Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (15-22 Eylül 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
23 Eylül 2019 13:45

Türkiye Ekonomisi

İstihdam Verileri

Haziran ayına ilişkin verilere göre işsizlik geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla 2,8 puan artarak %13 seviyesine ulaştı. Ayrıca istihdam inşaat sektöründe 493 bin, tarım sektöründe 232 bin ve sanayi sektöründe 121 bin kişi azaldı. Mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı ise çok az bir miktar gerileyerek %13,9 oldu.

Bütçe Dengesi

Ağustos ayına ilişkin merkezi yönetim bütçesi 576 milyon TL fazla verdi. Bütçe gelirleri yıllık bazda %34,1 oranında artış kaydederken, bütçe harcamaları %23,2 oranında arttı. Gelir kompozisyonuna bakıldığında vergi gelirlerinin payı düşerken, vergi dışı gelirlerin payı arttı. Bunun nedeni, ithalatın azalması ile ithalde alınan dolaylı vergiler azalırken, Merkez Bankası kaynaklarından bütçeye aktarılan gelirlerdeki artış olduğu görülmektedir.

Perakende Satışlar

Geçen hafta açıklanan veriler ekonomik faaliyetlerde yavaşlığa işaret etti. TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, takvim etkilerinden arındırılmış sabit fiyatlarla perakende satış hacmi Temmuz ayında yıllık bazda %3,7 azalış gösterirken gıda, içecek ve tütün satışları %1, gıda dışı satışlar ise %4,5 oranında daraldı. Beyaz eşya ve mobilya satışlarının ise yıllık bazda %20,8 oranında azalış göstermesi dikkat çekerken tekstil, giyim ve ayakkabı satışları %14,6 oranında yükseldi.

Konut Satışları

TÜİK tarafından açıklanan Ağustos ayına ilişkin Türkiye genelindeki konut satışları geçtiğimiz yılın aynı ayına kıyasla %5,1 oranında yükselerek Aralık 2018’den bu yana ilk kez artış kaydetmiş oldu. İl bazında İstanbul %14,4 ile en artışı kaydederken onu %9,7 ile Ankara %5,5 ile İzmir izledi. Ayrıca konut kredisi faiz oranlarındaki düşüşün olumlu etkisiyle ipotekli konut satışları %168 oranında artarken, toplam konut satışları içinde ipotekli satışların payı %30,9 oldu. Geçen bir yol boyunca ipotekli satışlar ciddi boyutlarda azalmıştı.

Özel Kesim Borçlarının Yapılandırılması

Geçen hafta yurtiçi piyasalarda dikkat çeken bir gelişme BDDK’nın inşaat ve enerji sektörüne verdiği 46 milyarlık kredinin banka bilançolarında yılsonuna kadar takip hesaplarına aktarılmasını istemesi oldu. Diğer bir ifade ile BDDK söz konusu krediler için zarar karşılıkları ayrılmasını talep etti.  Böylece, banka bilançolarında takibe düşen kredilerin toplam kredilere oranı %4,6’dan %6,3’e yükselecek. Ek olarak karşılık ayrılması nedeniyle bankaların sermaye yeterlilik oranı %18,2’den %17,7’ye gerileyecek.

OECD Büyüme Tahmini

Geçen hafta OECD’nin küresel ekonomik görünüme ilişkin yayımladığı raporda Türkiye ekonomisine ilişkin %2,6’lık daralma tahmini %0,3’e revize edilirken, 2020 için öngörülen %1,6’lık büyüme tahmininde herhangi bir değişikliğe gidilmedi.

Dünya Ekonomisi

OECD Küresel Ekonomik Görünüm Raporu

OECD’nin küresel ekonomik görünüme ilişkin yayımladığı raporda dünya ekonomisi için 2019 yılı büyüme tahmini 0,3 puan indirilerek %2,9'a, 2020 yılı büyüme tahmini ise 0,4 puan indirilerek %3'e çekildi. Raporda ayrıca hali hazırda devam eden ticaret savaşlarının küresel ekonomik büyümenin son yıldaki en düşük seviyesine indiğine dikkat çekildi.

ABD Ekonomisi

ABD’de Ağustos ayına ilişkin sanayi üretimi aylık bazda %0,6 ile beklentilerin üzerinde artış kaydederken yıllık bazda %0,31 oranında geriledi. Kapasite kullanım oranı ise %77,9 gerçekleşerek yüksek kalmaya devam etti.

Öte yandan Fed bu hafta piyasa beklentilerine paralel olarak 25 baz puanlık faiz indirimine giderken ekonomik sıkıntıların devam etmesi durumunda indirim sürecinin de devam edeceğine yönelik açıklamalar geldi.

ABD’de faizlerin düşmesi ve istihdam piyasasının yeniden güç kazanması inşaat sektörüne ve konut satışlarına olumlu yansıdı. Verilere göre Ağustos ayında yeni konut başlangıçları 1,364 milyon adede ulaşırken yine aynı dönemde inşaat başlangıçları %12,3’e yükseldi.

İngiltere’de Enflasyon Sinyalleri Karışık

İngiltere’de Ağustos ayına ilişkin enflasyon rakamları açıklandı. Buna göre TÜFE aylık bazda %0,0’dan %0,4 seviyesine ulaşırken, yıllık bazda %2,1 seviyesinden %1,7 seviyesine geriledi.

Japonya’da Dış Ticaret ve Faiz

Japonya’da Ağustos ayında ihracat hacmi yıllık bazda %8,2 oranında gerilerken, bundaki en büyük etkenin ekonomik aktivitenin ivme kaybettiği Çin’e yapılan ihracatın önemli ölçüde azalması oldu. Japonya’nın ithalat hacminin yıllık bazda %12 azaldığı gözlemlendi.

Ek olarak Japonya Merkez Bankası (BoJ) politika faiz oranında değişikliğe gitmeyerek faiz oranını -%0,1 seviyesinde sabit tuttu. Banka toplantısı sonrasında para politikasında gevşemeye gidebileceğine yönelik sinyaller verildi.

Çin’de Faiz Düşüşü

Geçen hafta Çin Merkez Bankası şirketlerin borçlanma maliyetlerini azaltmak ve ticaret savaşının ekonomik aktivite üzerindeki olumsuz etkisini hafifletmek amacıyla 1 yıllık gösterge borç verme faiz oranını 5 baz puan indirerek %4,20 düzeyine çekti.

Petrol Piyasası

Haftanın ilk işlem gününde Suudi Arabistan’da meydana gelen Suudi Aramco firmasının petrol rafinerilerinin saldırıya uğramasının ardından petrol fiyatları %20’ye yakın bir oranda yükseldi. Küresel petrol üretiminin yaklaşık %5’inin durmasına ve Suudi Arabistan petrol üretiminin günlük 5,7 milyon varil azalmasına neden bu saldırı neticesinde fiyatlar 1991 yılından bu yana en hızlı gün içi yükselişini kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın petrol piyasasında arz istikrarının sağlanması amacıyla ABD'nin acil durum rezervlerinin kullanılmasına izin vermesinin ardından fiyatlar bir miktar gerileyerek 66 dolar seviyesinde tutundu. Ancak ABD’nin bu saldırılardan İran’ı sorumlu tutması ve akabinde İran’ın Basra Körfezi’nde bir gemiyi Birleşik Arap Emirlikleri’ne yakıt kaçırdığı iddiasıyla alıkoymasının ardından tekrar yükselişe geçen petrol fiyatları 68,5 dolar seviyesine yükseldi. Daha sonra Arabistan tarafından gelen ve üretimdeki aksamanın petrol ihracat rakamlarında aksamaya sebep olmayacak şekilde telafi edileceği açıklamasının ardından Brent türü petrolün varil fiyatı 64 dolar seviyesine kadar indi.