Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (15-21 Haziran 2020)

SDE Editör
22 Haziran 2020 15:53

Yurtiçi Piyasalar

Cari açık Nisan ayında geçtiğimiz senenin aynı dönemine göre 11 kat artarak 5,1 milyar USD oldu. Piyasa beklentisi ise cari açığın 4,5 milyar USD civarında olacağı yönündeydi. Bundaki en büyük etken salgına bağlı olarak turizm gelirindeki kayıplar ve ihracattaki hızlı düşüş oldu.

Öte yandan Nisan ayında yurt dışı yerleşiklerin yurt içinde gerçekleştirdikleri doğrudan yatırımlar kaleminde net sermaye çıkışı var (118 milyar dolar). Portföy yatırımları kaleminden de 2,4 milyar USD’lik net sermaye çıkışı oldu. Yabancıların hisse senedi piyasasında da satış gerçekleştirdiklerini görüyoruz.

Rezerv varlıklar Mart ayındaki 16,6 milyar USD’lik hızlı düşüşünün ardından Nisan’da da 8,6 milyar USD geriledi.

Nisanda Sanayi üretimi geçen yıla göre %31 oranında düştü. Bu imalat sanayi %33, madencilik ve taşocakçılığı %15, elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve %15 daraldı. Veri aylık bazda da %30,4 oranında daraldı.

Perakende satış hacmi de Nisan ayında aylık bazda %21 (yıllık bazda %20) geriledi.

Yurt içinde merkezi yönetim bütçe açığı Mayıs ayında %44 genişleyerek 17 milyar TL oldu. Bütçe Nisan ayında da 43 milyar TL açık vermişti. Gelirler Mayıs ayında %5 azalışla 68 milyar TL’ye gerilerken, bütçe harcamaları %2 artışla 85 milyar TL düzeyinde gerçekleşti. Bu dönemde vergi gelirlerinde yıllık bazda %8 düşüş kaydedildi. Bütçe dengesi Ocak-Mayıs döneminde toplam 90 milyar TL açık verdi.

Konut Piyasası

Konut satışları Mayıs ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %45 azalarak 51 bin adet oldu. Ocak-Mayıs döneminde 435 bin satış gerçekleşirken, satışlar geçen yılın aynı dönemine göre %2 azalış gösterdi. Yeni konut satışları da %24 azalırken, ikinci el satışlar %13 arttı. İpotekli satışlar ise %118 oranında artarken, diğer satışlar %27 oranında geriledi.

TCMB zorunlu karşılık hamlesi

TCMB, kredi talebini karşılamada bankalara esneklik sağlamak amacıyla yıllık reel kredi büyüme oranı %15’in üzerinde olan bankaların zorunlu karşılık teşviklerinden faydalanabilmeleri için sağlamaları gereken uyarlanmış reel kredi büyüme oranının %15’ten küçük olma koşulunun, yıl sonuna kadar geçici bir süre için uygulanmamasına karar verildiği duyurdu.

Yurtdışı Piyasalar

ABD Ekonomisi

Geçtiğimiz hafta piyasalar ılımlı bir kapanış sergilemişti. Dow Jones endeksi %1,9, S&P 500 endeksi ise %1 üzerinde artış kaydetti. Önceki ay 72 puan olan Michigan tüketici güven endeksi ise Haziran ayında beklentilerin üzerinde gerçekleşerek 79 değerini aldı.

Geçtiğimiz hafta FED şirket tahvili alımlarına başlayacağını duyurdu. Haberin ardından piyasalarda şirketlerin borç senetlerine yöneldi. Bu da riskli varlıklarda ralliye neden oldu. Fed’in buradaki amacı piyasaya likidite sağlamak ve büyük işverenler için kredi imkânını desteklemek.

Koronavirüs salgınına karşı alınan önlemlerinin gevşetilerek ekonomik faaliyetlerin yeniden başlatılmasının ABD ekonomisi üzerindeki olumlu etkileri devam ediyor. ABD’de perakende satışlar Mayıs ayında aylık bazda %18 ile %8 olan beklentilerin oldukça üzerinde yükseldi. Giyim, mobilya, elektronik, müzik, spor, kitap ve hobi sektörlerinde satışların arttığı gözlendi. Diğer yandan, ABD Mayıs ayı sanayi üretimi aylık %1,4 yükselişle %3 olan tahminlerin altında kaldı ancak Nisan ayında %13 ile tarihi düşüş kaydetmişti.

Fed'in şirket tahvili alım kararı, ABD Hükümetinin altyapıya ilişkin yatırım paketi planı, Kovid-19 tedavisine ilişkin olumlu açıklamalar ve ABD perakende satış verisi ile desteklenen küresel risk iştahı güçlü seyretti ve dünya borsaları hızlı yükseldi. Fed Başkanı Powell, senato üyelerine yaptığı sunumda mevcut faiz oranlarının ekonomide toparlanma gerçekleşene kadar korunacağını ifade ederken, ekonomiyi desteklemek için tüm araçları kullanmaya kararlı olduklarını tekrarladı.

Powell ayrıca, 25 milyona yakın vatandaşın daha fazla yardıma ihtiyaç duyacağını belirtirken, bu kapsamda Kongre tarafından Mart ayında yürürlüğe giren ve Temmuz ayında sona erecek olan işsizlere haftalık 600 USD’lik nakit desteğinin uzatılmasının önemine vurgu yaptı.

ABD’de 13 Haziran ile biten haftada işsizlik maaşı başvuruları 1,5 milyon kişi ile 1,3 milyon kişi olan beklentilerin üzerinde gerçekleşti. Ülkede işsizlik maaşı başvurularının beklentilerin üzerinde gelmesi, işten çıkarmaların artacağı yönünde haberlerin etkisi ve salgında ikinci dalga endişelerinin devam etmesi sonucu küresel piyasalar karışık seyretti

Çin ekonomisi

Hafta başında açıklanan sanayi üretimi Mayıs ayında yıllık bazda %4,4 yükselirken, aynı dönemde perakende satışlar %2,8 geriledi.

Japonya Ekonomisi

Japonya Merkez Bankası bugün beklentilere paralel olarak para politikasında herhangi bir değişikliğe gitmezken, salgından etkilenen şirketler için sunulan destek paketinin büyüklüğünü 75 trilyon yenden 110 trilyon yene yükselttiğini belirtti.

Euro Bölgesi Ekonomisi

Sanayi üretimi Nisan ayında önceki aya göre %17,1, yıllık bazda da %28 oranında gerileyerek verinin yayımlanmaya başlandığı 1991 yılından bu yana en sert düşüşünü kaydetti.

İngiltere ekonomisi Nisan ayında aylık bazda %20,4 ile rekor seviyede daraldı. Ülkede sanayi üretimi de Nisan ayında %20,3 oranında azalarak %15 olan daralma beklentisinin üzerinde düşüş kaydetti.

İngiltere Merkez Bankası (BoE), %0,1 olan politika faizinde beklentiler paralelinde değişikliğe gitmezken, tahvil alım programını 645 milyar sterlinden 745 milyar sterline yükseltti. Öte yandan, ülkede perakende satışlar Mayıs ayında aylık bazda %12 ile %5,7 olan piyasa beklentilerinin üzerinde arttı

Rusya Ekonomisi

Rusya Merkez Bankası son beş yılın en büyük faiz indirimini gerçekleştirdi ve gösterge faizi 100 baz puan düşürerek %4.5 ile enflasyon hedeflemesinin başladığı 2014 yılının sonlarından bu yana en düşük seviyeye indirdiğini duyurdu. Hatta gelecekte bir indirime daha işaret etti.

Rusya'nın ekonomisi hem pandemiden hem de sert düşen petrol fiyatlarından oldukça etkilenmiş durumda.

Petrol

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Petrol Piyasası Raporu’nda 2020 yılı için günlük küresel petrol talebi tahminini 500 bin varil artışla 91,7 milyon varil olarak güncelledi. Çin ve Hindistan kaynaklı petrol talebinde hızlı bir toparlanma yaşandığını belirten Ajans, 2021 yılında günlük petrol talebinin 5,7 milyon varil artışla 97,4 milyon varile yükselmesini beklediklerini açıkladı. 2019 yılında günlük petrol talebi 99,8 milyon varil olarak gerçekleşmişti. Raporda ayrıca, salgından etkilenen havacılık sektörünün düşük yakıt talebinin 2022’ye kadar petrol piyasasını olumsuz etkilemeye devam edeceği belirtildi.