Okullarda Afgan ve Türk öğretmenleri omuz omuza çalışmakta ve gelecek için bu iki kardeş milletin birbirlerine daha yakından tanımalarını ve kaynaşmalarını en iyi örnek olmaları düşünülmektedir.
Mezunların çoğu üniversite sınavına girip, ABD ve Avrupa başta olmak üzere Türkiye gibi yabancı ülkelerde en iyi üniversitelerde ve farklı bölümlerde eğitim görmektedir. Bahsi geçen öğrencilerin bazıları da ekonomik sıkıntılardan dolayı üniversitelere girememekte, ancak bu öğrenciler Türkçe ve İngilizce gibi yabancı dillerle birlikte yüksek düzeyde bilgisayar da bildikleri için Afganistan şartlarına göre yüksek gelirle iş bulabilmektedir.
Afgan-Türk Okulları Genel Müdür Yardımcısı Yılmaz Aytan yaptığımız görüşmede aşağıdaki bilgileri vermiştir:
“Kurulduğu tarihten bugüne bölgesel, ulusal ve uluslararası sayıda pek çok başarıya imza atan ATCE, özellikle bilim olimpiyatları ve proje çalışmalarındaki başarılarıyla adını Afganistan’a ve dünyaya duyurmuştur. Öğrencilerimiz 2004 yılında Türkmenistan Bilgisayar Proje Olimpiyatı’nda bir altın, iki gümüş, 2005 yılında Kazakistan Matematik Olimpiyatı’nda iki altın, iki gümüş ve 2006 yılında Kazakistan Matematik Olimpiyatı’nda iki altın, iki bronz madalya kazanmışlardır.
“2010’da Afganistan’da gerçekleşen üniversite giriş sınavında başarılı olan ilk 20 öğrencinin 11’i Afgan-Türk okullarından mezundur. Sınava giren 282 öğrenciden yüzde 95’i başarılı olmuş; tıp, mühendislik, hukuk ve iktisat gibi en iyi bölümleri kazanmışlardır. Başarılı öğrencilere, Afganistan Milli Eğitim Bakanlığı tarafından takdir belgesi verilmiştir. Diğer illerde de okul açarak, gelecekte Afgan halkına daha da verimli ve faydalı eğitim hizmeti vermek için çaba göstereceğiz.”
“Afganistan Cumhurbaşkanı Hamid Karzai de her sene bu başarıları gösteren öğrencileri kabul ederek ödüllendirmiş ve bu başarılı öğrencileri yetişmesine katkıda bulunan Türk ve Afgan personele teşekkürlerini bildirmiştir.”
Afganistan Milli Eğitim Bakanlığı Eğitimden Sorumlu Yardımcısı Muhammed Sıddık Petmen şunları söyledi:
“ATCE geleceğe özgür düşünen, dünya ile bütünleşmiş, çevresi ve topluma saygılı, araştırmacı ve girişimci, sevgi ve hoşgörü timsali nesiller yetiştirmeye devam etmektedir. Bu okulların Afgan halkı nezdindeki değeri her sene okul başına en fazla (birkaç aşamalı sınavdan sonra) yüz öğrencilik kontenjan olmasına rağmen, bu okullara girmek amacıyla 6 binden fazla başvuru olmasından anlaşılmaktadır. Afganistan’ın gelişmesinde bu okullar önemlidir. Açılmasına katkıda bulunanlara teşekkür ediyoruz. Bu okulların sayısının artmasını Türk halkından temenni ediyoruz.”
Afganistan’da 30 seneyi aşkın savaşın sonucunda bütün altyapı hemen hemen yok olmuştur. Altyapının en önemli kısmı da eğitim alanda kendini göstermektedir. Savaşlardan dolayı okul binaları ve öğretmenlerin çoğu da şehit olmuştur. Afganistan’daki zor şartlardan dolayı Afgan öğretmenlerin çoğu iki veya üç işle birden meşguldür. Bu bağlamda Afgan öğretmenlerin çoğu, öğrencilerine uygun şartlarda eğitim verememekte ve Eğitim Bakanlığı, öğrenciler için yeterli öğretmen bulmakta zorluk çekmektedir. Okullar dünyadaki teknolojik gelişmeleri takip edememekte, bazı bölgelerde çadırlarda eğitim gören öğrenciler, masa ve sıra gibi en temel ihtiyaçlardan mahrumdurlar. Bilindiği gibi, ülkelerin gelişmesi ve kalkınması eğitime bağlıdır. Afgan-Türk okullarını açan gönüllü Türkler eğitimin önemini kavramıştır ve Afganistan’da eğitim konusundaki eksik ve sıkıntıları fark ederek, bu alanda hizmet vermektedir.
Afganistan’da yaşanan iç savaşlardan dolayı ülkede yaşayan farklı etnik gruplar, bilinçsiz olarak birbirlerini kırmış, yüzlerce sene dost ve kardeş gibi yaşayan Afgan halkı adeta düşmanca davranışlar sergilemektedir. Etnik gruplar arası nifak ve düşmanlığın önüne geçmek için çabalayan Afganistan’ın dostu olan Türkiye, bu sorunu farklı yollardan çözmeye çalışmaktadır. Türkiye’nin faaliyetleri arasında en önemlilerden biri de Afgan-Türk okullarının açılmasıdır. Bu okullarda Afganistan’ın farklı etnik gruplarına bağlı öğrenciler eğitim görmekte ve bu öğrenciler, birbirlerine sevgi ve saygı duyan insanlar olarak yetiştirilmektedir. Bu bağlamda öğrencilerin ve velilerin de okullardaki farklı faaliyetlerde aktif bir şekilde rol alıp, aralarındaki anlaşmazlıkları bir tarafa bırakarak, karşılıklı sevgi ve anlayışla dayalı bir yaşam sürdürmek için çabalamaktadırlar. Sözü geçen okullar, Afganistan’ın devlet yetkilileri ve halkı tarafından benimsenmekte ve ülkenin geleceği için yeni umut ve ışık penceresi olarak görülmektedir. Çünkü Afganistan’ın devleti ve halkı bilmektedir ki, Afganistan’daki mevcut sorunların çözülmesi için izlenmesi gereken yegâne yol, halk arasındaki anlaşmazlığı kaldırmak ve birbirlerini seven, itimat eden, bilinçli ve kültürlü topluluklar oluşturmaktır.
(Khalilullah RASULİ, SDE Afganistan Uzmanı)