Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (26 Ekim-1 Kasım 2020)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
02 Kasım 2020 10:51

Yurtiçi Piyasalar

Bu hafta yurt içi piyasalarda Ekim ayına ilişkin Kapasite Kullanım Oranı (KKO) ve reel kesim güven endeksi açıklandı. İmalat sanayiinde KKO bir önceki yılın aynı ayına göre 1 puan azalarak %75,4 düzeyinde gerçekleşti. Yıllık bazda en hızlı düşüşler giyim eşyası (12,2 puan) ile içecek (11,3 puan) imalatında gözlemlendi. Ekim’de reel kesim güven endeksi ise bir önceki aya göre 4 puan artışla 109,7 değerini aldı. Endeksin alt kırılımları incelendiğinde; gelecek 3 aya ilişkin ihracat sipariş miktarı hariç tüm alt endekslerde iyileşme gözlendi.

Ek olarak Ekim ayı sektörel güven endeksi verilerinde de yükseliş yaşandı. Mevsim etkilerinden arındırılmış hizmet sektörü güven endeksi aylık bazda %6,4 artarak 79,7’ye yükselirken aynı dönemde perakende ticaret sektörü ve inşaat sektörü güven endeksleri de sırasıyla %1,7 ve %0,6 arttı.

Öte yandan ekonomik güven endeksi, Ekim ayında 4,3 puan artışla 92,8'e yükseldi. Endeksteki artışta, reel kesim, hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörü güven endekslerindeki yükselişler etkili oldu.

Resmi Gazete’de yayımlanan kararla, sermaye şirketlerine Nisan ayında getirilmiş olan 2019 yılı dönem kârının yalnızca %25'ine kadar dağıtım yapılabilmesine yönelik sınırlamanın süresi 30 Eylül’den yılsonuna kadar uzatıldı.

TCMB Çarşamba günü yılın son Enflasyon Raporu’nu yayımladı. Enflasyon Raporu’nda; enflasyon beklentisi 2020 yılsonu için %8,9’dan %12,1’e, 2021 yılsonu için ise %6,2’den %9,4’e yükseltildi. Böylece, TCMB'nin 2020 enflasyon beklentisi Yeni Ekonomi Programı'ndaki %10,5'lik gerçekleşme tahminini aştı.

Yurtdışı Piyasalar

ABD Ekonomisi

ABD’de tüketici güven endeksi Ekim’de 100,9 ile beklentinin altında gerçekleşti. Ülkede tüketici güven endeksi salgın öncesindeki seviyesinin yaklaşık 30 puan altında seyrediyor.

Öncü verilere göre ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte şimdiye kadarki en hızlı büyümesini gerçekleştirdi. Ülkede 3. çeyrekte gayri safi yurtiçi hasıla yıllık bazda yüzde 33,1 oranında arttı.  Büyümede, kişisel tüketim harcamaları, özel stok yatırımları, ihracat ve sabit yatırımlardaki artışın, federal hükümet harcamaları ile yerel hükümet harcamalarındaki düşüşle kısmen dengelenmesi etkili oldu. ABD ekonomisi ilk çeyrekte yüzde 5 oranında gerilemesinin ardından Şubat ayından bu yana teknik resesyon içerisindeydi ve yılın ikinci çeyreğinde yüzde 31,4'lük rekor seviyede küçülme yaşamıştı. Kovid-19 salgını nedeniyle uygulanan sıkı tedbirlerin gevşetilmesi ve işletmelerin yeniden açılması üçüncü çeyrek GSYH artışında belirleyici oldu.

Euro Bölgesi Ekonomisi

Koronavirüs vaka sayılarındaki artış nedeniyle Avrupa’dan sıkı önlem haberleri gelmeye devam ediyor. Son olarak İspanya hükümeti OHAL ilan etiğini duyururken, Polonya’da kamu alanlarında en fazla 5 kişinin bir araya gelebileceğini ve okullar ile restoranlara çeşitli kısıtlamalar getirildiğini duyurdu. Öte yandan Fransa’da salgının yayılımını yavaşlatmak amacıyla 3 büyük şehirde akşam saatlerinden sonra temel ihtiyaç dışı hizmet veren işletmelerin kapatılması ve sokağa çıkma yasağı uygulanması planlandığı açıklandı.

Euro Alanı’nda Ekim ayı imalat PMI piyasa beklentilerinin üzerinde gerçekleşerek 54,4 değeri ile Ağustos 2018’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken hizmetler PMI endeksi 46,2 son 5 ayın en düşük seviyesinde gerçekleşti.

Avrupa Merkez Bankası (ECB), bu hafta gerçekleştirdiği toplantısında para politikasında değişikliğe gitmeyerek politika faizini %0 seviyesinde bıraktı. Karar metninde, 1,35 trilyon euro tutarındaki pandemi acil alım programı kapsamında yapılacak alımlara devam edileceği vurgulanırken, varlık alım programı kapsamında yapılan alımların da aylık 20 milyar euro limitle devam edeceği açıklandı. Öte yandan, gerekli olması durumunda ECB’nin tüm araçlarını gözden geçireceği belirtilerek Aralık ayında ek bir gevşemenin gerçekleştirilebileceğinin sinyali verildi.

Bu haftanın önemli haberlerinden birisi de AB ekonomisinin üçüncü çeyrek büyüme rakamları oldu. Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), AB ve Euro Bölgesi'nin 2020 yılı üçüncü çeyrek büyüme oranlarına ilişkin öncü verileri yayımladı. Buna göre, 19 üyeli Euro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, 2020'nin üçüncü çeyreğinde bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 12,7 arttı. Euro Bölgesi'nde GSYH, 2020'nin üçüncü çeyreğinde 2019'un aynı dönemine göre ise yüzde 4,3 geriledi.

AB'de ise mevsimsellikten arındırılmış GSYH, bu yılın üçüncü çeyreğinde önceki çeyreğe kıyasla yüzde 12,1 artarken, 2019'un üçüncü çeyreğine göre ise yüzde 3,9'luk düşüş gösterdi. GSYH, üçüncü çeyrekte ikinci çeyreğe kıyasla Fransa'da yüzde 18,2, İspanya'da yüzde 16,7, İtalya'da yüzde 16,1, Belçika'da yüzde 10,7, Almanya'da yüzde 8,2 oranında yükseldi. Böylece, üçüncü çeyrekte AB ve Euro Bölgesi’nde söz konusu büyüme verilerinin ölçümüne başlanan 1995 yılından beri en hızlı artış ölçüldü.

İngiltere Brexit sonrası ilk ticari anlaşmasını Japonya ile gerçekleştirdi. Anlaşma 1 Ocak’tan itibaren yürürlüğe girecek.

UNCTAD Raporu

Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından dün yayımlanan raporda, küresel doğrudan yabancı yatırım akışının bu yılın Ocak-Haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre %49 oranında azaldığı açıklandı. Raporda, bu dönemde doğrudan yabancı yatırım akışında en büyük düşüşün %75 ile gelişmiş ekonomilere yönelik yatırımlarda kaydedildiği, gelişmekte olan ekonomilere yönelik doğrudan yabancı yatırım akışının ise %16 oranında azaldığı ifade edildi. UNCTAD ayrıca, 2020 yılı genelinde küresel doğrudan yabancı yatırım akışlarının %30-40 arasında azalacağını öngördü.

Petrol

Libya Ulusal Petrol Kurumu, ülkedeki petrol sahalarının yeniden faaliyete geçmesiyle petrol üretiminin 1 ay içerisinde günlük 1 milyon varilin üzerine çıkacağını duyurdu. Libya’da petrol üretiminin artması ve koronavirüs sebebiyle küresel talebe ilişkin endişeler petrol fiyatları üzerinde baskı oluştururken, Brent türü ham petrolün varil fiyatı yeniden 42 doların altına geriledi.