İngiliz petrol şirketi Heritage Oil, Uganda’da petrol arama ve çıkarma faaliyetlerine son verme kararı almıştır. Şirket, petrol rezervi barındıran sahalarının kendine ait işletme lisanslarını İtalyan ENI şirketine 1,35 milyar Dolar karşılığında satmıştır. Uganda hükümetinden gelen açıklamaya göre sahaların devir tesliminin 2010 yılı başlarına kadar gerçekleşmesi beklenmektedir. Heritage Oil’in adı geçen sahalardaki payı yüzde 50 iken, kalan yarısı yine bir İngiliz şirketi olan Tullow tarafından işletilmektedir. Doğu Afrika’nın zengin petrol sahibi ülkelerinden olan Uganda’da şu an itibariyle 700 milyon varil günlük petrol üretimi gerçekleşmekte ve bu miktarın kısa sürede 1 milyar varile çıkması hedeflenmektedir. (Tıkla-1)    

Şirketin sattığı hisseleri alan ENI, sadece Uganda’da değil Afrika genelinde yatırım planları yapmakta ve Angola, Nijerya, Gabon, Mozambik ve D. Kongo’da yeni petrol sahalarının işletme hakkını almak istemektedir. Halen Sahra altı Afrika’da günlük 450 milyon varil üretim yapan şirket, kıtanın önde gelen petrol devleri arasında yer almaktadır. (Tıkla-2) Heritage’nin Uganda’dan çekilme sebebi ise Irak’ın kuzeyinde keşfedilen ama henüz işletmeye açılmayan Tak Tak sahalarında üretime başlamak olduğu düşünülmektedir. Ayrıca Uganda’da yeni sahaların keşfi ve çıkacak petrolün boru hatlarıyla taşınması, belli bir sermaye ve mühendislik birikimi gerektirmektedir. Heritage’nin ise bu noktada bazı problemler yaşadığı belirtilmektedir. (Tıkla-3)

Irak’ın Tak Tak bölgesinde bir süredir petrol sahalarını işleten Çukurova Grubuna ait Genel Enerji şirketi ise son günlerde Heritage ile ortaklık haberleriyle gündeme gelmektedir. Şu anda Kanada şirketi olan Addax ile ülkenin kuzeyinde faaliyet gösteren Genel Enerji, Heritage ile ortak bir şirket kurarak Irak’ta faaliyet göstermek istemişse de bu teşebbüs sonuçsuz kalmıştır. Bununla ilgili olarak 2009 Haziran’ında başlayan görüşmelerin, Kasım sonu itibariyle neticelendirilmesi beklenmekteydi. Ancak Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi ile Bağdat’taki Merkezi Hükümet arasında petrol gelirlerinin paylaşılması konusunda yaşanan anlaşmazlık, bölgede faaliyet gösteren yabancı şirketlerin gelirlerinde bir azalmaya yol açmaktadır. Sermaye konusunda sıkıntı yaşayan Heritage Oil’in de belirsizlik durumunda Irak piyasasına girmeyeceği düşünülmektedir.(Tıkla-4)

Son dönemlerde Afrika petrolleri uğruna girişilen rekabet göz önüne alındığında, petrol ülkesi Uganda’dan bir Batılı şirketin çekilmesi ilginç görünmektedir. Ancak diğer yanda pek çok Afrikalı devletin sahip olduğu petrol arazilerinde üretim kapasitelerini arttırma projelerinin yanında Çinli ve Batılı büyük ölçekli şirketlerin yeni yatırım hamleleri hesaba katıldığında bu durum doğal karşılanmaktadır. Zira orta ölçekli şirketlerin yerlerini küresel enerji devlerine bıraktığı bir sürecin başladığına şahit olunmaktadır.

(Ahmet Said Altın, SDE Ortadoğu-Afrika Masası)