25 Temmuz 2009 tarihinde Irak’ın kuzeyinde yapılan seçimler göz önünde bulundurulursa; Kürt yönetiminin geçmiş seçimlere göre ufak tefek çekişmelere sahne olsa da, uluslararası standartlara uygun ve şeffaf bir seçim gerçekleştiği söylenebilir. Bununla beraber seçimlerde ortaya çıkan ve Talabani ile Barzani tarafından hiç de alışık olunmayan GORAN (Değişim) listesi, Irak’ın kuzeyinde ciddi bir muhalefet olarak adını duyurmuştur. Aslında Kürt yönetimi içinde ortaya çıkan muhalefet, bir nevi Kürtlerin devletleşme yolundaki politik ve stratejik düşüncelerden ziyade, kuzeydeki yönetimin zayıflamasıyla ilgili yorumlara yol açmıştır. Ancak gün geçtikçe yapılan hesap ve kesilen ahkamların bundan çok uzak olduğu anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede Irak'ın kuzeyinde Temmuz ayındaki seçimlerin ardından Mesud Barzani ve Celal Talabani'nin Kürt Listesindeki Berham Salih tarafından kurulan yeni hükümet, 28 Ekim’de yemin ederek görevine başladı. Bütün bu gelişmelerin ardından Kuzeydeki Kürt yönetimi, yıllardan beri Celal Talabani’nin liderliğindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği (KYB) ve Mesud Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokratik Partisine (KDP) ait oluşan iki ayrı milis (Peşmerge) güçlerini oluşturulan yeni Kürt yönetimi çatısı altında birleştirme projelerini konuşmaya başlamıştır. Irak'ın kuzeyindeki Bölgesel Kürt Yönetiminin Başkanı Mesud Barzani, bölgede "Birleşik Kürt Ordusu" adında bir ordu oluşturmak istediğine dair bir bildiri yayınladı.
Bildiriye göre Barzani, Irak'ın kuzeyinde Temmuz ayındaki seçimlerden sonra tüm partilerin anlaşmaya varmasının ardından, çekirdeği peşmergelerden oluşacak birleşik bir ordu kurulması kararının alındığını söyledi. Bunun "kendi rüyalarından biri ve halkının da dileği olduğunu" savunan Barzani, bölgedeki güçleri birleştirmek için ABD'nin yardımına ihtiyaç duyduklarını, bunun modern ve uluslararası kriterlere göre yapılacağını kaydetti.
(Tıkla-1)Bütün bunlar dikkate alındığında, Kürt yönetiminin bu yöndeki girişimlerini akıllara acaba “Bağımsızlığın başka bir adımı mı geliyor?” sorusunu getirmiştir. Çünkü bir devletin bağımsız olmasının şartlarından biri de kendisine has bir orduya sahip olmasıdır. Bu bağlamda Irak bütçesinin yüzde 17’si Kürt yönetimine ayrılmaktadır. Irak anayasasına göre Irak devleti içinde ikinci bir orduya izin verilmemektedir. 23 Kasım’da Irak Hükümeti Sözcüsü Ali El-Debbağ yaptığı açıklamada, Mesud Barzani’nin Kürt ordusuyla ilgili talebinin Irak anayasasına aykırı olarak nitelendirdi.
Irak’ta son günlerde seçim yasası tartışmaları sürerken, Kürt yönetiminden Irak Hükümetine sanki gözdağı verircesine “Birleşik Kürt Ordusu” kurma isteğinin tam Irak Parlamentosu, oturumunda Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık El Haşimi'nin veto ettiği seçim kanununun yeni halinin görüşülmesine denk gelmesi de dikkat çekmektedir. Bu nedenle Kürt yönetimi Bağdat ile daha petrol yasası ve Kerkük’ün statüsü sorununu masaya yatırmadan Bileşik Kürt Ordusunu oluşturma hayalini açıklamasıyla, iki taraf arasındaki gerilime bir yenisinin eklendiğini söyleyebiliriz.
Sonuç olarak; bir taraftan Irak seçimlerini kazanıp kazanmama konusundaki endişesi, diğer taraftan da 2011’de ABD güçlerinin Irak’tan çekilme ihtimali ve Bağdat Hükümeti ile aşamadığı sorunların halen ortada durması, Kürt yönetimini Kürt ordusu kurup bağımsızlık seçeneğine yönelttiği söylenebilir. Bu planın Ocak 2010’da Irak seçimleri ertelenmeden yapılması durumunda Irak’ın kaderini ciddi anlamda değiştirmesi olasılığı göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu sebeple önümüzdeki günlerde seçim yasası gerilimi sürerken, Erbil ve Bağdat yönetimi arasındaki krizlerin su yüzüne çıkması ve Kürt ordusu tartışmalarının kızışması beklenebilir. Ancak şu husus unutulmamalıdır ki, Irak’ın bu günlerde daha çok istikrara ve uzlaşıya ihtiyacı vardır. Bağdat ve Erbil hattında yaşanan krizler böyle sürerse, Türkiye başta olmak üzere, bölge ülkelerinin güvenliğini de tehdit edebilir. Kürt yönetiminin ifade ettiği “Birleşik Kürt Ordusu” kararının, ABD yönetimi ve bölge ülkelerinde nasıl bir tepkiyle karşılanacağı merak konusudur.
(Ali SEMİN, Ortadoğu-Afrika Masası, Kıdemli Asistan)