Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika

Haftanın Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika Değerlendirmesi (25 Kasım-2 Aralık 2019)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde Uluslararası İlişkiler ve Dış Politika alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
02 Aralık 2019 16:54

NATO Tartışması

NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Fransız Le Figaro gazetesine bir demeç verdi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un 'NATO'nun beyin ölümü gerçekleştiği' şeklindeki yorumunu değerlendiren Stoltenberg, "NATO, güvenlik konularında hayati önem taşıyor. Her gün bir milyara yakın insanı koruyarak ve savunmaya en büyük katkısını on yıllarca sürdürerek bunu kanıtlamıştır" ifadelerini kullandı.

Barış Pınarı Harekatı'na da değinen Stoltenberg, geçen ay Türkiye'ye gerçekleştirdiği ziyarette harekat ile ilgili endişelerini dile getirdiğini belirterek, şu görüşlerini paylaştı:

“Bütün müttefikler harekatı eleştirdi ancak kimse Türkiye'nin NATO'daki yerini sorgulamadı. Türkiye, müttefiklerinin üslerini kullanmalarına izin vererek, IŞİD ile mücadeleye katıldı. Türkiye, NATO bünyesinde Suriye ve Irak ile sınırda bulunan tek ülke. 3.6 milyon mülteciyi ağırlıyor. Türkiye, NATO için çok önemli. Bunu anlamak için haritaya bakmak ve Türkiye'nin jeostratejik durumunu incelemek yeterli. Bu, fikir ayrılığı bulunan konuları konuşmayı engellemeyecektir.”

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Fransa Cumhurbaşkanı Macron’u NATO hakkında yorumlarından dolayı uyardı:

“AB savunma sistemini destekliyorum fakat bu NATO’ya alternatif değil, NATO’ya bağlı olmalı. Bugün AB Avrupa’yı  koruyabilecek durumda değil. Bunun kimseye yararı olmaz. Türkiye'nin NATO'da kalması için çaba sarf etmeliyiz. Çünkü Türkiye'nin NATO için jeostratejik önemi büyük.”

NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, Türkiye'nin NATO için çok önemli bir ülke olduğunu belirterek, "Bunu anlamak için haritaya bakmak ve Türkiye'nin jeostratejik durumunu incelemek yeterli" dedi.

Ermenistan

İtalyan Corriere della Sera gazetesine demeç veren Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, "Daha önce bizim tarafımızdan dile getirildi ve ben bir kez daha tekrar ediyorum: Türkiye ile hiçbir ön koşul olmadan diplomatik ilişkiler kurmaya hazırız. Ermeni soykırımının uluslararası alanda tanınmasını Ankara ile ilişkilerimizin ön koşulu olarak görmüyoruz. Bu tanıma, Türkiye ile olan ilişkilerimiz için değil, soykırımların küresel çapta engellenmesi için çok önemli" dedi.

Türkiye – NATO

Türkiye’nin, Suriye’nin kuzeyinde YPG'ye karşı verdiği mücadeleye NATO’nun yeteri kadar siyasi destek vermediği gerekçesiyle ittifakın Baltık ülkeleri ve Polonya ile ilgili savunma planlarını engellediği iddia edildi. Reuters’ın, NATO’daki savunma kaynaklarına dayandırarak verdiği haberinde, Türkiye’nin NATO’nun Baltık ülkeleri ve Polonya ile ilgili savunma planlarını, ittifakın Ankara’ya Suriye’de YPG ile mücadelesine daha fazla destek verene kadar reddettiğini duyurdu. Reuters’in haberinde, Türkiye’nin NATO’daki temsilcisine, ittifakın YPG’yi terörist örgüt olarak görene kadar, söz konusu savunma planlarını imzalamaması, özel ve resmi görüşmelerde bu konuda daha katı tutum sergilemesi yolunda talimat verdiği bildirildi.

Hong Kong

Hong Kong'da Çin hegemonyasına karşı aylardır süren gösterilerin gölgesinde rekor katılımla yapılan yerel seçimlerde, muhalifler büyük bir zafer kazandı. 18 bölge meclisinin 17'sinin kontrolü, demokrasinin güçlendirilmesinden yana olan muhalefete geçti. Hong Kong Özerk Bölgesi lideri Carrie Lam, bu sonuçların hükümetin politikaları üzerinde ciddi etkileri olacağını söyledi.

Pazar günü yapılan seçimlerde, eşine rastlanmadık şekilde, oy verme hakkı olan 4 milyon 130 bin seçmenin yüzde 71'i sandığa gitti.

Aylardır sokaklarda olan göstericilere göre, yerel seçimlerde büyük bir zafer ilan etmek Çin'e ve Hong Kong yönetimine gönderilecek güçlü bir mesaj olarak görülüyordu. Yerel seçimlerde ciddi bir yenilgi alan Carrie Lam, hükümetinin sonuçlara saygılı olduğunı söyledi. Carrie Lam, sonuçların "mevcut duruma karşın halkın hoşnutsuzluğunu" ortaya koyduğunu söyledi.

Hong Kong seçimlerinde muhalefetin aylar süren sokak eylemlerinin ardından gösterdiği bu yüksek katılım ve başarı önümüzdeki aylarda Çin merkez yönetimini daha zorlu bir sürecin beklediğinin habercisi olarak yorumlanabilir.

Irak

Irak'ta 1 Ekim'de başlayan hükümet karşıtı protestolar ülke genelinde devam ediyor. Necef şehrindeki İran Konsolosluğu binası önünde toplanan eylemciler konsolosluk binasını ateşe verdi. Olayların büyümesi üzerine Necef Operasyonlar Komutanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, tüm kentte sokağa çıkma yasağı ilan edildiği belirtildi. Yasağın ne kadar süreceğine dair bilgi verilmedi.

Trump’ın Hong Kong İmzası

ABD Başkanı Hong Kong olayları devam ederken bir kararname imzaladı ve Hong Kong’daki eylemcilere şiddet uyguladığı saptanabilen kişilere yaptırım uygulayacaklarını garantiledi. Aynı zamanda ABD ile Hong Kong bölgesi arasındaki ticarete verilen önem vurugulanırken bölgenin özerkliğinin her yıl teyid edileceğinin de altı çizildi. Bu adım Çin yönetimi tarafından ciddi bir eleştiri aldı ve ABD’ye Çin’in içişlerine karışmaması yönünde telkinde bulunuldu.

Hong Kong’da Üniversiteler

Çin'in Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nde polisin, 11 gün kuşatma altında tuttuğu Politeknik Üniversitesi kampüsüne girdiği bildirildi. Hong Kong polisi, olay yeri inceleme, itfaiye, psikolog ve sağlık görevlilerinden oluşan 100 kişilik ekip, 11 günün ardından sabah saatlerinde Polytechnic Üniversitesi'ne girdi. Emniyet yetkilisi Chow Yat-ming, ekipte çevik kuvvet polisinin yer almadığını belirtti.

Başkan Trump’ın Afganistan Ziyareti

ABD Başkanı Donald Trump, Afganistan’a sürpriz bir ziyaret düzenledi ve Şükran Günü’nde ülkedeki ABD askerlerini ziyaret etti. Bununla birlikte ABD ve Taliban arasındaki barış müzakerelerinin yeniden başladığını ifade eden Trump, Taliban’ın görüşmek istediğini ve barış arzuladıklarını açıkladı. Bu ziyaret Trump’ın ilk Afganistan ziyareti olması bakımından da ayrıca özel bir anlam taşımaktadır. Taliban cephesinden gelen açıklamaya göre ise ABD’li üst düzey yetkililerle Doha’da görüşmeler devam ediyor. Halihazırda Afganistan’da 13.000 ABD askeri bulunuyor. 2001’de beri devam eden savaşın ikili görüşmeler sayesinde sonlanabileceği ise kimi zaman zayıflasa da hala olası bir ihtimal olarak karşımıza çıkmaktadır.

Güney Asya’da Artan Soğan Fiyatları

Bangladeş’te soğan fiyatlarının rekor düzeylere ulaşmasıyla başlayan krizde, halkın tepkisi üzerine uçaklar dolusu soğan ithal edildi. Tanzim çadırlarındaki kuyruklarda kavgalar yaşanırken, Başbakan kendi öğününden soğanı çıkardığını söyledi.

Soğan fiyatlarının iki ay gibi bir sürede sekiz kat artması üzerine eleştirilerin odağına yerleşen Bangladeş hükümeti Türkiye, Myanmar, Çin ve Mısır'dan soğan ithal etti. Chittagong Havalimanı’na getirilen soğanlar tanzim çadırlarında satışa sunuldu.

Bangladeşlilerin, kilosu 45 taka'dan (yaklaşık 3 TL) satışa çıkarılan soğanlar için uzun kuyruklara girdiği ve saatler süren bekleyişte zaman zaman tansiyonun yükseldiği belirtildi.

İngiliz Guardian gazetesinin aktardığına göre başkent Dakka’nın Farmgate semtinde kuyrukta bekleyen Ratan adlı bir İngilizce öğretmeni, "İki saat daha beklemem gerekse bile bunu yapacağım. Buradan bir kilo soğanı 250 taka daha ucuza alacağım. 41 yaşındayım ve soğan fiyatlarının 120 takanın üzerine çıktığını daha önce hiç görmedim"

Geçtiğimiz mayıs ayında Hindistan seçimleri öncesi de Hindistan tarım nüfusunun büyük kesimi için son derece temel bir geçim maddesi olan patatesin de fiyatlarının çok düşük olması nedeniyle Modi’nin partisinin oy kaybedebileceği beklentisi hakimken Pakistan ile gerilim sandığa yansımış ve ekonomik sorunlar göz ardı edilmişti. Benzer bir durumun Bangladeş için de yaşanığ yaşanmayacağını önümüzdeki aylarda göreceğiz.