıyor.

İki hafta önce küresel büyüme tahminini %2,6’dan %1,6’ya indiren Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF), dün tahminini tekrar aşağı yönlü güncelledi. 2020 küresel büyüme tahminini %0,4 olarak açıkladı. Bu yılın ilk yarısında ABD, Euro Alanı ve Japonya’nın resesyona gireceği, ikinci yarıda ise salgının yaz aylarıyla birlikte etkisinin azalmasıyla ekonomilerin toparlanacağı öngörülüyor.

Çin Ekonomisi

Çin’de açıklanan Şubat ayına ilişkin veriler oldukça olumsuz bir tablo çizdi. Sanayi üretimi yıllık bazda %13,5 perakende satışlar yıllık bazda %20,5 ve sabit sermaye yatırımları yıllık bazda %24,5 oranında düştü. Bu tablo Çin ekonomisinin ilk çeyreğine ilişkin daralmayı büyük ölçüde destekliyor.

Aralık 2019’da %5,1 ve Ocak 202’de %5,2 olan işsizlik oranı ise Şubatta %6,2’ye yükseldi. Ancak resmi rakamlar Çin'in iş piyasasının mevcut durumunun tam öyküsünü anlatmıyor, çünkü birçoğu virüs nedeniyle kapatılan fabrikalarda çalışan göçmen işçiyi içermiyor. Çin'in 291 milyon göçmen işçisinin, çoğu Ay Yeni Yıl tatili ve daha sonraki üretim ve nakliye aksaklıkları sonrasında işe dönemediği veya önemli gecikmeler yaşadığı için en savunmasız olarak görülüyor.

Petrol

Suudi Arabistan ile Rusya arasında petrol üretiminde kısıntıya gitme konusunda anlaşma sağlanamamasının ardından başlayan fiyat savaşları sürerken, Suudi Arabistan yetkilileri ülkenin günlük petrol ihracatının 10 milyon varil seviyesinin üzerine çıkarılacağını duyurdu. Seyahat kısıtları nedeniyle akaryakıt talebinin hızla azalmasının da etkisiyle Bret petrol fiyatı 23 USD ile 2003’ten bu yana en düşük seviyesine indi.