ABD askeri yetkilileri açıklamalarında ve Barack Obama’nın Afganistan stratejisinde etnik liderlerinin hükümette temsil yetkisi verilmemesi sonucu, aşiret sistemi zayıflamış ve bu durum Taliban’ın güçlenmesine neden olmuştur. Afganistan’da Obama’nın yeni stratejisi açıklanması beklenirken, ABD’de askeri özel operasyon güçleri tarafından hazırlanacak rapor da tek seçenek Afganistan’a 30 bin ek asker sevkinin yanı sıra yerel güçler ve aşiret liderleriyle birlikte hareket etmek en doğru tercih olacağı inancı oluşmuştur.

1995 ve öncesi General Raşit Dostum ve İsmail Han’ın hâkim olduğu Kuzey ve Güneybatı Afganistan Taliban’ın eline geçmesi yerleşmesi nerdeyse imkânsızken bugün Taliban militanları rahatlıkla bu bölgelere yerleşebilmekte ve terör eylemlerinin getirdiği istikrarsızlığın arttığı görünmektedir.

Örnek gerekirse 1995 yılı sonrası Afganistan’da ‘Başkent Kabil’de Partiler arası çatışmaların sebep olduğu sosyo-psikolojik ortam, Taliban'ın hızlı ilerleme kaydetmesi bağlamında gereken şartları hazırlamıştır.

Afghanpaper Gazetesi’nde çıkan makale aşiret liderlerinin halkın geniş desteğine sahip olmasının ülkede barışı tesis etmek için iyi bir yöntem olduğuna işaret etmektedir. ABD’nin Afganistan’da takip ettiği yanlış politikanın ürünü olarak bugünkü zorlukların yaşanması iktidarın güçsüz duruma düşmesi değerlendirilmesi de buna ilave edilmektedir.

Aşiret liderlerinin zayıflatılması ve hükümette yer verilmemesi hükümetin de zayıf kalmasına sebep olmuş bu durumdan faydalanan Taliban grubu da lojistik, askeri ve nüfuz bakımından güçlenmiştir. (Tıkla-1)

Karzai iktidarından memnun olmayan Güney Afganistan’daki militanlar Taliban’la birleşmiş, hükümetin aleyhine her türlü propagandadan da çekinmemişlerdir. Dolayısıyla Afganistan’da güçlü bir hükümet de kurulamamıştır. ABD’nin Afganistan’da aşiret sisteminin değişmeyeceği gerçeğini kabullenmesi gerekecektir. Bölge liderlerinin etnik kimliğe dayanan rolleri ve halk nezdindeki saygınlıklarını görmezden gelemezler. ABD ve Karzai’nin bu liderlerle birlikte hareket etmesi akılcı bir çözüm olacağı gibi, Afganistan’da barışın sağlanması açısından da gerekliliğine inanılmaktadır.

(Zahir Rauf Asya-Pasifik Masası Asistan)