10-11 Aralık tarihlerinde yapılan Avrupa Birliği Liderler Zirvesi dün sona erdi. İran konusundan İklim Zirvesi'ne kadar çeşitli konularda kararların alındığı bu Zirve, Lizbon Antlaşması'ndan sonra yapılan ilk Zirve olmasından dolayı büyük önem taşıyor.

Liderler Zirvesi'nde ele alınan konulardan birisi, İran'ın nükleer silahlanması konusudur. Zirvenin sonuç taslağında İran'ın nükleer silah üretme çabaları ve uluslararası arenada güven sağlama konusunda çaba göstermemesi eleştirilmiş ve bu durumun hem İran hem de diğer ülkeler bakımından endişe verici olduğundan bahsedilmiştir. İran'ın ABD, İngiltere, Çin, Avrupa Birliği'nin tekliflerini reddetmeye devam etmesi halinde, Avrupa Birliği'nin BM Güvenlik Konseyi'nin alacağı kararlara uyacağı belirtildi. İran'ın yanısıra Afganistan'a da yer verilen taslak metninde, Karzai Hükümeti'nin; ülkesinin istikrarını sağlamak amacıyla yaptığı yolsuzlukla mücadele, güvenlik gibi konulara da değinildi.

Taslak metninde yer alan bir başka konu, 8 Aralık'ta dışişleri bakanları nezdinde yapılan Genel İşler Konseyi'nde karar verilen genişleme stratejisidir. Liderler dışişleri bakanlarının ele aldığı bu konuyu onayladılar ve Avrupa Birliği'nin yeni genişleme stratejisi belirlenmiş oldu. Bu karara göre, Sırbistan üyeliğe adaylığını koyacak ilk ülkedir. Bunun yanısıra Avrupa Birliği kendisine komşu olan herkesi koşulları yerine getirdikleri takdirde üyeliğe alabileceğini de açıkça belirtmiştir.

Geçtiğimiz hafta Kopenhag'da görüşülmeye başlanan İklim Zirvesi, Avrupa Birliği liderlerinin en geniş kapsamda ele aldıkları bir mesele olmuştur. Avrupa Birliği ülkeleri 7 milyar avroya yakın bir miktarı 2012 yılına kadar verebileceğini bildirdi. Ancak Avrupa Birliği, bu miktarı, diğer devletlerin de aynı konu çerçevesinde belirli miktar para vermesi karşılığında yapacağını belirtti. Ayrıca Avrupa Birliği İklim Zirvesi çerçevesinde dünyadaki yoksul ülkelere 5,4 milyar avro yardım yapacağını bu Zirve’de kararlaştırdı. (Tıkla – 1)

Dünya ekonomik krizinden en fazla etkilenen kıtaların başında gelen Avrupa kıtası ekonomi sorununu çözmek için bu Zirve’de de birtakım kararlar aldı. Mali piyasaların denetlenmesi ve 2011 yılında sona ereceği düşünülen krizden çıkış yöntemlerini bulmaya çalıştılar.

Ayrıca Lahey Programı’nın bu yılsonunda sona erecek olması nedeniyle adalet, özgürlük ve güvenlik alanlarında yeni bir düzenleme getiren Stockholm Programı, Zirve’de tartışılan bir başka konu oldu.

Lizbon Antlaşması’nın yürürlüğe girmesinin ardından yapılan Zirve, Avrupa Birliği’nin sadece kendi içinde yer alan meseleler ile ilgili değil, dünya sorunlarıyla ilgili konular da Zirve’de görüşüldü. Bu da Avrupa Birliği’nin kendi sorunları dışındaki olaylara da sessiz kalmayacağını göstermesi bakımından önemlidir.

(Yrd. Doç. Dr. M. Nail ALKAN, AB-Balkanlar-Ege-Kıbrıs Masası, Kıdemli Araştırmacı)