Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika

Haftanın Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika Değerlendirmesi (4-10 Mart 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
12 Mart 2019 09:24

Çin’in Dış Politikası: Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin Açıklaması

1995 yılından buyana Çin’in her yıl Mart ayında düzenlediği ve iki hafta süren Çin Ulusal Halk Siyasî İstişare Konferansı ve Çin Ulusal Halk Kongresi Pekin’de devam etmektedir. Söz konusu iki konferans ve kongrede ülkenin yasalarının düzenlenmesi, devlet adamlarının seçilmesi ve tayinleri, devlet ve toplumsal meselelerin her boyutunun müzakere edilmeleri, geçmişe göz atmakla geleceğe yönelik iç ve dış politikaların belirlemesi ve raporlanması yapılacaktır. Aynı zamanda Çin’in dış politikanın temel prensipleri, politikaları ve uygulamaları de Dışişleri Bakanı tarafından açıklık getirilecektir. Bu yıl düzenlenen XIII. Çin Ulusal Halk Siyasî İstişare Konferansı’n 2. Genel Kurulu 3 Mart’ta ve XIII. Çin Ulusal Halk Kongresi’nin 2. Genel Kurulu 5 Mart’ta başlamıştı.

8 Mart günü Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi Çin’in dış politikası için basın toplantı düzenlemiştir. Çin Halk Cumhuriyetinin kuruluşun 70. yılı olduğunu ve Çin diplomasisi yeni bir tarihî başlangıç noktasına geldiğini dile getiren Wang Yi, 2018 Merkezi Dış İlişkiler Çalışma Toplantısı’nda Başkan Xi Jinping’in diplomasi düşüncesinin rehberlik konumunu belirlediğini ve Çin diplomatik teorisine olan katkısının çağ için çığır açtığını belirtmektedir. Xi Jinping’in diplomasi düşüncesi, Çin diplomasisinin yeni bir döneme girmesi için temel dayanağı oluşturmaktadır, günümüz dünyasının karmaşık sorunlarını tahlil etmek ve çözüm aramak için yol göstermiştir. Wang Yi, Xi Jinping’in sözüne atıfta bulunarak “Çin giderek dünya sahnesinin merkezine yaklaşıyor” ifadesi ile yükselen Çin’in güç ve etkisini göstermektedir.

Çin’in 70. yıldan buyana dünya çapında dikkat çeken büyük başarılar elde ettiğini ifade eden Wang Yi, Çin diplomasisinin “parlak” başarılarını ilk önce partinin liderliğine bağlamakta ve bu da Çin diplomasi politikasının temel garantisi olarak açıklamaktadır.  Wang Yi’ye göre geçtiğimiz 70 yıl boyunca, Çin Komünist Partisi zamanla ilerledi ve Çin’e özgü diplomasi teorik sistemi geliştirmiş ve zenginleştirmiştir. Bu diplomasinin özellikleri ise 1. Bağımsızlık, Çin diplomasisinin temel taşıdır. 2. Çin diplomasisinin şuuru “yeryüzü halkın içindir” 天下為公. 3. Çin diplomasisinin bağımlı ilkesi adil ve adalettir. 4. Karşılıklı yarar sağlama ve birlikte kazanma Çin diplomasisinin hedefidir. 5. Çin’in diplomasisinin misyonu ülke kalkınması için hizmet etmektir. 6. Diplomasi halk için vardır ilkesi Çin’in diplomasisi amacıdır.

Günümüzdeki dünya son 100 yılın büyük değişiminin içinde olduğunu ve Çin diplomasisi de yeni bir tarihî başlangıç noktasında olduğunu belirten Wang Yi, yoldaş Xi Jinping’in etrafında ve parti merkezin liderliğinde Xi Jinping’in diplomasi düşüncesinin kapsamlı uygulayacağını, barışçıl gelişme yoluna bağlı kalacağını, işbirliği ve birlikte kazanma idealini gerçekleştireceğini, mevcut uluslararası sistemi koruyacağını ve daha fazla uluslararası sorumluluk üstleneceğini ileri sürmüştür. Çin diplomasisi, hem Çin ulusunun yeniden canlandırılması için daha ideal dış koşulları yaratacaktır, hem de dünya barışının korunması ve insanlığın gelişme için daha büyük katkılarda bulunacaktır.

Basın toplantısında Çin diplomatların Kanada için “beyazlar üstünlüğü” ve İsveç’ın “insanlık dışı” gibi saldırgan ifadeleri Çin’in diplomasi hedefine faydası olup olmadığı sorusuna cevaben Wang Yi şu şekilde açıklamıştır: saldırganlık asla Çin geleneği olmamıştır, yükselen güç mutlaka emperyalist olacak görüşüşü asla bizim tercihimiz değildir. Diğer ülkelerde olduğu gibi Çin’in de meşru haklarını ve çıkarlarını koruyacaktır, ülkenin egemenliği ve onurunun ihlal edilmesine müsamaha göstermeyecektir. Böyle bir olay yaşanacaksa Çin’in her hangi diplomat, nerede olsa olsun tutumumuzu şaşmadan beyan edecektir.

Wang Yi’ye göre kesintisiz 5000 bin yıllık medeniyete sahip olan Çin, dünyadaki sürekliliği devam eden ve tahmin edilebilir bir ülkedir. Farklı medeniyetlerle karşılıklı saygı göstermesi, dünyadaki ülkelerle barışiçinde geçinmesi, uluslararası toplumlarla işbirliği ve birlikte kazanması her zaman Çin’in izlediği idealler, inançlar ve hedefleri olmuştur. Çin mutlaka büyük güce doğru ilerleyecektir, ancak daha fazla sert olmayacaktır. Çin egemen ve bağımsızlığını savunacaktır, ancak despot olmayacaktır. Çin elbette haklarını koruyacaktır, ancak hegemonya aramayacaktır. Çin güçlenip hangi seviyeye gelse gelsin, sorunlara karşı doğru ve yanlış ayırtarak adil bir karar vermektir. Yani uluslararası hukuklar çerçevesinde hukuka uygun davranmakta ısrar olacaktır.