El-Beşir Devlet Başkanlığı İçin Aday Oluyor
Sudan Devlet Başkanı Ömer Hasan el-Beşir, 2010 Nisanındaki seçimlerde aday olacağını açıkladı. Şu anda iktidar olan Ulusal Kongre Partisi, Başkanları olan el-Beşir’i seçimlerde destekleyeceği yönünde bir karar aldı. Ulusal seçimler, Sudan’da 24 yıldır ilk kez yapılacağı için dikkat çekmektedir. (Tıkla-1) Bilindiği gibi el-Beşir 1989 yılında yaptığı bir darbe ile iktidara gelmiş ve ülkesinde uyguladığı sert politikalarla özellikle Batı dünyasının tepkisini çekmiştir.
Lahey’de yer alan Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin, Sudan’daki Darfur sorunu dolayısıyla el-Beşir hakkında bir tutuklama emri bulunmaktadır. Ancak Sudan yönetimi Afrika ve Ortadoğu’da yer alan kimi ülkelerden aldığı destek nedeniyle bu yargılamanın gerçekçi ve adil olmadığını iddia etmektedir. Ayrıca Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi içinde yer alan Rusya ve Çin gibi ülkeler de bu karara itiraz etmiş ve haklı bulmadıklarını ilan etmişlerdir. Bu iki ülkenin halen Sudan’la petrol ve ticari ilişkileri önemini korumaktadır. Dolayısıyla önümüzdeki seçim sürecinde el-Beşir’in adaylığı ve muhtemel bir başarısı Rusya ve Çin’i rahatsız etmeyecektir.
Batı ülkeleri içinde mevcut Sudan yönetimine karşı rahatsızlık duyan ülkelerin sayısı hiç de az değildir. ABD, İngiltere ve Fransa, Darfur olaylarında ağır insan hakları ihlali yaptığı gerekçesiyle el-Beşir’i sanık sandalyesinde görmek istediklerini ifade etmektedirler. Bu nedenle Başkanlık seçimini kazanması yüksek bir ihtimal olan el-Beşir’in, Batı ile yaşadığı sorunların kısa vadede çözülmesi mümkün görünmemektedir. Bu gerçekler ışığında El-Beşir’in geçtiğimiz pazartesi günü seçim ilanının yapıldığı parlamento oturumunda sıklıkla adil ve özgür seçim sürecine ve demokrasiye atıf yapmak suretiyle, üzerinde bulunan baskıları hafifletme amacına yönelik girişimlerde bulunduğu görülmektedir. (Tıkla-2) Ayrıca seçimlerin otonom Güney Sudan bölgesindeki sorunların çözümü için de bir fırsat olduğunu söylemesi, El-Beşir daha ılımlı bir yaklaşım içinde bulunduğu görüşünü akla getirmektedir.
Her şeye rağmen Sudan sorunu son yıllarda uluslararası camiada tartışılan ve küresel güçlerin birbirleriyle mücadele ettiği bir alan haline gelmiştir. Mevcut yönetimin, bir dış müdahale olmaksızın kısa süre içinde değişme ihtimalinin olmaması ve tarafların tezlerinde yumuşamaya gitmemesi çözüm şansını zora sokmaktadır. Bir de el-Beşir hakkında kesinleşen uluslararası nitelikteki yaptırım kararının, tarafların iradelerini aşan bir nitelik taşıması bu yönetimin hüküm sürdüğü süreçte iyimser olunmayı oldukça güçlendirmektedir.
(Ahmet Said Altın, Ortadoğu-Afrika Masası, Asistan, 6 Ekim 2009)