Çad’da eylemlerine devam eden ayrılıkçı Birleşik Direniş Gücü (UFR) örgütüne yönelik Çad ordusunun operasyonları devam etmektedir. Ülkenin doğusunda Sudan sınırına yakın bölgelerde bulunan isyancı örgütlerin bir araya gelerek teşekkül ettirdiği UFR’nin, hükümet güçlerine ve sivillere karşı gerçekleştirdiği eylemler sebebiyle etkisizleştirilmesi amacıyla yapılan askeri çalışmalar sonuçlarını vermekte ve örgüt gün geçtikçe zayıflatılmaktadır. Son olarak 15 Aralık’ta Çad ordusunun doğu sınırına yakın noktalarda örgüt karargahlarını bombalayarak bölgenin kontrolünü ele geçirdiği belirtilmektedir. (Tıkla-1)

Bir Orta Afrika ülkesi olan Çad’da eylemlerine devam eden iki büyük ayrılıkçı güç olan UFDD ve RFC’nin birleşmesinden ortaya çıkan UFR’nin, ülkenin doğu sınırını paylaşan Sudan tarafından desteklendiği iddia edilmektedir. Sözkonusu sorun yüzünden bir süredir iki ülkenin ilişkilerinin gergin olduğu bilinmektedir. Çad hükümeti tarafından dile getirilen iddialara göre Sudan, kendi sınırlarına yakın bölgede yaşanan çatışmalarda isyancı grupları hükümete karşı desteklemektedir. Çadlı yöneticilere göre Darfur ve Güney Sudan yüzünden bölünme korkusu yaşayan Hartum hükümeti, bölgesel anlamda dikkatleri buraya kaydırmaya çalışmaktadır. Benzer iddiaları Sudanlılar da Çad’a karşı dile getirmekte ve Darfur’dan kaçan ayrılıkçıların Çad hükümetince desteklendiğini öne sürmektedir. (Tıkla-2)

Bahsedilen çatışma hali Çad içinde 2005 yılında yoğunluk kazanmış ve zaman zaman iç savaş biçiminde yorumlanan bir seviyeye yükselmiştir. Özellikle birçok isyancı grubun aynı çatı altında toplanıp hükümet güçleriyle mücadele etmeleri, başkent N’Djemena’nın bile güvenliğini tehdit etmiş ve şehirden binlerce insan batıdaki Nijerya sınırına sığınmıştır. Bu sebeple Çad hükümeti hem örgütlerin saldırılarından korunmak hem de Sudan’ın bu örgütlerle bağlantısını kesmek için Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nün sınır bölgesine konuşlanmasını teklif etmiştir. Bu öneriye Sudan yönetimi karşı çıkmaktadır. Halihazırda bin 400 kişilik Fransa ordusuna bağlı bir barış gücü, iki ülke sınırında güvenliği sağlamaktadır. (Tıkla-3)

Çad ile milis güçlerin mücadelelerinde 2009 yılının ilk yarısı oldukça hareketli geçmiştir. Ocak ayında N’Djemena’ya kadar ulaşıp, Devlet Başkanı İdris Deby’yi devirmeye çalışan ayrılıkçılar, zaferlerini ilan etmişlerdir. Bu süreçte UFDD lideri Mahamat Nuri’nin Çad hükümetinin başına geçme hedefinin olduğu iddia edilmiştir. Fakat yaz aylarından itibaren hükümet güçlerinin duruma tekrar hakim olmasıyla hükümet kontrolünün doğu sınırında tekrar tesis edildiği belirtilmektedir.

Hemen her Afrika ülkesinin yaşadığı ayrılıkçı hareketlerin, Çad için de oldukça zorlu bir tecrübeye dönüştüğü görülmektedir. Orta Afrika’nın en istikrarsız ülkelerinden biri olmanın yanında zayıf ekonomisi ve sarsıntılı toplumsal yapısı Çad’ın sahip olduğu yeraltı kaynaklarını zenginliğe dönüştürmesine izin vermemektedir. Buna, komşu ülkelerden yönelen tehditler de eklendiğinde sağlam bir rejimin dahi kurulmasının oldukça zor olduğu bir ülke profili karşımıza çıkmaktadır. Bölgede yaygın olan etnik temelli ayrılıkçı hareketlerin önüne geçilmesi, ancak ekonomik refahın sağlanmasıyla mümkün görünmektedir.

(Ahmet Said Altın, Ortadoğu-Afrika Masası, Asistan)