Çin Halk Cumhuriyeti’nin Afrika politikalarının önemli bir ağırlık noktasını yatırımlar ve teknik destek faaliyetleri teşkil etmektedir. Geçtiğimiz hafta Çin ve Afrika Birliği Örgütü (AfB) arasında imzalanan Çin-Afrika Bilim ve Teknoloji Ortaklığı Programı (CASTEP) üç yıllık bir süreçte tarafların ilgili alanlarda işbirliğini güçlendirmeyi hedeflemektedir. Bu anlaşma, Kasım ayının başlarında Mısır’da düzenlenen Çin-Afrika İşbirliği Forumu sırasında Çin Başbakanı Wen Jiabao’nun çağrısı üzerine başlayan çabaların sonucu olarak imzalanmıştır. İmza töreni sırasında Aralarında Mısır, Nijer, Libya, Fas ve Sudan’ın da olduğu bazı ülkeler işbirliği için ilk etapta 110 bin Dolar bağışladıklarını bildirmişlerdir. Anlaşma için düzenlenen seremoniye 23 Afrika ülkesinden resmi temsilcilerin yanı sıra Çin’den de birçok akademik personel katılmıştır. (Tıkla-1)   
CASTEP programı kıtada yürütülen bilimsel ve teknolojik çalışmalara destek amacını taşımaktadır. Kalkınmada öz kaynakların ve teknik altyapının kullanılması ve böylece Afrika toplumlarının hayat standartlarının yükseltilmesi beklenmektedir. Bu amaçla kıtadan ve Çin’den toplam 20 üniversite arasında ortak bilimsel çalışmalar yapılacaktır. Ayrıca Çin tarafından 2012 yılına kadar 5500 Afrikalı üniversite öğrencisine yüksek öğrenim bursu verilecektir. Bunun yanında 3000 sağlık görevlisi meslek içi eğitim programına tabi tutulacaktır. Kurumsal anlamda teknolojik gelişmeyi sağlamak adına, 2010 Ocak ayında Kahire’de Çin destekli Teknoloji Fuarı düzenlenecektir. Ticari amacı bulunmayan bu fuar sonunda Afrika ülkelerine özellikle çevre ve tarım alanlarında kullanılmak üzere yazılım ve donanım desteği sağlanacaktır. (Tıkla-2)
Yapılan bütün bu faaliyetlerde Afrika toplumlarının bilimsel altyapılarının sağlanmasıyla kıta içi endüstriyel üretimin artması ve dış yardımlara duyulan ihtiyacın ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır. Ancak Çin’in yeni sömürgecilik olarak da adlandırılan ve karşılıklı ‘kazan-kazan’ deyimi üzerine inşa edilen Afrika politikaları, bu ülkenin nihai hedefleri hakkında birtakım şüphelerin uyanmasına yol açmaktadır. Son yıllarda hızlı bir kalkınma trendi yakalayan Çin’in ihtiyaç duyduğu hammaddelerin kıtadan ithal edilmesinin zeminini bu türden yardım ve kredilerin oluşturduğu yönünde ithamlar sıklıkla dile getirilmektedir. Ayrıca Çin’in kıtaya nüfuz etmesinde insani yardımlardan çok, kendi ülkesinin kaynaklık ettiği yazılım sistemlerinin altyapı sistemlerinde kullanılması uzun vadeli ve etkili bir ilişki türü olarak değerlendirilmektedir. Tarım, sağlık, bilişim, çevre ve ulaşım teknolojileri alanında bu türden işbirliği faaliyetleri Afrika ülkeleriyle Çin arasında onlarca yıldır uygulanmakta ve her iki taraf açısından başarılı sayılabilecek sonuçlar alınmaktadır.

(Ahmet Said Altın, Ortadoğu-Afrika Masası, Asistan)