Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (7-13 Ekim 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
14 Ekim 2019 12:56

Türkiye Ekonomisi

Finansal Araçların Reel Getirisi

Türkiye İstatistik Kurumu finansal yatırım araçlarının reel getiri oranlarını açıkladı. En yüksek aylık reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde %3,90 oranlarıyla BIST 100 endeksinde gerçekleşti. Yatırım araçlarından Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) %3,04, külçe altın %1,98, mevduat faizi (brüt) %1,06, Amerikan Doları %1,00 ve Euro %0,01 oranında kazandırdı.

Dış Ticaret Endeksleri Açıklandı

İhracat birim değer endeksi Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %3,6 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %0,7 artarken, ham maddelerde (yakıt hariç) %5,9, yakıtlarda %19,2 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %4,2 azaldı. İthalat birim değer endeksi ise Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %5,2 azaldı. Endeks bir önceki yılın aynı ayına göre, gıda, içecek ve tütünde %6,2, ham maddelerde (yakıt hariç) %10,7, yakıtlarda %12 ve imalat sanayinde (gıda, içecek, tütün hariç) %2,3 azaldı. İhracat miktar endeksi ise Ağustos ayında bir önceki yılın aynı ayına göre %5,3 artarken, İthalat miktar endeksi aynı dönemde %7 arttı.

TL’nin Reel Değeri

Türk Lirasının reel olarak değerini; diğer bir ifade ile Türk mallarının yabancı mallar cinsinden değerini gösteren TCMB’nin açıkladığı TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi Eylül ayında yıllık bazda %22,7 oranında artış kaydederek 76,7 seviyesine ulaştı. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde endeks 62,55 düzeyindeydi. Bu durum, TL’nin bir yıl içerisinde reel olarak değer kazandığının bir göstergesi.

Hazine Nakit Dengesi

Geçen hafta açıklanan Eylül ayına ilişkin Hazine nakit dengesi 21,6 milyar TL açık verirken, bir önceki ayda 5,6 milyar TL fazla vermişti. Verinin detayları incelendiğinde gelirlerin eylül ayında %5 oranında gerilediği, harcamaların ise %14,2 oranında arttığı gözlemlenmektedir.

Piyasada Tedirgin Bekleyiş

Geçen hafta yurtiçi piyasalarda olumsuz bir görünüm hakimdi. Türkiye’nin, Suriye'nin kuzeydoğusuna başlattığı Barış Pınarı harekâtı jeopolitik endişeleri artırırken, ABD’nin Türkiye’ye yönelik yaptırım uygulayabileceğine yönelik açıklamalar yurt içi piyasaları olumsuz yönde etkiledi. Dolar/TL kuru 5,87 seviyesine yükselirken BİST-100 endeksi 100 bin seviyesinin altına geriledi.

Enerji Kredilerinde Yapılandırma

Geçen elektrik üretim ve dağıtım şirketlerinin yaklaşık 13 milyar dolarlık sorunlu kredilerinin 7,5 milyar doları yapılandırıldı. Yılsonuna kadar yapılandırma miktarının 10 milyar dolar olması bekleniyor.

 

Dünya Ekonomisi

ABD Ekonomisi

Geçtiğimiz Cuma, ABD’de tarım dışı istihdam ve işsizlik oranı açıklandı. Tarım dışı istihdam verisi beklentilerin altında kalarak 136 Bin açıklanırken, işsizlik oranı %3,5 ile son 50 yılın en düşük değerine geriledi. İşsizlik oranındaki bu gerileme ekonomiye ilişkin resesyon endişelerini hafifletirken diğer yandan imalat sanayine yönelik istihdamdaki gerileme Fed’in ekonomik aktiviteyi canlandırmak adına yeniden faiz indirimine gideceği beklentilerini artırdı.

ABD’de açıklanan Eylül ayına ilişkin Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) %0,1 artış beklentilerine karşılık %0,3 oranında geriledi. Endeks, 2019 Şubat ayından bu yana en yüksek düşüşünü kaydederken bu durum da Fed’in önümüzdeki dönemde faiz indirimine gideceğine yönelik beklentileri artırdı. Öte yandan TÜFE enflasyonu Eylül ayında beklentilerin altında gerçekleşti. Yıllık bazda bakıldığında bir önceki aya göre %1,7 ile yatay seyreden TÜFE, aylık bazda %0,1’den %0,0’a geriledi. Beklentilerin altında kalmasındaki en büyük etken 2. el otomobil maliyetlerinin son bir yılın en büyük düşüşünü kaydetmesi.

Çin’e Vize Sınırlaması

Geçen haftanın dikkat çeken bir gelişmesi de ABD’nin Çin’in, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Uygur, Kazak, Kırgız ve diğer azınlık Müslüman gruplarına yönelik baskı politikaları nedeniyle Çin hükumeti ve Komünist Parti üyelerine vize sınırlaması getirdiğini duyurması oldu. Bu durum ticaret savaşına yönelik gerilimi artırırken Asya borsalarında satışlara neden oldu. Ancak haftanın sonuna doğru ABD ile Çin arasındaki ticaret müzakereleri yeniden başladı. Yüz yüze gerçekleştirilen ve her iki ülkenin üst düzey temsilcilerinin katıldığı müzakereler görüşmelerin olumlu sonuç verebileceğine ilişkin beklentileri artırdı.

Euro Bölgesi

Euro Bölgesinde yatırımcı güvenini belirleyen ve benchmark olarak ele alınan Sentix Yatırımcı Güven Endeksi Ekim ayında 5,7 puan gerileyerek -16,8 olarak gerçekleşti. Böylece endeks, 2013 Nisan ayından bu yana en düşük değerini almış oldu (Nisan 2013’de -17,3’e gerilemişti).

Öte yandan Euro Alanı’nın en büyük ekonomisi olan Almanya’da Ağustos ayına ilişkin sanayi üretimi verisi aylık bazda %0,3 artarak beklentilerin üzerinde gerçekleşse de ekonomideki resesyon endişeleri halen devam etmektedir. Ağustos ayına ilişkin ihracat -%1,8’e gerilerken ithalat %0,5’e yükseldi. Bir önceki ay ile kıyaslandığında Almanya ekonomisinin ithalatında artış varken, ihracatında gözle görülür bir azalma var. Verilere göre Almanya Ağustos ayında 18,1 milyar Euro dış ticaret fazlası verdi.

Petrol Fiyatları

Suudi Arabistan’ın Cidde kendi açıklarında Kızıldeniz’de İran’a ait bir petrol tankerinde patlama meydana geldi. Öte yandan ABD’den gelen ham petrol stoklarının bir önceki haftaya kıyasla 173 bin varil azaldı. Bu gelişmelerin ardından petrol fiyatları yeniden yönünü yukarı çevirdi ve 60 dolar bandına yükseldi.