Adres :
Aşağı Öveçler Çetin Emeç Bul. 1330. Cad. No:12, 06460 Çankaya - Ankara Telefon : +90 312 473 80 41 Faks : +90 312 473 80 46 E-Posta : sde@sde.org.tr
Anasayfa >> Haftanın Değerlendirmeleri >> Ekonomi ve Finans

Haftanın Ekonomi ve Finans Değerlendirmesi (3-9 Aralık 2018)

Bu değerlendirme, son bir hafta içinde ekonomi ve finans alanındaki haberlerin değerlendirmesini kapsamaktadır.
SDE Editör
10 Aralık 2018 12:00

Prof. Dr. Abuzer Pınar -  Dr. Merve Karacaer Ulusoy

Türkiye

Kasım ayı enflasyon rakamları

Yurtiçi piyasalar haftaya 2018 yılı kasım ayı enflasyon rakamları ile başladı. TÜFE kasımda bir önceki aya göre yüzde 1,44 ÜFE ise yüzde 2,53 düşüş gösterdi. Böylece 16 ay sonra tekrar eksi seviye görülmüş oldu. Yıllık enflasyon, tüketici fiyatlarında yüzde 21,62, yurt içi üretici fiyatlarında ise yüzde 38,54 olarak gerçekleşti. Aylık bazda ana harcama grupları itibari ile en yüksek artış yüzde 2,37 ile giyim ve ayakkabı grubunda gözlemlenirken tüketici fiyatları bazında en yüksek fiyat artışı yüzde 50,58 ile kuru soğanda gerçekleşti.

Enflasyonu düşüren üç ana etken söz konusu. Bunlardan birisi Eylül ayı itibari ile TL’nin döviz kurları karşısında değer kazanması, ikincisi petrol fiyatlarındaki ciddi azalış ve bu azalışın benzin ve motorin fiyatlarına indirim olarak yansıması ve üçüncüsü belirli ürünlerde KDV ve ÖTV indirimlerine gidilmesi.

Kurdaki gelişmeler

Olumlu gelen enflasyon rakamları sonrasında reel faizin yeniden pozitife dönmesi ile birlikte TCMB’nin 13 Aralık’taki PPK toplantısında erken bir faiz indirimine gidebileceğine yönelik spekülasyonlar, Brent petrol fiyatlarının yukarı çıkabileceğinde dair söylentiler ve TL vadeli mevduatlardaki stopaj avantajının ay sonu itibari ile yenilenmemesi ile birlikte TL’de kayıplar meydana geldi.  Ancak Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan gelen para politikasında sıkı duruşun devam edeceğine yönelik açıklamalar sonrasında TL’deki kayıplar bir miktar geri çekildi.

Dünya

Ticaret savaşında ateşkes

Geçtiğimiz hafta gerçekleşen G20 zirvesinin ardından Çin Devlet Başkanı Jinping ile ABD Başkanı Trump tarafından gerçekleştirilen ılımlı görüşmeler sonucunda iki ülke arasında 90 günlük ateşkes ilan edildi. Bu süre boyunca iki devlet arasında herhangi bir ek gümrük vergisi uygulanmayacak. Bu durum hafta başında piyasadaki risk iştahını artırırken bir süredir piyasa tarafından güvenli liman ilan edilen Dolar varlıkları üzerinde baskı oluşturdu.

ABD’de faiz ve dolar

Ancak hafta ortasında ABD 2 ve 10 yıllık tahvil faizlerindeki farkın azalması ile birlikte getiri eğrisinin negatife döneceğine yönelik endişeler (kısa vadeli faiz oranlarının uzun vadeli faiz oranlarından yüksek olduğu durum) resesyon kaygılarını artırdı ve borsalarda sert satış dalgaları meydana geldi. Öte yandan, risk iştahında görülen azalma ile birlikte küresel çapta ABD Doları’na olan talep yeniden artışa geçti.

AB ve İtalya bütçesi

İtalyan hükümetinin; AB ile anlaşma sağlamak için bütçe açığını yüzde 2 civarına (hedef: yüzde 2,4) çekmeye çalıştığına yönelik haberler daha önce bütçe açığı konusunda asla ödün vermeyen İtalyan hükümeti ile AB arasında yakın zamanda bir mutabakatın yapılabileceğine yönelik sinyaller veriyor. Ancak bu haberlere rağmen Euro Bölgesi’nde gözlemlenen olumsuz enflasyon ve işsizlik oranı rakamları ile Brexit konusundaki belirsizlikler Euro varlıkları üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor. Euro bölgesinde şimdilik gözler 11 Aralık’ta parlamento tarafında yapılacak olan Brexit oylamasına çevrildi.

Petrol fiyatları

Bir süredir devam eden ticaret savaşlarının nedeni ile baskı altında olan petrol fiyatları, iki ülke arasındaki müzakereler nedeni ile bu hafta başında yönünü yukarı doğru çevirdi. Öte yandan pazartesi günü Katar Enerji Bakanı Saad Al Kaabi’nin, ‘’Ocak ayından itibaren OPEC’ten çekileceğiz’’ şeklindeki açıklamaları piyasada şok etkisi yarattı. Kaabi ayrıca, tüm yükümlülükleri yerine getireceklerini ve fiyatlardaki dengelenmeye yardımcı olabilmek için Ocak’tan itibaren 325 bin varil/gün kesinti yapacaklarını vurguladı. Öte yandan İran Petrol Başkanı Bijen Zengene de toplantı öncesi dikkat çekici açıklamalarda bulundu ve İran’ın yaptırımlara maruz kaldığı sürece üretim için herhangi bir anlaşmaya katılmayacağını vurguladı.

OPEC toplantısı

Perşembe günü Viyana’da Rusya’nın da katıldığı OPEC toplantısı gerçekleştirildi ve toplantıdan beklenenin de üzerinde bir arz kısıntısına gidilmesi kararı çıktı. Buna göre günlük 1.2 milyon varil bir azalma söz konusu olacak. Böylece bir süredir devam eden ticaret savaşlarının küresel talepte daralma beklentisi yaratması, İran’a uygulanan yaptırımlardan bazı ülkelerin muaf tutularak İran ‘dan petrol ithalatı yapmalarına izin verilmesi ve ABD petrol stoklarında ve üretiminde artış gözlemlenmesi nedenleri ile aşırı arza ilişkin endişelerin artarak petrol fiyatlarına baskı yapmasının ardından brent petrol fiyatları yeniden yükselişe geçerek varil başına 63 doların üzerine çıktı.

10.12.2018