ENGLISH
23.05.2012
12.09.2011 12:21


Doç. Dr. Ahmet Uysal

auysal@sde.org.tr
CV

Arap Baharı ve Erdoğan’ın Mısır Ziyareti

 

Türkiye Mısır ilişkileri çok eskilere gider ve derindir. 20. yy’da Mustafa Kemal Atatürk’ün başlattığı şekilde Türkiye daha çok batı yanlısı ve tek yanlı politikalara yönelmiştir. Bu yüzden Türkiye ile Arap Dünyası arasında ve özellikle de Türkiye ile Mısır arasında bir kopukluk olmuştur. 2000'li yıllarda ise Adalet ve Kalkınma Partisi’nin yönetime gelmesiyle Türkiye bölgede daha bağımsız ve dengeli dış politika izlerken Mübarek rejimi içerde zayıfladığı ölçüde Batı ve İsrail'e yaklaşmıştır. Bu dönem Türkiye’nin ekonomik ve siyasi olarak da güçlendiği bir dönemdi. Türkiye, Filistin, Irak ve Lübnan sorunlarına sahip çıkarken Mübarek rejimi sorunlara duyarsız kaldığı gibi Gazze sınırına da çelik duvar örmeye çalışmıştır. Baskı, yolsuzluk ve fakirlik gibi nedenler yanında Mübarek'in Filistin sorunundaki yanlış tutumu da rejimin meşruiyetini kaybetmesine yol açmıştır.
 
AK Parti Hükümeti Türkiye Mısır ile ilişkileri çok ileriye götürmeye çalışmış, iki ülke arasındaki ilişkiler ciddi oranda gelişmiştir. Ancak Mübarek Yönetimi vizelerin ve gümrüklerin kaldırılmasında Türkiye kadar istekli davranmamıştır. Türkiye’den gelen yatırımlar ve artan ticaret ekonomik işbirliğini geliştirmiştir. Türk şirketlerin bu dönemde Mısır'a yaptığı ciddi yatırımlar 50 bin kişiye iş sağlamıştır. İşsizliğin ciddi bir sorun olduğu ülke için yatırımların önemi büyüktür. Aynı dönemde diplomatik ziyaretler arttığı gibi kültürel ilişkiler de gelişmiştir. Örneğin, son bir kaç yılda içinde Mısır'da Yunus Emre Kültür Merkezi ve iki Türk Okulu faaliyete başlamıştır.
 
Mübarek'in sonunu getiren protestolar esnasında Türkiye demokrasi devrimine destek vererek çıkarlarını değil Mısır halkının haklı taleplerine destek olmuştur. Başbakan Erdoğan'ın biraz da risk alarak zamanlaması mükemmel "Mübarek gitsin" mesajı devrime önemli moral destek olduğu gibi, Batı ülkelerine de örnek olmuştur. Kendisinin demokrasi ile geliştiği gibi Türkiye Mısır'ın da kalkınacağını ve güçleneceğin düşünmektedir. Mısır’ın gelişmesini ve güçlenmesini desteklemektedir.
 
Mübarek döneminden farklı olarak yeni dönemde Türkiye ile Mısır gizli rekabetten ortaklığa doğru yürüyecektir ve yürümelidir. Devrimden sonra Mısır'ı Cumhurbaşkanlığı düzeyinde ilk ziyaret eden ülke Türkiye olmuştur. Bakan Davutoğlu da sıkça bu ülkeye uğramakta ve demokratik sürece destek vermektedir. İlk ziyaretler daha çok sembolik bir anlam taşıyordu ve önemliydi. Ancak artık sözlü destekten daha fazlası gerekmektedir. Başbakan Erdoğan’ın Mısır ziyareti bu açıdan çok önemlidir.
 
Geçen yıl Türkiye'nin imajını araştırdığım Mısır'da özellikle ekonomik ve demokratik gelişmelerin çok ilgi çektiğini tespit etmiştim. Müslüman bir ülkenin hem demokrasiyi işletebileceği hem de kalkınabileceğini göstermesi çok önemsenmektedir. Devrim sonrasında Haziran-Temmuz aylarında yeniden bulunduğum Mısır'da Türkiye'ye ilginin daha da arttığını gördüm. Özellikle halk, ilk kez kendi kaderine belirlemeye başladığı için hemen her alanda ve her kesimde Türkiye modeline ve farklı alanlardaki tecrübesine ilgi gösterilmektedir.
 
Özellike devrimi yapan Tahrir gençleri sağcısıyla ve solcusuyla Türkiye'yi model almaktadırlar. Bu gençlerden bir grubun 12 Haziran seçimlerini görmeleri için Türkiye'deki seçim deneyimi yakından görme fırsatı bulmuştur. Bu ilginin karşılığının somut adımlarla doldurulması gerekir. Mısır içindeki kesimlere mümkün olduğunca tarafsız davranarak Türkiye her kesimden gelen haklı taleplere destek verebilir. Mısır’ın ihtiyacı olan paradan daha çok işleyen ve sorun çözen demokratik bir yapının kurulmasıdır.
 
Türkiye'nin Mısır'a desteği daha çok tecrübe paylaşımı ve teknik destek biçiminde olabilir. Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA)'nın Mısır'a şube açması yararlı olacaktır. TİKA, hem yaygın olan yoksullukla mücadele uygulamalarıyla Mısır'a yardımcı olabilir hem de teknik destek biçiminde katkıda bulunabilir. Özellikle AK Parti Hükümeti'nin belediyecilik, sağlık, ulaştırma, konut edindirme, eğitim ve siyasal faaliyetler (anayasa, siyasi partiler ve örgütlenme) konusunda Türkiye'nin tecrübeleri paylaşılmalıdır. Nasıl ki demokrasi Türkiye'nin kalkınmasına ciddi katkıda bulunmuşsa yeni demokrasisi de Mısır'ın kalkınmasına ve bölgenin istikrarına yardımcı olacaktır.
 
Gelecekte Türkiye ile Mısır arasında işbirliği, ticaret ve yatırımlar artacaktır. Ancak belirsizlik ve istikrarsızlık dolayısıyla şu anda ciddi bir ekonomik sıkıntı yaşanmaktadır. Türkiye Mısır'da demokratik reformların hızlanmasını teşvik ederken dünya piyasalarına Mısır ekonomisine güvenmelerini telkin ederek yatırımların artması teşvik etmelidir. Ekonomisi güçlenen Mısır, yoksulluktan kaynaklanan dış baskı ve manipülasyona daha kapalı hale getirecektir.
 
Türkiye'deki demokrasi ülkenin yakın komşularıyla daha iyi ilişkiler geliştirmesini sağladığı gibi demokratik bir Mısır ise hem bölge hem de Türkiye ile daha olumlu ilişkiler geliştirecektir. Türkiye Mısır’ı bir rakip olarak değil bir ortak olarak görmektedir, görmelidir. Zaten bölgenin sorunları Mısır veya Türkiye’nin tek başına çözebileceğinden daha büyüktür. Dolayısıyla, Başbakan Erdoğan'ın Mısır'a ziyareti ve Türkiye'nin bu ülkeye şimdilerde vereceği destek çok hayati önem taşımaktadır. Mısır'ın başarısı demokrasinin iyi işlemesine bağlıdır ve bu başarı hem Türkiye'nin hem de bölgenin yararınadır.

 


YAZARIN TÜM YAZILARI
Tunus Devrimi İlerliyor, Mısır'ın Yolları Taşlı - 19 Ocak 2012 Perşembe 12:00
Arap Baharı ve Erdoğan’ın Mısır Ziyareti - 12 Eylül 2011 Pazartesi 12:21
'Zenga Zenga' Kaddafi veya Diktatörün Hazin Sonu - 22 Ağustos 2011 Pazartesi 15:32
Suriye'nin Kanlı Oyalama Taktikleri ve Türkiye - 08 Ağustos 2011 Pazartesi 11:37
Suriye’de Geri Dönüş İmkanı Yok - 01 Haziran 2011 Çarşamba 16:55
Otoriter Rejimlerin Reformu Mümkün mü ? - 29 Nisan 2011 Cuma 17:59
Mısır’da Demokrasi Çarkı Dönüyor - 22 Nisan 2011 Cuma 17:04
Suriye Reform Şansını Kaçırıyor mu? - 01 Nisan 2011 Cuma 09:45
Mısır’da Referandum veya Demokrasinin Tadı - 22 Mart 2011 Salı 13:25
Mısır'da Burjuvazi-Asker İttifakı Bozuldu - 08 Şubat 2011 Salı 12:06
Türkiye Mısır’daki Yangını Söndürmelidir - 01 Şubat 2011 Salı 12:35
‘İnzil Paşa’ ya da Mübarek’in Son Hamleleri - 30 Ocak 2011 Pazar 15:41
Lübnan’da Kritik Dönem - 25 Ocak 2011 Salı 15:12
Tunus’ta “Dijital” Devrim - 15 Ocak 2011 Cumartesi 14:18
2011’in İlk Kurbanı: Mısır - 05 Ocak 2011 Çarşamba 09:44
İsrail’le Gizli Görüşme ve Tutarsızlık Görüntüsü - 07 Temmuz 2010 Çarşamba 09:31
Türkiye’nin Ortadoğu Politikalarının Gayri İktisadi Yararları - 30 Haziran 2010 Çarşamba 17:07
Türkiye’nin Ortadoğu’daki Yeni Rolü – II - 22 Haziran 2010 Salı 17:00
Türkiye’nin Ortadoğu’daki Yeni Rolü - I - 15 Haziran 2010 Salı 11:24
İsrail’le Krizde Türkiye Ne Yapmalı? - 09 Haziran 2010 Çarşamba 17:03
İsrail’le Krizde Kazanan ve Kaybeden - 03 Haziran 2010 Perşembe 10:56
Kılıçdaroğlu ve Dış Politika - 24 Mayıs 2010 Pazartesi 14:55
Arap Milliyetçiliği Nereye? - 10 Mayıs 2010 Pazartesi 12:02
Arapça TRT ve Türkiye’nin Yumuşak Gücü - 12 Nisan 2010 Pazartesi 11:07
Arap Cephesinde Yeni Bir Şey Var mı? - 01 Nisan 2010 Perşembe 09:25
Süpergüçlerin Meşruiyeti Var Mı? - 23 Mart 2010 Salı 17:59
Küresel Dünyada Siyaset, Kültür ve Sanayimizin Geleceği – II - 10 Mart 2010 Çarşamba 09:43
Küresel Dünyada Siyaset, Kültür ve Sanayimizin Geleceği – I - 02 Mart 2010 Salı 09:54
Artan Azeri-İsrail İlişkileri Üzerine - 18 Şubat 2010 Perşembe 13:50


SDE’de 24 Mayıs 2012 Perşembe günü 14.00-16.30 saatleri arasında “Yüksek Seçim Kurulu’nun Demokrasilerdeki Yeri” başlıklı bir panel gerçekleştirilecektir…
22.05.2012 17:30:04

SDE'de 23 Mayıs 2012 saat 11.00-12.30 saatleri arasında Prof. Dr. Asad Zaman'ın katılımıyla “Capitalism in Crisis” (Krizdeki Kapitalizm) başlıklı bir seminer düzenlenecektir...
22.05.2012 11:49:19

17 Mayıs 2012 tarihinde SDE Ekonomi Koordinatörlüğü tarafından "Yol Ayrımında Avrupa" başlıklı bir panel gerçekleştirildi...
16.05.2012 10:27:30

SDE’de 27 Nisan 2012 Cuma günü saat 14.00-16.30 saatleri arasında “Dünyada ve Türkiye’de Savunma Sektörünün Demokratik Denetimi” başlıklı bir Panel gerçekleştirildi…
25.04.2012 13:38:19

SDE’de 26 Nisan 2012 Perşembe günü saat 14.00-16.30 saatleri arasında "Türkiye’nin Suriye Politikası" başlıklı bir beyin fırtınası toplantısı gerçekleştirildi.
24.04.2012 13:47:16


<Mayıs 2012>
PtSaÇaPeCuCtPz
30123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
28293031123
45678910

4+4+4 eğitim sistemi için ne düşünüyorsunuz?

Olumlu
Olumsuz
Fikrim yok


Bu site içeriğinin telif hakları Stratejik Düşünce Enstitüsü’ne ait olup 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca kaynak gösterilerek kısmen yapılacak alıntılar dışında önceden izin alınmaksızın hiçbir şekilde kullanılamaz ve yeniden yayımlanamaz. Bu sitede yer alan SDE'nin kurumsal bilgileri ile SDE Akademik Personeli'nin çalışmaları dışındaki diğer görüş ve değerlendirmeler, yalnızca yazarının düşüncelerini yansıtmaktadır; SDE'nin kurumsal görüşünü temsil etmemektedir.
Portal Tasarım ve Yazılım: Omedya