Vahap Coşkun: Bizde askeri yargının iki temel işlevi var. İlki güvenlik; askeri alanda işlenmek kaydıyla neredeyse askerlerin bütün suçlarının askeri mahkemeler tarafından yargılanması, askeri yargının geniş yetkilerle donatılması askerlere bir güvenlik hissi veriyor. İkinci işlevi ise, suç istinadı yapılan kişilerin rütbeleri yükseldikçe bunlara ilişkin olarak yaptığımız soruşturmaların derinliği azalmaktadır. Böyle bir yargıyı hiçbir demokratik hukuk devletinin kabul etmesi mümkün değildir. Nitekim AB ile görüşmelerin bağladığı tarihten itibaren çok ciddi değişiklikler yapıldı.

 

Evrensel bir askeri yargı için şunları yapmamız gerekiyor; yargı sistemi içinde askeri mahkemelerin kesinlikle sivilleri işlenen suç ne olursa olsun yargılamaması gerekir. Askeri yargının sivilleri yargılaması demek demokrasinin temellerine aykırıdır. Bir yargı sistemi içerisinde askeri mahkemelere yer vermiş olabilir ancak askeri mahkemelerin vermiş olduğu kararlar kesinlikle sivil temyiz mahkemeleri tarafından görülmelidir. Askeri mahkeme sorumlu bir mahkemedir. Askeri yargıyı mümkün mertebe daraltmak hatta bence ortadan kaldırmak gerekir.

 

Av. Hüsnü Öndül: Bizim haklarımıza ve özgürlüklerimize kamu makamları müdahalede bulunduğu zaman yani haklarımızı ihlal ettiği zaman biz, hukukun üstünlüğü ilkesine göre yapılandırılmış bağımsız ve tarafsız yargıya gideriz. Yargısal koruma isteriz, haklarımız ve özgürlüklerimiz hukuk düzeni tarafından korunsun diye. Bunu sağlayacak olan da yargısal fonksiyondur. Nezdinde kurulu bulunduğu komutana bağlı, komutanlık sınırları içerisinde faaliyette bulunan, kamunun denetimine açık olmayan ve kendisi açık olmayan bir sistem ne kadar uygun olabilir?

 

Faik Tarımcıoğlu; Askeri yargı nasıl bir tabloda yerini aldı sorusuna gelirsek, 1960 ihtilalinden sonra askeri yargı ister istemez gündemin en önemli maddesi haline geldi.  Uzun süre sıkıyönetim vardı. DGM vardı ve askeri yargı hep vardı. Bugünlerde askeri yargı ile ilgili sürdürülen tartışmaların doğruluk payı elbette var ancak haksızlık payı da var. Askeri hâkimler çok onurlu bir mücadele verdiler çünkü müthiş bir baskı altındaydılar. Orda öyle bir hava vardır ki sanki o bir milli konsepttir sen onun içinde ya varsındır ya da yoksundur. Tabi bunların içinde hukuki karar verenler literatüre geçecektir.

 

Ramazan Çağlayan; Dünya hukuk sistemine baktığımız zaman iki tür hukuk sisteminden bahsediyoruz; yargı birliği sistemi ve yargı ayrılığı sistemi. Bu sistemde idari yargı ve adli yargı diye ayırarak ele alınır. Bizde ise yargı iki başlı değil çok başlı. Adli Yargı var, Sivil İdari Yargı var, Askeri Yargı var bir de Askeri İdari Yargı var. Bunun yanına bir de seçim yargısını anayasa mahkemesi yargısını eklerseniz parçalı bir yargı sistemi ortaya çıkıyor. Bundan kurtulmak lazım diye düşünüyorum. Ben prensip olarak askeri yargının sadece ve sadece disiplinle ilgili kısımlara bakabilmesi gerektiğini onun dışındaki askeri suç bile olsa sivil yargıda yargılanabileceğini düşünmekteyim.