Dünyadaki Amerikan karşıtlığının her geçen gün yükselmesinin ve ABD’nin karşı karşıya olduğu güvenlik tehditlerinin büyük bir kısmı İsrail nedeniyle ortaya çıkmaktadır. ABD’de geleneksel olarak Cumhuriyetçiler Yahudi lobisinin etkisi altında olmuştur. Cumhuriyetçilerin iktidarda olduğu dönemlerde İsrail’in daha rahat hareket ettiği bilinen bir gerçektir. Fakat bu durum ABD’nin ulusal çıkarları ile örtüşmemektedir. Zira İsrail’in attığı adımlar uluslararası kamouoyunun ve özellikle Müslümanların tepkisini çekmekte ve bu tepkiler ABD’yi tehdit eden sorunları ortaya çıkarmaktadır. Ayrıca, ABD’nin İsrail nedeniyle atmış olduğu dış politika adımları (özellikle askeri adımlar) Amerikan ekonomisini sarsmaya başlamıştır. Tüm bu gerçekler Obama’nın iktidara gelmesiyle değişmeye başlamıştır. Zira Obama Müslüman dünyası ile barışmak için oldukça önemli adımlar atmaya başlamıştır.
Obama’yla birlikte Amerikan dış politika anlayışında yaşanan değişim süreci, İsrail ile ilişkilerin sorgulanmasını da içermektedir. Bunun en somut yansıması Obama-Netanyahu görüşmesinde ortaya çıkmıştır. Zira Obama İsrail yerleşimlerine karşı bir ABD başkanından duyulabilecek en sert sözleri sarf etmiştir. Her ne kadar Obama-Netanyahu-Abbas üçlü görüşmesinin olumlu geçtiği havası yaratılmaya çalışılsa da Obama, İsrail’e sert bir mesaj göndermiştir.
İki ilke arasındaki görüş ayrılıklarının temel sebebi Obama’nın sorunları barışçıl bir şekilde çözme stratejisinin İsrail’in dış politika anlayışı ile örtüşmemesidir. Örneğin, Obama Yönetimi İran ve Suriye’yle diyalogu teşvik etmeye çalışıyor. Netanyahu ise İran’ı, İsrail için en büyük tehdit olarak görüyor. Yine benzer şekilde ABD yönetimi bağımsız bir Filistin devletinin kurulmasından yanayken, Netanyahu aynı görüşte değildir. İki devlet arasındaki bu görüş ayrılıklarının ilerleyen dönemlerde daha büyük çatlaklara yol açacağı öngörülebilir. Zira Nobel Barış Ödülü sahibi Obama’nın İsrail’in mevcut politikalarını desteklemesi dünya kamuoyundaki inanılırlığını büyük ölçüde sarsacaktır.
(DR. Bilal Karabulut, ABD Masası, Kıdemli Araştırmacı)