Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (11-17 Mart 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
18 Mart 2019 11:28

Dünya Ekonomisi

ABD Ekonomisindeki belirsizlik

ABD tarafından olumsuz veriler gelmeye devam ediyor. Geçtiğimiz Cuma günü açıklanan Şubat ayına ilişkin tarım dışı istihdam verisindeki artış son 1,5 yılın en düşük artışı olarak gerçekleşti. Bu durum küresel piyasalardaki durgunluğu kanıtlayıcı nitelikte yorumlanırken ABD tarafında açıklanan Şubat ayı enflasyon verisine baktığımızda TÜFE’nin yıllık bazda yüzde 1,5 olarak seyrettiğini; ancak bu oranın FED’in yüzde 2 olan beklentisinin altında kaldığını, dolayısı ile kısa vadede enflasyon hedefine ulaşmalarının zor olduğunu gözlemlemekteyiz. Büyüme verilerindeki yavaşlama, istihdamdaki zayıflamanın yanı sıra enflasyon hedefin bir türlü tutturulamaması FED’in faiz artışı konusunda aceleci davranmayacağının sinyallerini veriyor.

Brexit

Haftanın en önemli gelişmelerinden birisi de İngiltere Parlamentosunun Brexit anlaşmasını ikinci kez reddetmesi oldu. Bunun ardından “anlaşmasız Brexit” oylaması da reddedildi ve haftanın son işlem gününde Brexit’in daha ileri bir tarihe ertelenmesinin onaylandığı haberi geldi.

Ticaret Görüşmeleri

Haftanın bir diğer gelişmesi de ABD Başkanı Donald Trump ile Çin devlet Başkanı Xi Jinping arasında gerçekleştirilmesi beklenen toplantının en erken Nisan sonunda olabileceğinin açıklanması oldu. İki ülke arasında daha önce gerçekleştirilen müzakerelerde ılımlı bir atmosferin yakalandığı bir dönemde bu görüşmenin ertelenmesi piyasalarda belirsizliğin devam etmesine yol açıyor.

Petrol Fiyatları

Venezuela’ya uygulanan yaptırımlar nedeni ile ABD ham petrol stoklarının düşmesinin ardından bu hafta Suudi Arabistan Enerji Bakanı’nın OPEC’in arz kısıntısının Haziran’a kadar devam edeceğini açıklamasıyla brent petrol fiyatı artış göstererek 66 dolar seviyesinin üzerine çıktı.

Türkiye Ekonomisi

Büyüme Verileri Açıklandı

Geçen hafta TÜİK tarafından büyüme verileri açıklandı. Buna göre Türkiye ekonomisi 2018 yılının son çeyreğinde yüzde 3 daralma gösterirken, 2018 yılında yüzde 2,6 oranında büyümüş oldu. Rakamlara göre Türkiye ekonomisi çeyreklik bazda üst üste iki dönem daralarak resesyona girmiş oldu. 2009 yılından bugüne en düşük düzeyde gerçekleşen yıllık reel büyüme yüzde 3,8 olarak belirlenen Yeni Ekonomi Programı (YEP) hedefinin de altında seyretmiş oldu. TÜİK verilerine göre ekonomik büyümeye en yüksek katkıyı net ihracat rakamları sağlamış oldu.

İşsizlik arttı

TÜİK tarafından açıklanan bir diğer önemli veri de işsizlik rakamları oldu. Buna göre işsizlik Aralık ayında yüzde 13.5’e yükselerek Şubat 2010’dan beri en yüksek seviye olarak gerçekleşti.  Detaylara bakıldığında, Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2018 yılı Aralık döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 1 milyon 11 bin kişi artarak 4 milyon 302 bin kişi oldu.

İşsizlik oranı 3,1 puanlık artış ile %13,5 seviyesinde gerçekleşti. Aynı dönemde; tarım dışı işsizlik oranı 3,3 puanlık artış ile %15,6 olarak tahmin edildi. Genç nüfusta (15-24 yaş) işsizlik oranı 5,3 puanlık artış ile %24,5 olurken,15-64 yaş grubunda bu oran 3,1 puanlık artış ile %13,7 olarak gerçekleşti.  

Perakende Satışlar

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi 2019 yılı Ocak ayında bir önceki aya göre %1,3 arttı. Aynı ayda gıda dışı satışlar %0,5, otomotiv yakıtı satışları %4,8 artarken, gıda, içecek ve tütün satışları ise aynı seviyede kaldı.

Diğer yandan, takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi 2019 yılı Ocak ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %6,7 azaldı. Aynı ayda gıda, içecek ve tütün satışları %2,9, gıda dışı satışlar %10,3, otomotiv yakıtı satışları %2,8 azaldı.

Sanayi Üretim Endeksi

Sanayi üretim endeksinde de benzer bir eğilim devam etmektedir. Ocak ayında madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki aya göre %1,7, imalat sanayi sektörü endeksi %1,1 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %0,1 arttı. Aynı dönemde, madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi bir önceki yılın aynı ayına göre %7, imalat sanayi sektörü endeksi %7,5 ve elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü endeksi %1,7 azaldı.

Büyüme, işsizlik, sanayi üretim endeksi ve perakende satış verilerindeki eğilimler dikkate alındığında, yılın ilk çeyreğinde de ekonomi yavaş seyredecek gibi görünmektedir. Kur etkisi nedeniyle dış ticarette olumlu gelişmeler olurken, yurtiçi üretim ithalat maliyeti nedeniyle olumsuz etkilenmeye devam etmektedir. Enflasyon seviyesi faiz indirimlerini zorlaştırırken kredi hacmindeki daralma da üretim ve talebi olumsuz etkilemektedir.