ABD makamlarına göre, daha çok yatırım bankacılığı ve portföy yönetiminde uzmanlaşan USB Bank görevlilerinin ABD’deki zengin müşteri kitlesine ulaşarak, normalde ödemeleri gereken vergi yükünden kaçabilmelerine imkân verecek hukuk dışı formüller üzerinde gizli görüşmelerde bulunmaktaydılar.

 

Bu iddialar nedeniyle, ABD topraklarında ciddi yaptırımlarla karşı karşıya kalan USB Bankası, Şubat 2009’da ABD savcılarıyla ‘soruşturmanın tehiri’ anlaşmasını imzalayarak toplam 780 milyon Dolar para cezası ödemeye razı olmuştur.

 

Sürecin devamında İsviçre, ABD ile masaya oturmak zorunda kalmış ve banka hesap bilgilerinin ABD Gelir İdaresiyle paylaşılmasına yönelik bir anlaşma imzalamıştır. 19 Ağustos 2009 tarihli bu anlaşmanın kapsamı elbette sadece ABD’de ikamet eden ve İsviçre bankası UBS’de hesapları olan kişilerle sınırlıdır. İsveç bu kapsamda toplam 4450 bilgi talebini karşılamayı taahhüt etmiştir.

 

Bilindiği gibi, banka sırrı kavramı, müşterilere özel bir finansal mahremiyet ve dokunulmazlık vermektedir. İsviçre açısından bu dokunulmazlığın zedelenmesi ve olası müşteri ve gelir kaybı anlamına gelen bu anlaşma ülke içinde ciddi tartışmalara yol açmıştır. Geçen ay İsviçre mahkemesi, ABD yetkililerine verilebilecek banka hesap bilgilerinin sınırlarını oldukça daraltan bir karar vermiştir. Bu karar Ağustos’ta varılan anlaşmayı da tehlikeye düşürmüş durumdadır.

 

İsviçre, geçenlerde açıklanan ‘Fay Hatlarını Haritalandırmak’ isimli kapsamlı Rapora göre dünya üzerindeki 60 vergi cenneti arasında ilk üçtedir. Vergi cennetleri olarak tabir edilen bu yerler, vergiden kaçanların sığındığı kara deliklerdir. Ali Baba ve Kırk Haramilerin sahip olduğu haksız servetin saklandığı mağaralara benzetebiliriz buraları. Buralara girmeye hazinelerle gelenlerin dışında kimsenin hakkı yoktur. Hele bir şeyler almak için geldiyseniz yandınız. Zira açıl susam açıl da deseniz kapılar bir türlü açılmaz. Giriş şifreleri değiştirilmiştir çünkü.

 

ABD, kaçırılan vergi gelirini bilek gücüyle almak istemektedir. Bu bilek gücü, teröristleri takip etmek için gösterdiği güç ve kararlılık kadar olmasa da parasının peşini bırakmak istememektedir. Zira bu yılki ulusal bütçe açığının 1,6 trilyon Dolara ulaşması beklenmektedir.

 

Almanya ise bu işi teknolojinin ve insan zekâsının yardımıyla haletmeye çalışmaktadır. Daha açık ifade edersek, bir bilgisayar korsanı tarafından şifreleri kırılarak elde edilen ve içinde Alman vergi mükelleflerinin İsviçre’deki banka hesap bilgileri olan bir CD bulunmaktadır. Almanya’da ve İsviçre’de son günlerde en çok konuşulan konulardan birisi bu CD olmuştur.

 

Bir bilgisayar korsanının, bu CD’yi 2,5-3 milyon Avroya, Alman vergi idaresine satmak üzere olduğu haberleri basında yer almaktadır. Konuyla ilgili açıklama yapan Almanya Başbakanı Merker, kişisel verilerin korunması bağlamındaki eleştirilere rağmen CD’nin satın alınmasına yeşil ışık yakmıştır.[1]

 

İsviçre hesaplarında yaklaşık 243 milyar Dolar’ı bulunan Alman müşterilerin tedirgin olmasından ve bu tedirginlik dalgasının diğer sınır ötesi müşterileri de etkilemesinden korkan İsviçre makamları ve bankacıları ise, Alman Hükümetine, bir tür banka soygunu olarak niteledikleri bu çalıntı malı almamaları çağrısında bulunmaktadır.[2]

 

Alman Vergi İdaresi yetkililerine göre CD’deki bilgilerden yararlanarak devletin en az 400 milyon Avro vergi gelirini geri alabilecektir. Medyada çıkan haberlere göre, bu bankaların içinde ABD’nin de sorun yaşadığı UBS Bank da bulunmaktadır. Diğerleri ise haberlere göre, Kredi İsviçre (Credit Suisse) ve HSBS’nin Cenevre’deki özel bankasıdır.[3]

 

CD’de sadece 1500 kişinin banka hesap bilgilerinin bulunmasına rağmen kısa bir süre içinde 2000’den fazla Alman vergi mükellefi gönüllü olarak vergi beyannamesi vermiştir. Bunu yapmaktaki asıl amaçları, vergi kaçakçısı olarak hâkim önüne çıkmamaktır. Yetkililer bu sayının daha da artacağını düşünmektedir. Ayrıca, sözkonusu CD’de yer alan bilgilerin mahkemede delil olarak kullanılabileceği de belirtilmiştir.

 

Bir İsviçre parlamenteri uyarılarında bir adım daha ileri giderek üst düzey Alman bürokratların siyasilerin ve hâkimlerin de İsviçre bankalarında gizli hesapları bulunduğunu ve Almanya Federal Hükümeti’nin bu CD’yi satın alması durumunda bu bilgileri açıklamak üzere gerekli yasal çalışmanın yapılacağını açıklamıştır.[4]

 

Elbette bu tehdit çok da gerçekçi değildir. Zira İsviçre, son iki yıldır uluslar arası eleştirilerin odağındaki bankacılık sektörüne kendi eliyle zarar vermek istemesi mümkün değildir. Bu blöf olsa da Almanya’dan nasıl bir tepki göreceği ve iki ülke arasında çıkan bu duygusal! krizin nasıl çözüleceği önümüzdeki dönemde belli olacaktır.   

 

(Ömer Ersoy, Araştırmacı)

 

---