BM Güvenlik Konseyi’nin geçen haftaki olağanüstü toplantısında, şiddet olaylarını artıran Tanrı’nın Direniş Ordusu(LRA) konusunda önemli mesajlar verilmiştir. BM Güvenlik Konseyi Başkanı Thomas Mayr-Harting, basına yaptığı açıklamada, LRA’nın bölgesel kaosa yol açan faaliyetlerinden duyulan kaygıları dile getirmiştir. LRA’yı kınayan BM Güvenlik Konseyi üyesi ülkeler, Demokratik Kongo Cumhuriyeti(DRC), Orta Afrika Cumhuriyeti(CAR) ve Sudan’daki sivilleri hedef alan saldırıların önlenebilmesine yönelik LRA ile mücadelede, bölgesel işbirliğine duyulan ihtiyacın önemini vurgularken, bölgedeki BM güçlerine, sivillerin korunması ve istikrarın sağlanması ile ilgili kapsamlı stratejiler geliştirmeleri çağrısında bulunmuştur.
(Tıkla-1)1987 yılında Joseph Kony tarafından kurulan ve Uganda'nın kuzeyinde dini temellere dayalı bir devlet kurmak isteyen LRA ile hükümet kuvvetleri arasındaki çatışmalar, Afrika'da uzun süredir devam eden çatışmalardan biridir. Uganda’da binlerce kişinin ölmesine ve milyonlarca kişinin komşu ülkelere göç etmesine neden olan iç savaşın asıl sorumlusu olarak görülen LRA, geniş çaplı insan hakları ihlalleri, tecavüz, işkence, cinayet, çocuk kaçırma ve isyan hareketlerine katılmaları için zorla orduya almakla suçlanmaktadır. Yarıdan fazlasını çocukların oluşturduğu LRA, Uganda dışında özellikle DRC, CAR ve Sudan’ın güneyinde düzenlediği saldırı eylemleri ile dünya kamuoyunun dikkatlerini üzerine çekmiştir.
Söz konusu ülkeler, LRA’nın eylemlerine karşı ortak askeri operasyonlar düzenlemiştir. Ancak saldırıların artarak devam etmesi üzerine Uganda Başkanı Yoweri Museveni, Aralık 2003'te, LRA ile ilgili durumu Uluslararası Ceza Mahkemesi(UCM)’ne götürme kararı almıştır. Mahkeme, Ekim 2005'te, Uganda’da kendi İncil yorumuna dayalı bir devlet kurmak isteyen Joseph Kony ve LRA'nın diğer 4 lideri hakkında, bir yandan cinayet, kölelik, tecavüz suçları nedeniyle insanlığa karşı suç, diğer yandan da sivillerin öldürülmesi ve yağma suçlarından dolayı savaş suçu işledikleri gerekçesiyle tutuklama kararı çıkartmıştır.
Tutuklama kararının ardından hareket sahası daralan isyancı LRA ile Uganda hükümeti arasında başlayan barış görüşmeleri, ilk etapta umut vadeden bir gelişme olarak kaydedilmiştir.
(Tıkla-2) Sudan’ın güneyindeki Juba bölgesinde yürütülen barış görüşmeleri çerçevesinde, örgütün silahsızlandırılması konusunda, Ağustos 2006’da ateşkes sağlanmıştır. Ancak UCM tarafından hakkında tutuklama kararı çıkartılan LRA lideri Kony, barış anlaşmasını imzalamayı reddedince, nihai barışın sağlanması mümkün olamamıştır.
Uganda kaynaklı örgüt, kendi topraklarının yanısıra DRC, CAR ve Sudan topraklarındaki silahlı eylemlerin dozunu her geçen gün artırmaktadır. Bölgede konuşlanan BM Barış Gücü ile beraber Uganda, Kongo ve Güney Sudan ordularının düzenledikleri ortak askeri operasyonlar ile LRA’nın zayıflatılması hedeflenmiştir. Ancak yetersiz lojistik destek ve ortak operasyonların koordineli bir şekilde yürütülememesi gibi sorunlar sebebiyle, sivillerin yaşamlarını tehdit eden direnişçiler ile hükümet güçleri arasındaki çatışmaların önlenmesi, henüz mümkün olamamıştır.
(Tıkla-3)Bölgedeki sivillerin korunmasına yönelik tedbirlerin artırılması gerektiği, kimsenin meçhulü değildir. BM Güvenlik Konseyi’nin, örgüt ile mücadele konusunda, bölgede daha sıkı işbirliği çağrısının, sürece olumlu katkı yapması beklense de, somut adımların geç kalınmadan atılması ve bu bağlamda BM Barış Gücü’nün bölgede daha aktif rol alması gerektiği değerlendirilebilir.
(Özgün Arslan, Ortadoğu-Afrika Masası, Asistan)