Hatırlanacağı üzere, dünya, Rusya’nın Gürcistan saldırısını ikinci soğuk savaş olarak nitelendirmişti. Fakat savaştan sonra yaşanan olaylar devletlerin bunu düşünmediğini gösterdi. Son zamanlardaki gelişmeler incelendiğinde ise, ilişkiler olumlu yönde seyrederken, yapılan ittifaklar, kurulan yeni örgütler bize soğuk savaş yıllarını hatırlatıyor.
Soğuk Savaş döneminde kurulan NATO’ya alternatif olarak yine söz konusu dönemde Varşova Paktı kurulmuş ancak Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla bu pakt da etkinliğini yitirerek feshedilmişti. Rusya kendisini toparladıktan sonra kendi güvenliğini sağlayabilmek adına yeni oluşumlar yapmaya çalıştı ancak başarılı olamadı. İşte yine Rusya, Kolektif Hızlı Hareket Gücü(KHHG) adı altında Kazakistan, Tacikistan, Kırgızistan, Ermenistan gibi devletlerle askeri işbirliğine gitti. Askeri anlaşmayı imzalamaya yanaşmayan Belarus da geçtiğimiz günlerde anlaşmayı parafe etti. Şimdi de Ukrayna örgüte sıcak bakan ülkeler arasında yer alıyor. Bu ülkelerin Eski Sovyet denetiminde olduğunu düşünürsek, Varşova Paktı’nın bir benzeri niteliğinde olacak olan KHHG aklımıza direkt “Soğuk Savaş yeniden mi?” sorularını getiriyor.
Şu anda BM’de gözlemci statüsünde bulunan bu örgüt için Rusya oldukça çabalıyor. NATO’nun yaptığı gibi uluslararası sorunlarda barış gücü niteliğinde görev almak için Birleşmiş Milletlerine resmen başvuran Rusya, ilk tatbikatını da 2 Ekim’de 7 bin asker ile yapmış bulunuyor. 1959 yılında başlayan Avrupa Birliği maceramızda ellinci yılımızı tamamlıyoruz. ( Tıkla -1)
Ancak örgüte gelen tepkiler de gecikmiş değil. Özbekistan, bölgesel sorunlara müdahale etme hakkı tanındığı için, Rusya’nın yapacağı etkiyi düşünmüş ve askeri birliğe itiraz etmiştir. Diğer devletlerden henüz bir tepki gelmemesi, hiç gelmeyeceği anlamında olmadığından dolayı birliğin sonu aslında belli gibi. Belki biraz sabır ve daha fazla emek ile NATO gibi olabilir. Ancak ne kadar işin içinde Rusya gibi bir güç de olsa NATO’nun alternatifi olamaz. Siyasi açıdan, evet, alternatiftir. Ancak askeri olarak baktığımızda ne NATO kadar deneyimli ne de NATO kadar oturmuş bir düzeni vardır. Bunların hemen olması mümkün olmadığından dolayı şimdilik bir bölgesel askeri ittifak niteliğindedir. İlerleyen zamanlarda, kendisini dünyaya kanıtladığında belki de NATO’dan üstün olacaktır.
Şu bir gerçek ki, Rusya oluşturduğu bu dış politika tutumu ile artık dünya sahnesinde yeniden var olduğunu göstermeye çalışıyor. Bunun için örgütler kuruyor, arabuluculuk yapıyor, bir nevi “iyi abi” rolünü şu an Rusya üstleniyor. Ancak dünya yeniden bir kutuplaşmaya gidiyor. Yalnız söz konusu bu kutuplaşmada bu kez iki kutuptan da bahsetmek mümkün değil. Evet, belki yine bir soğuk savaş olabilir ama eğer olursa bu kez iki taraflı değil çok taraflı bir soğuk savaş bizleri bekliyor…
(Yrd. Doç. Dr. Nail Alkan,Avrupa Birliği Balkanlar Masası, Kıdemli Araştırmacı)