Anayasa Reformu Paketindeki değişiklikler konusunda referandum testi yapalım. Soruyorum:
- Asker kişilere sivil yargı yolu açılsın mı yoksa asker kişiler her halde askerce mi yargılansın ya da ‘Darbe suçları’ sivil mahkemelerde yargılanmasın mı?
- Yüksek Askeri Şura (YAŞ) kararlarına yargı yolu açılsın mı yoksa YAŞ kararları layüsel mi olsun?
- Darbecilerin anayasal imtiyazları korunsun ve dokunulmazlıkları sürsün mü yoksa darbeciler yargılansın mı?
- Siviller askeri mahkemelerde yargılansın mı yoksa yargılanmasın mı?
- Kadınlar, çocuklar, yaşlılar ve engelli haklarını daha bir güvenceye alacak anayasal düzenleme yapılsın mı yoksa bu kesimlere ‘pozitif ayrımcılık’ yapılmasın mı?
- ‘Çocuk hakları’ sağlansın mı yoksa çocuklar korunmasın mı?
- ‘Özel hayatın gizliliği’ korunsun mu yoksa toplumu fişlemeye ve dinlemeye devam edelim mi?
- Vatandaşın ‘yurt dışına çıkma hürriyeti’ genişletilsin mi yoksa en küçük bir vergi borcu dahi bu hürriyeti engellesin mi?
- Memura ‘toplu sözleşme’ hakkı verilsin mi yoksa verilmesin mi?
- Memur hakkında uygulanan ‘disiplin kararları’ yargı denetimine alınsın mı yoksa bu konudaki mağduriyetler devam etsin mi?
- Siyasi partilerle ilgili kapatma davası açılması, Avrupa demokrasilerinde olduğu gibi parlamentonun iznine bağlansın mı yoksa partiler demokrasiye aykırı bir şekilde keyfilikle kolayca kapatılabilsin mi?
- HSYK’nın üye sayısının 7’den 21’e çıkarılmasına ve akademisyenler ile avukatların kurula üye seçilebilmesine, HSYK kararlarının yargı denetimine açılmasına katılıyor musunuzı yoksa HSYK’nın yargı sistemindeki keyfi uygulamaları ve ideolojik vesayetini onaylıyor musunuz?
- Anayasa Mahkemesi (AYM) üyelerinin seçiminde, Avrupa demokrasilerinde ve 1961 Anayasası’nda olduğu ve daha önce AYM’nin önerdiği gibi, TBMM’nin sınırlı bir katkı yapmasını istiyor musunuz yoksa AYM’nin yasama üzerindeki vesayeti devam etsin mi?
- AYM’ye bireysel başvuru hakkı getirilsin mi yoksa her vatandaş hakkını aramak için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) gitmeye mecbur kalsın mı?
- Gelişmiş demokratik ülkelerde bulunan ‘kamu denetçiliği’ (ombudsmanlık) bizde de bulunsun mu yoksa bunu millete çok mu görüyoruz?
- Askeri Yargıtay’ın kuruluş ve işleyişi daha sivil ve demokratik özellikler kazansın mı yoksa iki başlı yargımız olsun ve herkes kendi yolunda aynı tas aynı hamam yürüsün mü?
- Danıştay ve Yargıtay gerçekten bağımsız ve tarafsız olarak görevini sürdürsün mü yoksa yargı, yürütmenin yetkisini gasp ederek ‘yerindelik’ denetimi yapsın ve yürütme organı gibi kararlar almaya devam mı etsin?
- Demokrasiden, değişimden, ilerlemeden, hak ve özgürlüklerin genişletilmesinden, modernleşmeden mi yanasınız yoksa vesayet rejiminden, juristokrasiden, siyasallaşmış yüksek yargıdan, statükodan, gerilemeden, baskı düzeninden mi?
- Demokrasiye mi yoksa vesayet rejimine mi evet diyorsunuz?
- Bu ‘Anayasa reformu paketi’ demokrasi ve hukuk açısından bir ilerleme, AB standartlarında bir düzenleme mi yoksa söylendiği gibi bir ‘sivil darbe’ girişimi midir?
Bu sorulara vereceğimiz cevaplar, ‘Anayasa Değişiklik Paketi’ hakkında tavrınızı ve kararınızı belirleyecektir. Sorgulanan hususların günlük hayatımızda ve yaşanılan son süreçte namütenahi örneklerini görebiliriz. Taraflar o kadar belli ki beyaz siyah kadar net. Türkiye’nin büyük değişiminin bir kilometre taşı daha geçiliyor. Daha ileri bir demokrasi, daha ileri özgürlükler ve insan hakları ile hukuk düzeni bizim insanımızın da hakkı değil midir?