Bahçeşehir Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin yürüttüğü ‘Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgeleri Sosyo-Ekonomik ve Sosyo-Kültürel Yapı Araştırması’ sonuçları oldukça ilgi çekici gözükmektedir. Çalışma; Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğusu’nun 19 ilinde ve Türkiye’nin Batısı ile Güneyi’nde de son 20 yılın en fazla göç alan 10 ilinde yapıldı. Araştırma, toplam 4 bin 761 kişiyle yüz yüze görüşme ve yarı yapılandırılmış mülakat tekniği ile gerçekleştirildi. (Tıkla-1)
Araştırmaya göre; Doğu ve Güneydoğu Anadolu'da yaşayanların yüzde 47,5'i “DTP'nin bütün Kürtler'i temsil ettiğini”ne katılmıyor. Yapılan araştırmada DTP'ye ağırlıklı olarak kimlik temelli bir siyaset güttüğü için yer verildi. Araştırmaya katılanların yüzde 23,5'i "DTP bütün Kürtler’i temsil etmektedir" yargısına katıldı. Kalan yüzde 29'luk bölüm ise fikrinin olmadığını söyledi. Bu iki bölgeden göç alan illerde ankete katılanlara da aynı soru soruldu ve DTP'nin Kürtleri temsil etmediğine inananların oranı daha yüksek çıktı. Göç alan illerden ankete cevap verenlerden yüzde 54,4'ü “katılmıyorum”, yüzde 23,5’i “katılıyorum” ve yüzde 31,1 ise “fikrim yok” diye cevap verdi.
Görüşülen kişilere bölgede yaşanan terörün en önemli sebebi hakkındaki düşünceleri soruldu. İşsizlik yüzde 31,6 ile en önemli sebep olarak öne çıktı. Ayrımcılık ikinci neden oldu. Ankete katılanların yüzde 19,7’si terörün nedeni olan ayrımcılığı gördü. Yüzde 12’lik bölüm ise terörün nedeni olarak yabancı güçleri gösterdi. Yüzde 21,6’sı ise fikri olmadığını belirtti. Göç alan illerdeki insanların yüzde 25,1'i terör nedeni olarak işsizliği gördü. Ayrımcılığın etkili olduğunu düşünenlerin orası ise yüzde 15,7.
Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da yaşayanların yüzde 39,4’ü devletin tüm beklenti ve ihtiyaçları karşıladığını açıklarken yüzde 55,7’si karşılamadığını söyledi. Göç alan illerde bu oranlar ise yüzde 30,76 ile yüzde 45,22 oldu. Yüzde 14,3’ü ise devletin beklenti ve ihtiyaçları kısmen karşıladığını açıkladı. Göç alan illerde ise bu oranlar karşılamıyor yüzde 45,22, karşılıyor yüzde 30,76 ve kısmen karşılıyor yüzde 14,4.
Ankete katılanların yüzde 94,4'ü “Türkiye Cumhuriyeti Devleti Benim İçin Önemlidir” dedi. Göç alan illerde ise bu oran yüzde 99,1 çıktı. Yüzde 76,1 etnik ayrımcılığa maruz kalmadığını söyledi, yüzde 17,6'ı ise tersi cevap verdi. Ancak göç alan illerde bu oranlar değişti. Burada Yüzde 66,4'u etnik ayrımcılığa maruz kalmadığını yüzde 29,5'i uğradığını söyledi. Yüzde 92,9 İstiklal Marşı'nın kendisi için önemli olduğunu söyledi. Bu oran göç alan illerde 99,2 oldu.
Ayrıca soru yöneltilenlerden yüzde 94'ü “Türkiye Cumhuriyeti'nin bölünmez bütünlüğünü benim için önemli” dedi. Yüzde 93'ü Türkiye Cumhuriyeti Bayrağı'nın kendisini için kutsal olduğunu belirtti. Bu oran göç alan illerde yüzde 99,2'ye yükseliyor. Yüzde 94,8: “Türkiye Cumhuriyet vatandaşı olmak benim için önemli.” derken bu oran göç alan illerde ise yüzde 99 oldu.
Bu araştırma sonuçlarını tercihen yorumsuz olarak vermek belki de susmanın gücünü anlamamız bakımından yerinde olacaktır. Tokat’tan tokat gibi gelen şehit haberlerinden sonra, susmalı mı konuşmalı mı, eylem mi söylem mi derken, bu rakamlar bir ihtimal bizim yerimize bazı taşları yerine koymaya yönelen elleri, el olmanın bilincine vardırır.
(Elif Altun, Asistan)