JAPONYA, AFGANİSTAN OPERASYONUNA VERDİĞİ DESTEĞİ ÇEKİYOR
11 Eylül 2001 saldırılarından ardından Taliban’ın Afganistan siyasi hayatında etkinliğini kaybetmesi ve ABD-NATO güçlerinin bu coğrafyaya yerleşmesinin ardından, Japonya, uluslararası kamuoyunun desteği ile birlikte Afganistan’ın yeniden yapılandırılması çabalarında yer almıştır.
Japonya Afganistan’ın yeniden yapılandırılması çalışmalarına 2 milyar dolarlık doğrudan yatırım yapmış ve insani yardım, siyasi yapı, güvenlik, insan kaynaklarının geliştirilmesi ve ekonomik altyapının güçlendirilmesi gibi konulara 1.46 milyar dolarlık kaynak ayırmıştır. Aynı zamanda Japonya 21–22 Ocak 2002 tarihinde, Afganistan’ın yeniden yapılandırılması ile ilgili konuların görüşüldüğü Tokyo Konferansı’na ev sahipliği yapmıştır. Bu hedef bağlamında Japon asıllı 140 sivil de Afganistan’da çeşitli alanlarda çalışmalar yürütmüştür.
Japonya Savunma Bakanı Toshimi Kitazawa, 2001 yılından itibaren Hint Okyanusu’nda yakıt ikmali görevini üstlenen iki Japon gemisinin 2010 Ocak ayından itibaren geri çekileceğini ifade etmiştir. Bununla birlikte Japonya’da 54 yıldır iktidarda olan Liberal Demokrat Parti’yi mağlup ederek göreve gelen ve Afganistan’daki müttefik operasyona karşı çıkışlarıyla tanınan yeni başbakan Yukio Hatoyama, 2001’de imzalanan antlaşmayı yenilemeyeceğini ve Japonya’nın Afganistan’da barışı sağlamaya dönük diğer alanlarda verdiği desteği sürdüreceğini belirtmiştir. Geçtiğimiz hafta Afganistan’a sürpriz bir ziyaret gerçekleştiren Japonya dışişleri bakanı Katsuya Okada, devlet başkanı Karzai ile istişarelerde bulunmuştur. Okada, Afganistan’da başarılı olmak için halkı Taliban’a katılmaya iten nedenlerin doğru analiz edilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Karzai de Japonya’nın geçmişte Hint Okyanusu’nda üstlendiği göreve değinmeden Okada’nın görüşlerine katıldığını belirterek, Afganistan polis kuvvetlerinin desteklenmesi, haşhaş yerine alternatif tarım ürünlerinin yetiştirilmesinin teşviki ve milli eğitim gibi konularda verilecek destekten hoşnut kalınacağını söylemiştir.
Japonya’da iktidara gelen yeni hükümetin Afganistan operasyonlarına karşı takındığı olumsuz tutum ve operasyonlara verilen lojistik desteğin çekilmesinin Tokyo-Washington ilişkilerini olumsuz yönde etkilenebileceği, buna karşın insani konularda artan işbirliği ile Tokyo-Kabil ilişkilerinin olumlu yönde ivme kazanabileceği söylenebilir.
(Khalilullah Rasuli, Asya Pasifik Masası, Kıdemli Asistan, 15/10/2009)