Zimbabve’de Hükümet Krizi Çözülemiyor
Zimbabve’de bir süredir devam eden hükümet krizi, tarafların uzun süren görüşmeleri sonunda da çözüme ulaşmadı. Devlet başkanı ve Zanu-PF Partisi Başkanı Robert Mugabe ile Başbakan ve Demokratik Değişim Hareketi (MDC) Başkanı Morgan Tsvangirai arasında yapılan görüşmelerde herhangi bir ilerleme sağlanamadığı ve tarafların tezlerinin birbirlerinden bütünüyle ayrı olduğu belirtildi. (Tıkla-1) Bu yılın Şubat ayında, dönemin muhalif lideri olan Tsvangirai, Devlet Başkanı Mugabe ile aynı çatı altında hükümet kurmayı kabul etmişti.
Zimbabve’nin otoriter lideri Mugabe, geçen yıl yapılan başkanlık seçimlerini az bir farkla kazanırken parlamento seçimlerinde meclis çoğunluğunu muhalefet partisi olan MDC’ye kaptırmıştır. Fakat yürütmede Devlet Başkanının yetkilerinin ağır basması, kabinede on altı bakanı bulunan Tsvangirai’nin elini zayıflatmaktadır. Bu zamana kadar iki cephe arasında yaşanan mücadele ve silahlı çatışmalar, uluslararası baskılar sonucu yerini müzakerelere bırakmıştır. Ülke ekonomisinin oldukça kötü durumda oluşu, dış yardım konusunda baskı oluşturan Birleşmiş Milletler ve Afrika Birliği’nin barış ve müzakere taleplerinin yerine gelmesinde etkili olmuştur. Müzakere süreci dahilinde, 2009 Ocak ayında başlayan hükümet kurma çalışmalarında bir uzlaşıya varılarak bir ay sonra yeni yönetim şekillenmiştir. (Tıkla-2) Ancak ordu, emniyet ve merkez bankasının paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıklar hükümetin ancak sekiz ay dayanmasını sağlayabilmiştir. Ekim ayının ortalarına gelindiğinde ise Tsvangirai başkanlığındaki MDC hareketi hükümetten çekildiğini duyurmuştur. Taraflar arasında merkezi güç paylaşımı konusunda yaşanan anlaşmazlıklar yeni bir hükümet krizini doğurmuştur. Açıklamanın yapıldığı 16 Ekim’den bugüne kadarki krizi çözme çalışmalarında bu kez Güney Afrika Kalkınma Birliği (SADC) aracılık yaparak Tsvangirai ve Mugabe’yi aynı masa etrafına toplamayı başarmıştır. Ancak dün yapılan uzun soluklu görüşmeler sonucunda da bir anlaşma sağlanamadan taraflar müzakere zeminini terk etmişlerdir. (Tıkla-3)
Mugabe’nin Afrika liderlerinin bir çoğuna benzer şekilde ömür boyu Başkanlık anlayışı, ülkedeki muhalif güçlerin itirazlarıyla karşılaşmaktadır. Çeşitli partilerin demokratik yönetim sürecine katılma yönündeki talepleri ise genellikle engellemelere maruz kalmaktadır. Ancak tek başına ülkeyi yönetme kudretine sahip bulunan Mugabe, uluslararası baskılar sebebiyle gücünü paylaşma yoluna gitmektedir. Şimdiki krizin çözümü yolunda henüz somut işaretlerin bulunmaması sebebiyle Zimbabve’nin, muhalif sesler olmadan bir müddet daha Mugabe yönetimine emanet kalacağı öngörülmektedir.
(Ahmet Said Altın, Ortadoğu-Afrika Masası, Asistan,27 Ekim 2009)