New York Times Gazetesi verdiği bir haberde, Amerikan ordusunun açtığı bir ceza soruşturması sonucu hazırlanan 2 bin sayfalık rapora göre, eğitimsiz ABD askerlerinin Afganistan’daki hapishanelerde sürekli kötü muamele yaptığını ileri sürmüştü. BM Afganistan’daki Sözcüsü Richard Proyencher, “Bu kötü muamele kesinlikle kabul edilemez, bu uluslararası topluluğun sahip olduğu her şeye hakarettir” demiştir.

Yine New York Times gazetesinin bir diğer haberine göre; ABD’nin Afganistan’daki Bagram Cezaevi şartlarının, Küba’daki Guantanamo Cezaevi’nin aynısı olmaya başladığını bildirmiştir. ABD’nin 11 Eylül 2001 sonrası denetimleri sıklaştırdığı ancak Afganistan’da insan hakları ihlalleri konusunda bir ilerleme kaydetmeği görünmektedir. Afganistan’ın Bagram şehrinde bulunan askeri üs’te tutuklu olarak bulunanlara Guantanaamo ve Ebu Garip’te yaşananlara benzer işkenceler uygulanmaktadır. New York’taki İnsan Hakları Merkezi, CIA’in gizli hapishanelerinde işkence yapıldığı iddialarına yenilerini ekledi. ABD söz konusu iddiaları reddetmektedir. Bagram şehrindeki ABD hapishanesini; Uluslararası İnsan Hakları Uzmanları ve Amerikalı savcılar denetleyemiyor. Yani bu hapishaneler tamamen hukuki denetim dışında kalıyor.

Afghanpaper Gazetesi’nde çıkan bir habere göre, Host şehrinde görev yapan bir Afgan polis ismini vermeden yaptığı açıklamada; bu şehre bağlı Ali Şir kasabasında Batılıların iki sivil Afgan vatandaşın hapsedilerek, insanlık dışı yöntemlerle öldürüldüğü iddia edilmiştir. Afganistan’ın Doğu bölgesinden sorumlu İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Dr. Refihullah ile birlikte çok sayıda gazeteci de sözü geçen olay yerinde incelemelerde bulunmuştur. İncelemenin ardından Refihullah: ” Bu olay vahşice ve onur kırıcıdır.” açıklamasını yapmıştır. (Tıkla 1)

Son açıklamadan üzerinden yola çıkıldığında, Afganistan’ın farklı illerinde ABD’nin hapishanelerinin bulunması ve sözü geçen hapishanelerde insan hakları ihlallerinin sıkça yaşandığı sonucu çıkarılmaktadır. New York’ta faaliyet gösteren İnsan Hakları Merkezi, 2001 yılından bu yana ABD’nin, Afganistan’da insan haklarını sistematik biçimde ihlal etmesine rağmen, maalesef şu ana kadar herhangi bir ciddi karar alarak bu ihlallere engel olamaması da akıllarda bazı soru işaretlerinin oluşmasına yol açmıştır. Acaba insan haklarına saygı denildiği zaman; sadece Batı dünyası mı yoksa bütün insanlık mı kapsama alanı içindedir ?

(Khalilullah Rasuli, Asya Pasifik Masası)