14 Eylül 2009 tarihinde Norveç’te yapılan Parlamento seçimleri sonucu, iktidarı elinde tutan İşçi Partisinin kurmuş olduğu koalisyon hükümeti seçimlerin galibi olarak açıklandı. Sosyal demokrat Başbakan Jens Stoltenberg seçim öncesi yapılan anketlerdeki tüm olumsuz sonuçlara rağmen % 35’lik bir oy oranı ile seçimin galibi oldu. Bu seçim sonucu Norveç için çok önemli zira 1993’ten beri ilk defa bir hükümet ikinci kez seçimleri kazanarak Norveç’in siyasi yapısında bir istikrar unsuru getirmiş oldu.  

 

4.8 milyon insanın yaşadığı Norveç; Avrupa’da refah düzeyi en yüksek ülkelerden biri olup  % 3 ile Avrupa’nın en düşük işsizlik oranına sahip. Norveç Avrupa Birliği’ne üye değil ama ekonomik açıdan birçok Avrupa Birliği üye ülkelerinden daha iyi durumda. Norveç iki kez Avrupa Birliği üyeliğini düşündü, hükümet olarak da karar verildi, Avrupa Birliği de iki kez onayını verdi ama Norveç halkı 1973 ve 1995 yıllarında referandum yoluyla Avrupa Birliği üyeliğine hayır cevabı verdi. Seçim öncesi yeniden gündeme gelen Avrupa Birliği üyeliği, sosyal demokratlar tarafından desteklenen fakat koalisyonun diğer ortakları tarafından arzu edilmeyen bir dış politika unsuru olarak seçim kampanyalarında yerini almadı. (Tıkla-1) Norveç halkı özellikle iki nedenden dolayı Avrupa Birliği üyeliğini istememektedir:

 

1. Norveç Avrupa’da tek petrol üreticisi olarak bu kaynaklarını paylaşmak niyetinde değil;

2. Norveç halkının büyük bir çoğunluğu balıkçılıktan geçinmektedir. Bir Avrupa Birliği üyeliği ile balık üretiminde sahip oldukları özel durumu Avrupa Birliği’nin kotaları yüzünden kaybetmek istemiyorlar.

 

Seçim kampanyalarında ise dış politik konulardan ziyade daha çok iç politik konular hâkimdi. Özellikle İltica politikası ve Sağlık politikası ön plana çıkarken, muhafazakâr İlerici Partisi (FRP) lideri Erna Solberg kampanyalarında ve söylemlerinde Norveç’te yaşayan yabancıları konu ederek onları seçimleri kazandıkları takdirde geri göndereceklerini vaat etti. Seçim sonucunu sosyal demokrat Başbakan Jens Stoltenberg lehine etkileyen muhalefet parti başkanlarının liderlik kavgası oldu. Muhafazakâr Erna Solberg ve aşırı sağcı parti lideri Siv Jensen arasındaki başbakanlık tartışması Jens Stoltenberg’e yaradı ve tüm olumsuz anketlere rağmen Sosyal Demokratlar, Sosyalistler ve Merkez Partisi Koalisyonu 86 Milletvekili ile Storting’de (Norveç Parlamentosu) çoğunluğu elde ettiler. Muhalefet ise 169 sandalyenin 83’ünü kazanarak dört yıl daha Stoltenberg’in liderliğindeki hükümeti kabullenmek zorunda kalacak.

 

Norveç örneği özellikle Avrupa Birliği sürecinde çok ilginç zira Türkiye’nin 1959 yılından beri peşinde koştuğu Avrupa Birliği üyeliğini Norveç halkı kendi reddetmiştir. Norveç halkı kendi ulusal çıkarları çerçevesinde Avrupa Birliği üyeliğine halen sıcak bakmamaktadır.

 

(Yrd. Doç. Dr. Nail Alkan, AB – Balkanlar - Kıbrıs Masası, Kıdemli Araştırmacı,16.09.2009)