ENGLISH
24.05.2012
22.04.2011 17:04


Doç. Dr. Ahmet Uysal

auysal@sde.org.tr
CV

Mısır’da Demokrasi Çarkı Dönüyor

Tunus’ta 2011 yılı başında gerçekleşen demokratik devrim çok hızlı bir şekilde Mısır’a sıçramış ve başarıya ulaşmıştır. Mısır’daki değişim Tunus’takinden daha büyük öneme sahiptir. Çünkü Mısır İslam Dünyası’nda bir dini otorite olan El-Ezher’e ev sahipliği yapmaktadır; büyük nüfusu ve entelektüel birikimi ile Arap Dünyası’nda hatırı sayılır ağırlığı vardır. Ayrıca, jeostratejik konumuna paralel olarak enerji ve ticaret yollarına yakınlığı ve Arap-İsrail çatışmasıyla ilgisi de bölge ve dünya dengeleri açısından Mısır’ı önemli bir yere oturtmaktadır.
 
25 Ocak 2011 tarihinde Hüsnü Mübarek’in devrilmesiyle Mısır Yüksek Askeri Konseyi yetkilerini kendi üzerine almıştır. Askeri Konsey, devrimin meşruiyetini tanıdığını belirtirken Mübarek’in atadığı hükümeti görevine devam ettirmesi, Mübarek’in düşmesine rağmen onun rejiminin devam ettiği yönünde değerlendirme ve endişelere yol açmıştır. Demokratik reformlar için Cuma günleri milyonluk gösteriler dinmeyince Mübarek’in atadığı hükümet değiştirilerek, yerine demokratik güçlerin desteklediği yeni bir hükümet atanmıştır.
 
Her devrimde olduğu gibi Mısır Devrimi’nin de kaçırılması/saptırılması ve karşı devrim ihtimalleri ortadan kalkmış değildi. Ancak geçen süre içinde demokratik devrimin pekişmesi yönünde ciddi gelişmeler görüldü. Önce Mısır için önemli bir gelişme sayılabilecek anayasa değişikliği referandumu yapıldı. Referandumda başkanlık süresi, dört artı dört iki dönemle sınırlandırıldı. Seçimlerin yürütmenin kontrolünde olması yerine seçimleri yargının yürütmesi öngörülüyordu. Birinci değişim otoriter rejimlerin nerdeyse kaderi olan değişmez liderlik sorununu ortadan kaldırırken, ikincisi ise demokrasinin temelini oluşturan özgür seçimlere imkân tanıyarak seçimlere hile karıştırılmasının önünü kesmeyi amaçlıyordu. Göstermelik muhalefetin bulunduğu ama seçim hileleri ile yönetimin belirlendiği Mısır gibi ülkelerde bu değişiklik çok hayati bir anlam taşıyordu.
 
Referandumda ilginç bir şekilde İhvan-ı Müslimin, Mübarek rejiminin partisi Hizb-ül Vatani ve ordu değişikliği desteklerken gençler ve devrime katkısı olan birçok küçük grup da seçimde “hayır” demeyi veya boykot etmeyi tercih etmişti. Bu gruplar, örgütlenmeleri için kendilerine zaman tanınmasını ve önce yeni bir anayasa yapılmasını istiyorlardı. Referandumun ‘evet’ ile sonuçlanması, önce parlamento seçimlerinin yapılıp daha sonra yeni başkan seçilmesi ve yeni anayasa yapılması ve demokratik sürecin işlemeye başlaması anlamına geliyordu. Eylülde parlamento seçimleri yapılacak ve onu başkanlık seçimi ve yeni anayasa yapılması izleyecek.
 
Referandumdan sonra demokrasi çarkı hızlandı ve eski rejimin kalıntılarını silmeye yöneldi. İlk olarak halka kan kusturan ve gösterilerde 800 kişinin öldürülmesine yol açan ve devrimden sonra eski işkence belgelerini imha ettiği gerekçesiyle artan protestolardan sonra da siyasi polis konumundaki Emn’üd-Devle kaldırıldı. Ayrıca, yolsuzluk ve göstericilerin öldürülmesi suçlamasıyla Mübarek ve ailesi hakkında mahkeme süreci başladı. Mısır İdare Mahkemesi de eski rejimin tek partisi olan Hizb-ül Vatani’yi kapatmıştır. Yine eski rejimin kilit isimleri hakkında yolsuzluk ve görevi kötüye kullanma davaları açıldı. Son olarak da mahkeme, kamusal mekânlara verilen Hüsnü Mübarek ve eşinin isimlerinin kaldırılmasına hükmetmiştir.
 
Mısır’da eskiden partileşmesine izin verilmeyen İhvan-ı Müslimin gibi birçok oluşum partileşme izinleri aldılar. Hatta devrime öncülük eden gençlik hareketleri de partileşmeye başladılar. Zengin bir siyasi çoğulculuğa doğru yol alınmakta ve her cephede Eylül-Ekim aylarında planlanan seçimlere canlı bir şekilde hazırlıklar sürmektedir. Mısır’da devrim anlayışını kabullenerek ordunun kontrolünde ‘reformcu devrim’ mekanizmasının işlemesi de ortaya çıkabilecek otorite boşluğuna fırsat tanımamıştır. Büyük yoksulluk, yolsuzluk ve kızgınlıkların bulunduğu ve din ve mezhep kavgalarına yol açılabilecek ortamda istikrar çok sarsılmadan yumuşak bir geçiş yaşanmaktadır. Kısaca, Mısır’da demokrasi çarkı dönmeye başlamıştır.

YAZARIN TÜM YAZILARI
Tunus Devrimi İlerliyor, Mısır'ın Yolları Taşlı - 19 Ocak 2012 Perşembe 12:00
Arap Baharı ve Erdoğan’ın Mısır Ziyareti - 12 Eylül 2011 Pazartesi 12:21
'Zenga Zenga' Kaddafi veya Diktatörün Hazin Sonu - 22 Ağustos 2011 Pazartesi 15:32
Suriye'nin Kanlı Oyalama Taktikleri ve Türkiye - 08 Ağustos 2011 Pazartesi 11:37
Suriye’de Geri Dönüş İmkanı Yok - 01 Haziran 2011 Çarşamba 16:55
Otoriter Rejimlerin Reformu Mümkün mü ? - 29 Nisan 2011 Cuma 17:59
Mısır’da Demokrasi Çarkı Dönüyor - 22 Nisan 2011 Cuma 17:04
Suriye Reform Şansını Kaçırıyor mu? - 01 Nisan 2011 Cuma 09:45
Mısır’da Referandum veya Demokrasinin Tadı - 22 Mart 2011 Salı 13:25
Mısır'da Burjuvazi-Asker İttifakı Bozuldu - 08 Şubat 2011 Salı 12:06
Türkiye Mısır’daki Yangını Söndürmelidir - 01 Şubat 2011 Salı 12:35
‘İnzil Paşa’ ya da Mübarek’in Son Hamleleri - 30 Ocak 2011 Pazar 15:41
Lübnan’da Kritik Dönem - 25 Ocak 2011 Salı 15:12
Tunus’ta “Dijital” Devrim - 15 Ocak 2011 Cumartesi 14:18
2011’in İlk Kurbanı: Mısır - 05 Ocak 2011 Çarşamba 09:44
İsrail’le Gizli Görüşme ve Tutarsızlık Görüntüsü - 07 Temmuz 2010 Çarşamba 09:31
Türkiye’nin Ortadoğu Politikalarının Gayri İktisadi Yararları - 30 Haziran 2010 Çarşamba 17:07
Türkiye’nin Ortadoğu’daki Yeni Rolü – II - 22 Haziran 2010 Salı 17:00
Türkiye’nin Ortadoğu’daki Yeni Rolü - I - 15 Haziran 2010 Salı 11:24
İsrail’le Krizde Türkiye Ne Yapmalı? - 09 Haziran 2010 Çarşamba 17:03
İsrail’le Krizde Kazanan ve Kaybeden - 03 Haziran 2010 Perşembe 10:56
Kılıçdaroğlu ve Dış Politika - 24 Mayıs 2010 Pazartesi 14:55
Arap Milliyetçiliği Nereye? - 10 Mayıs 2010 Pazartesi 12:02
Arapça TRT ve Türkiye’nin Yumuşak Gücü - 12 Nisan 2010 Pazartesi 11:07
Arap Cephesinde Yeni Bir Şey Var mı? - 01 Nisan 2010 Perşembe 09:25
Süpergüçlerin Meşruiyeti Var Mı? - 23 Mart 2010 Salı 17:59
Küresel Dünyada Siyaset, Kültür ve Sanayimizin Geleceği – II - 10 Mart 2010 Çarşamba 09:43
Küresel Dünyada Siyaset, Kültür ve Sanayimizin Geleceği – I - 02 Mart 2010 Salı 09:54
Artan Azeri-İsrail İlişkileri Üzerine - 18 Şubat 2010 Perşembe 13:50


SDE’de 24 Mayıs 2012 Perşembe günü 14.00-16.30 saatleri arasında “Yüksek Seçim Kurulu’nun Demokrasilerdeki Yeri” başlıklı bir panel gerçekleştirilecektir…
22.05.2012 17:30:04

SDE'de 23 Mayıs 2012 saat 11.00-12.30 saatleri arasında Prof. Dr. Asad Zaman'ın katılımıyla “Capitalism in Crisis” (Krizdeki Kapitalizm) başlıklı bir seminer düzenlenecektir...
22.05.2012 11:49:19

17 Mayıs 2012 tarihinde SDE Ekonomi Koordinatörlüğü tarafından "Yol Ayrımında Avrupa" başlıklı bir panel gerçekleştirildi...
16.05.2012 10:27:30

SDE’de 27 Nisan 2012 Cuma günü saat 14.00-16.30 saatleri arasında “Dünyada ve Türkiye’de Savunma Sektörünün Demokratik Denetimi” başlıklı bir Panel gerçekleştirildi…
25.04.2012 13:38:19

SDE’de 26 Nisan 2012 Perşembe günü saat 14.00-16.30 saatleri arasında "Türkiye’nin Suriye Politikası" başlıklı bir beyin fırtınası toplantısı gerçekleştirildi.
24.04.2012 13:47:16


<Mayıs 2012>
PtSaÇaPeCuCtPz
30123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031123
45678910

4+4+4 eğitim sistemi için ne düşünüyorsunuz?

Olumlu
Olumsuz
Fikrim yok


Bu site içeriğinin telif hakları Stratejik Düşünce Enstitüsü’ne ait olup 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca kaynak gösterilerek kısmen yapılacak alıntılar dışında önceden izin alınmaksızın hiçbir şekilde kullanılamaz ve yeniden yayımlanamaz. Bu sitede yer alan SDE'nin kurumsal bilgileri ile SDE Akademik Personeli'nin çalışmaları dışındaki diğer görüş ve değerlendirmeler, yalnızca yazarının düşüncelerini yansıtmaktadır; SDE'nin kurumsal görüşünü temsil etmemektedir.
Portal Tasarım ve Yazılım: Omedya