İran, yıllardan beri Ortadoğu bölgesinde etkinliğini artırmak için dış örgütlere destek vermeye devam etmektedir. Özellikle bölgenin çoğunluğunu oluşturan Sünni yönetimlere karşı, Lübnan’da Hizbullah Örgütüne, Filistin’de Hamas’a, Yemen’de Husilere ve Irak’ta Şiilere açık bir şekilde yardım ettiği bilinmektedir. Tahran, bu tür örgütler üzerinden bölgeye ve dünyaya gücünü empoze ettirmeye çalışmaktadır. Bu nedenle sözkonusu örgütlerin, ülkelerindeki yönetime yönelik direniş göstermeleri için İran’ın konumu oldukça önem taşımaktadır.
Tahran’ın, politikasına açıklık getiren İran Meclis Başkanı Ali Laricani, Lübnan'daki Hizbullah ile Filistin'deki Hamas'ı desteklediklerini belirti. Ayrıca, "İran, Hizbullah ve Hamas'a olan desteğini hiçbir şekilde gizlemiyor" ifadesini kullanan Laricani, "Açıkça söylüyoruz ki, hem Hizbullah'ı hem de Hamas'ı himaye ediyoruz" diye konuştu. Hizbullah'ı "Devrim'in çocukları" diye niteleyen Laricani, "İsrail'in, tüm imkanlarına rağmen 33 gün savaşında Hizbullah karşısında zafer elde edemediğini” de vurguladı. (Tıkla-1)
Laricani’nin Hizbullah ve Hamas hakkında yaptığı açıklamasının sebepleri şu şekilde sıralanabilir;
- İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetiyle ilgili Batı ile görüşmelerin bittiğine dair tutum sergilemesi, Batı’da ve uluslararası arenada yankı bulmuştu. Bundan sonraki sürecin Tahran yönetiminin aleyhine işlemesi beklenirken, Laricani’nin Hizbullah ve Hamas’a açık destek verme konusundaki açıklamasının, Batı ile ilişkilerin kesilmesine denk gelmesi dikkat çekmektedir.
- İsrail’in İran’a karşı olası bir saldırı düzenlemesini engelleme amacını güden Hizbullah ve Hamas, İsrail’e yönelik karşı saldırıda bulunabilir. Tahran yönetimi, ABD ve Batı’dan gelebilecek askeri yaptırımları önlenmek amacıyla Hizbullah ve Hamas’ı koz olarak kullanabileceği mesajını vermektedir.
Sonuç olarak İran, Ortadoğu konusunda dış politikasının temel taşlarını oluşturan bölge ülkelerindeki örgütlere lojistik yardımlarını sürdürmekte ısrarlı olduğu görüntüsünü vermektedir. Bir taraftan özellikle Körfez’de rakibi olarak bilinen Suudi Arabistan’ın Yemen’deki nüfuzunu azaltmak için Husilere (Şii Zeydiler) yardım ederken, diğer taraftan İsrail’e karşı mücadele eden Hizbullah ve Hamas’ı destekleyerek İsrail’e güvenlik tehdidi oluşturmaktadır. Bundan sonraki süreçte Batı dünyası ve ABD ile herhangi bir anlaşmaya varamayan İran’ın, ülkesine karşı bölgede kurulan muhtemel oyunları bozmak için Hizbullah ve Hamas’ı daha da güçlendirmesi beklenebilir.
(Ali SEMİN, Ortadoğu-Afrika Masası, Kıdemli Asistan)