Hırvatistan, Karadağ, Arnavutluk, Kosova, Makedonya, Bosna-Hersek, Sırbistan ayrıca İzlanda aday veya potansiyel aday olarak AB yolunda. Ancak Türkiye sahip olduğu ekonomik ve stratejik özellikleri ile AB’ye aday ülkeler arasında yıldızı en çok parlayan ülke konumunu sürdürüyor.

Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne tam üyelik hedefi devam ederken, örgüt içerisindeki bazı devletlerin verdiği destek yanında özellikle Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi’nin karşıt tavırları müzakere sürecini yavaşlatan önemli engellerden birini oluşturuyor. Son olarak gerçekleştirilen AB Dışişleri Bakanları toplantısında belirgin şekilde kendini gösteren bu durum Türkiye konusunda yoğun pazarlıkların yaşanmasına neden olmuştur.

AB Dışişleri Bakanları’nın 7 Aralık’ta Brüksel’de aday ve potansiyel aday ülkelerin durumu için yaptıkları toplantıda Türkiye konusunda yaşanan görüş ayrılıkları nedeniyle bir uzlaşmaya varılamamıştır. Bu nedenle görüşmenin bugün yapılmasına karar verilmiştir. Özellikle Rumlar AB Dönem Başkanı İsveç’in hazırlamış olduğu Türkiye önerisine itiraz etmektedir. Rumlar esasen Türkiye ile AB arasındaki müzakerelerin durdurulmasını istemiyor.

Ancak Türkiye’nin limanlarını Rum Kesimine açmaması nedeniyle herhangi bir yaptırıma maruz bırakılmaması Rumları rahatsız ediyor. Bu nedenle Dönem Başkanı İsveç’e sürekli baslı yapan Rumlar konu ile ilgili yeni bir değerlendirme yapılması konusunda ısrarlı. Ancak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne yönelik izolasyonların kaldırılması taahhüdünün AB tarafından yerine getirilmemesi nedeniyle Türkiye’nin bu öneriyi kabul etmesi mümkün gözükmüyor. Yunanistan ve Rum Kesimi AB’den, Türkiye ile ilgili olarak kendi belirledikleri yol haritasını kabul etmesini isterken AB üyesi ülkelerin çoğunluğu bu görüşe karşı çıkmaktadır.

Toplantıda Türkiye konusundaki görüş ayrılıkları devam ederse ve bir sonuç alınamazsa bu konunun 10-11 Aralık 2009 tarihinde gerçekleştirilecek AB Liderler Zirvesi’nde ele alınması söz konusu olacaktır. Ne şekilde olursa olsun Türkiye konusunda AB içerisinde görüşmelerin ertelenecek boyuta gelmesi her şeyden önce AB ülkelerinin Türkiye konusunda halen kafalarındaki birtakım sorunları çözemediği şeklinde yorumlanabilir. Rum Kesimi’nin katılım müzakerelerine ilişkin tek yanlı engellemelerde bulunacağı sinyalleri Türkiye’nin AB üyeliğine destek veren ülkeler tarafından tepkiyle karşılanmaktadır. Eğer bugün bir sonuç alınmazsa Liderler Zirvesi’nde konuya ilişkin son sözün söyleneceği beklenmektedir.

(Aydan ÖZEN, AB-Balkanlar-Kıbrıs-Ege Masası, Asistan)