Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (1-7 Ekim 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
07 Ekim 2019 12:38

Türkiye Ekonomisi

Yeni Ekonomi Programı

Hükümet’in Yeni Ekonomi Programı (YEP) açıklandı. 2020-2022 yıllarını içeren programın 2019 ve 2020 yılları dengeleme dönemi olarak belirtililerken, üretimi desteklemek amacıyla bütçe harcamalarının artırılabileceği; ancak bütçe açığının %3’ün altında tutulacağı ifade edildi. Öte yandan YEP’e göre 2019 yılına ilişkin ekonomik büyüme %0,5; 2020 yılına ilişkin ise %5 olarak tahmin edilirken tüketici enflasyonunun 2019 sonunda %12’ye, 2020 sonunda ise %8,5’e ineceği belirtildi.

Eylül Enflasyonu

Bu hafta piyasaların merakla beklediği yıllık enflasyon rakamları açıklandı. Buna göre TÜFE’deki aylık artış %0,99 ile %1,3 olan piyasa beklentisinin oldukça altında gerçekleşirken, yıllık enflasyon Eylül ayında %9,26’ya düştü. Böylece yıllık TÜFE yaklaşık 2 yılın ardından tek haneli seviyeye indi. Yİ-ÜFE ise aylık bazda %0,13 oranında yükseliş kaydederken yıllık bazda %2,45 ile Eylül 2016’dan bu yana en düşük düzeyinde gerçekleşti. Geçtiğimiz yılın aynı döneminde yıllık TÜFE %24,52, Yİ-ÜFE ise %46,15 düzeyine çıkmıştı. Ana harcama gruplarına göre bakıldığında TÜFE içerisindeki ağırlık payı en yüksek olan gıda fiyatları Eylül’de aylık bazda %0,6 oranında gerileyerek aylık TÜFE enflasyonunu 14 baz puan aşağı çekmiştir. Konut, ulaştırma ile giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarındaki artışlar ise aylık TÜFE enflasyonunu yukarı çeken başlıca faktörler oldu.

Perakende Satışlarda Artış

Geçen hafta açıklanan Türkiye imalat PMI verisi bir önceki aya göre %4,1 oranında artış kaydederek yaklaşık 1,5 yılın ardından eşik değer olan 50 seviyesine ulaşırken Eylül ayında ekonomik güven endeksi ise bir önceki aya göre %1,3 oranında azalarak 86 seviyesine geriledi. Bu düşüşte imalat sanayi güven endeksi etkili oldu.

Faiz Düşüşünün Etkisi

Faiz oranlarındaki düşüşün piyasalara olan olumlu etkileri hissedilmeye başlandı. Konut talebi bir miktar artarken, aylardan sonra konut sektörü fiyat endeksinde bir miktar yükseliş ortaya çıktı. Geçtiğimiz haftanın son işlem günüde BIST-100 endeksi günü %3,15 artışla 105.152’den kapatırken bankacılık endeksi %6 oranında yükseliş kaydetti.

Fitch Ekonomik Görünüm Raporu

Uluslararası derecelendirme kuruluşu Fitch ekonomik görünüm raporunda Türkiye’nin yılın ikinci çeyreğinde beklentilerin üzerinde büyüme kaydettiğini belirtirken 2019 yılının tamamı için GSYH büyüme beklentisini Haziran ayında duyurduğu -%1,1'den -%0,3'e yükseltti.

Ağustos İhracatı

Ağustos ayında ihracat hacmi yıllık bazda %1,6 artarak 12,5 milyar USD’a yükselirken, ithalat hacmi %1,5 yükselerek 15 milyar USD oldu. Böylece Ağustos ayında dış ticaret açığı %1,2 oranında artış kaydederek 2,5 milyar USD düzeyinde gerçekleşti. Uzun süreden beri yaşanan dış ticaret açığındaki azalma dolayısıyla ihracatın ithalatı karşılama oranı yüksek seyrediyor.

Turizm Verileri

Turizm Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre, Ağustos ayında Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçi sayısı %17,2 oranında yükselerek 6,3 milyon kişi oldu. Ağustos ayında Türkiye’ye en çok ziyaretçi gönderen ülke 1 milyon kişi ve %17,1 pay ile Rusya olurken, Almanya %11,3 pay ile ikinci, İngiltere %6,7 pay ile üçüncü sırada yer aldı.

Dünya Ekonomisi

Fitch Ekonomik Görünüm Raporu

Uluslararası derecelendirme kuruluşlarından Fitch’in ekonomik görünüme ilişkin raporu geçen hafta yayınlandı. Fitch; ABD-Çin arasında hali hazırda devam eden ticaret savaşının olumsuz etkilerinin sürdüğüne, bunun da ekonomik görünümü bozduğuna dikkat çekerken küresel büyüme tahminini 2019 yılı için %2,6, 2020 yılı için ise %2,5 olarak duyurdu. Bu rakamlar, 2012 yılından bu yana en düşük büyüme anlamına geliyor.

Fitch’in yanı sıra Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) de küresel ekonomiye ilişkin büyüme tahminlerini aşağı yönlü revize etti. Örgüt, 2019 yılı için büyüme tahminini %2,6’dan %1,2’ye, 2020 için ise %3’ten %2,7’ye indirdiğini duyurdu.

Çin’in Perakende Satışları

Geçen hafta Çin’den gelen imalat sanayine ilişkin PMI verisi beklentileri aşarak (50,2) 51,4’e yükseldi. Bu rakam Şubat 2018’den bu yana en yüksek PMI verisi olarak kaydedildi. Bu durum Çin’deki üretim artışına dikkat çekerken imalat sanayinde iyimser bir görünüm olduğunu ortaya koydu. Dış ticaretin azalması ile yurtiçi talebe ağırlık verilen ülkede, bu eğilim perakende satışlara da yansımaya başladı.

Japonya’nın Görünümü

Japonya’da ise Ağustos ayına ilişkin sanayi üretim verisi aylık bazda %1,2 gerilerken yıllık bazda perakende satışlar %2,0 oranında artış kaydetti. Negatif faizin uygulandığı ülkede talep bir ölçüde canlı kalırken üretimde beklenen artış gerçekleşemiyor.

ABD’de İmalat Endeksi Düştü

ABD’de geçen hafta açıklanan Eylül ayına ilişkin ISM imalat endeksi 47,8 düzeyinde gerçekleşerek Haziran 2009’dan bu yana en sert düşüşünü kaydetti. Bu durum sektördeki daralmaya işaret ediyor. Endeksin alt kalemlerinden yeni ihracat siparişleri de Mart 2009’dan bu yana ki en düşük düzeyinde gerçekleşti. Öte yandan bu hafta açıklanan Eylül ayına ilişkin tarım dışı istihdam verisi beklentilerin aksine 136 bin artarken, işsizlik oranı %3,5 ile 1969 yılından bu yana ki en düşük seviyesine indi. Ancak imalat sektöründeki ve ihracat siparişlerindeki daralma istihdam artışında sınıra gelindiğine işaret ediyor.

Avrupa’nın Perakende Satışları

Avrupa’da da benzer bir durum söz konusu. Bu hafta açıklanan imalat PMI verisi 45,7 düzeyine gerileyerek sektördeki daralmanın sekizinci aya taşındığına işaret etti. Bir süredir başta Almanya olmak üzere AB ülkelerinde ortaya çıkan yavaşlama belirtileri artarak devam ediyor.

Petrol Fiyatları

Aramco saldırılarıyla birlikte yükselişe geçen petrol fiyatları küresel büyümeye ilişkin endişelerin artırmasının ardından yönünü aşağı çevirerek 59 doların altına geriledi. Büyüme kaygıları devam ettiği sürece fiyatların yukarı yönlü hareketi beklenmiyor.