Uzmanlar iki çatışma arasında benzerlikten çok farklılıkların ön planda olduğuna dikkat çekmektedir.Birleşik Devletler ve koalisyon güçleri yaklaşık 8 yıldır Afganistan’la savaş halindedir. Aslında bu çatışmanın kökleri saldırıları gerçekleştiren teröristleri destekleyen ve 11 Eylül 2001 terör saldırılarının başı olan Taliban’a kadar uzanır.Amerika 2003 yılında Irak’la savaşa girdikten sonra, Taliban yeniden örgütlenmiş ve böylece hem Amerika hem de koalisyon birlikleriyle çatışmalar üst seviyeye çıkmıştır.
Mart ayında, Amerika’nın Afganistan’la süren çatışması, 58 bin Amerikalının hayatına mal olan Vietnam’ı bile geçerek Amerikanın en uzun süren savaşı haline gelmiş olacak.1965’te Başkan Johnson, Güney Vietnam ordusuyla çatışan 20 bin Amerikan askerine ek olarak muharip kıtalarına da emir verdi. 1968 yılına gelindiğinde ülkedeki güçler 500 bin’i aşkındı.
Analistler, Afganistan’daki şartlar iyiye gitmezse Obama’nın başkan Johnson’ın yaşadığı çıkmaza düşeceğini ve Johnson’un 2. kere başkan olamamasına sebebiyet veren aynı kamuoyu tepkisiyle karşı karşıya kalabileceğini söylüyorlar. Emekli gazeteci ve Vietnam’da savaşmış eski Amerikan askeri Eric Margolis, Amerika’nın şuanda yüzleştiği en büyük problemin Vietnam’da olduğu gibi Afganistanlıların kendi içlerinde yaşayan, çoğunlukla fakir ve kırsal kesimle savaşması olduğunu söylüyor.
“İsyancıları dışarı atmak çok zor, çünkü orada sürekli kalabilirler, kendi evlerindeler… Yaşadıkları yerler olan köylere saldırdığımızda, birçok sivili de öldürmüş oluyoruz ve insanlarız bize olan tepkileri artıyor. ”Ocak ayında, TheDailyBeast.com’ daki makalesinde, “Vietnam analojisini unutun artık” diye yazan Peter Beinart, Güney Vietnamlılarda göremedikleri ulusal kimlik duygusunun Afganistanlılarda son derece kuvvetli olduğunu söylüyor.
“Afganistan, Afganistanlıların itimat ettikleri gerçek bir ülkedir. Onlar Afgan ulusal kimliğine sahipler. Böyle bir şeyi Güney Vietnam’da asla göremedik” dedi ve Taliban’ın Afganistan’da, Viet Cong’un Güney Vietnam’da olduğundan çok daha az popüler olduğunu ekledi.
Vietnam’da, ulusal harekatı Komünistler kontrol etmekteydi ve ulusal olarak meşruydular. Diğer taraftan, Taliban, Viet Cong ya da Kuzey Vietnam Ordusu kadar güce sahip değildir. Vietnam’da olduğu gibi Amerikan’ın Afganistan’da destek verdiği hükümet çoğunluk tarafından desteklenmiyor ve yolsuzluk iddialarıyla suçlanıyorlar.
Margolis, “Her iki durumda da, Saigon (Güney Vietnam) ve Kabil (Afganistan) hükümeti azınlıklardan etkilenmişlerdir. Bizler düşmanlarımızı Afganistan’daki etnik çoğunluktan (Pashtuns) seçtik. Onları güçten düşürmek oldukça önemli.”, diyor.
Obama’nın Afganistan kararı hakkındaki görüşlerinizi paylaşın
Güney Vietnam Başkanı Ngo Dinh Diem, hükümet içinde yolsuzluk yapıldığına dair kaygıların artması üzerine bağımsız seçim ortamına engel olduğu için cezalandırılmıştı. Bir süre sonra da Diem hükümeti Amerika’nın desteklediği askeri bir darbeyle feshedildi.
Bugün Afganistan Devlet Başkanı Hamid Karzai’nin yaptıklarının Diem’inkine çok benzediğine dair kaygılar var. Karzai başkanlığa yakın dönemde getirildi ve başkanlık seçimleri görevliler tarafından sahtekarlık yapıldığı yönünde eleştirildi. Karzai çözüm için yeniden seçime razı oldu ancak Karzai ve hükümetine yönelik yolsuzluk iddiaları devam etmektedir. Tarafsız olan Yeni Amerika Kurumundan Steve Clemons, nihayetinde esas soru şudur diyor: “Bizler hala bu yolsuzluk yığınının en tepesinde muhtemelen tek başına oturmayan biriyle mi uğraşıyoruz? İlginç olan şu ki, onlar şu anda bir kesimin karşı oldukları ahlaki düzeni savunmaya yelteniyorlar.”
Bu soru, Afganistan Büyükelçisi Karl Eikenbery’in Obama’yı, ülkede daha istikrarlı bir hükümet oluşturulana kadar Afganistan’a başka asker göndermemesi konusunda zorlaması için yeterliydi.
(Kaynak: CNN, Tercüme: Ezgi AYDIN)