Stratejik Enerji Projesi
Tiran’da düzenlenen İkinci Uluslararası Yabancı Yatırım Konferansı’nda Arnavutluk Devleti’nin ilerde bir “enerji distribütörü” olacağı ileri sürüldü.
Arnavutluk Başbakanı Sali Berişa, geçtiğimiz hafta Tiran'da, ülkenin turizm, enerji ve altyapı alanındaki potansiyelini geliştirmek amacıyla 100’den fazla yabancı girişimcinin katıldığı İkinci Uluslararası Yabancı Yatırım Kongresi’ne ev sahipliği yaptı. Konuşmasında, Arnavutluk’un bugün her zamankinden daha fazla yatırıma ihtiyacı olduğunu vurgulanan Berişa, hükümetin iş ve girişim için elverişli koşulların sağlaması gerektiğini belirtti. 4 Kasım’da Suudi Arabistan, Kuveyt, Bosna ve diğer birçok ülkeden 100 civarında yatırımcı, Tiran'da buluşup Arnavutluk Devleti’nin ihtiyaçlarını ve fırsatlarını tartıştı. (Tıkla-1)
Arnavutluk, yabancı yatırımcılara turizm, enerji ve madencilik alanlarında coğrafi konumu itibariyle birçok fırsat sunuyor. Konferansta, Kafkasya’dan çıkan ve Arnavutluk, Azerbaycan, Türkiye ve diğer Akdeniz devletlerini birbirine bağlayan ‘Transadriatik 1’ (TAP: Trans Adriatic Pipeline) girişimi olarak bilinen boru hattı projesi de gündeme gelmiştir. İsveç ve Norveç tarafından hayata geçirilecek proje, Türkiye-Yunanistan-İtalya güzergâhından geçecek Nabucco doğalgaz hattına ilave olarak da öneriliyor. Böylece Türkiye`den geçecek gaz, Selanik’ten Arnavutluk’a uzatılacak boru hattıyla Adriyatik üzerinden İtalya’ya ulaşacak. (Tıkla-2) Katar’da bulunan gaz tesisleri ve Seman bölgesinde bulunan termik santraliyle geliştirilecek projede, içme suyu taşımak için tasarlanan Körfez ülkelerine bağlı “ASG Güç” şirketi de bulunmaktadır. Arnavutluk tarafından geliştiren projenin en dikkat çeken hususu, işbirliğine dünya çapında sıvılaştırılmış gaz ihracatında önemli rol oynayan Katar hükümeti’nin katılmasıdır. Doğal gazın nakledilmesi için Berişa, geçen yıl Mayıs ayında ekonomik, ticari ve teknik işbirliği konusunda Katar hükümetiyle birtakım sözleşmeler imzalamıştı.
Arnavutluk ve Katar hükümeti arasındaki bu tür ilişkiler yeni değildir. Katar’dan doğal gaz; Arnavutluk’tan Körfez ülkelerine de içme suyu taşıyan tankerlerin ülkeler arasındaki ilişkileri daha da geliştireceği beklenmektedir. “ASG Güç” şirketi, Seman’da (Arnavutluk’un güneyinde bir nehir) yıllık otuz milyar metreküplük sıvı gazın dönüştürülmesi için çalışmalar yürüttüğünü duyurmuştur. Ayrıca 1200 megavat (MW) kapasiteli bir termik santral ile gazın biri İtalya’ya öbürü de Bulgaristan’da Nabucco boru hattına, taşınması sağlanacaktır. Akdeniz’de Katar’dan Seman’a doğal gazın taşınması için yıllık yaklaşık 150 gemi geçecektir. (Tıkla-3) Normalde, gemiler dönüş yolculuğunda dengeleri sağlaması için deniz suyu ile doldurulur. Plana göre, gemiler Körfez ülkelerine Arnavutluk’tan gelen içme suyu ile doldurulacaktır. Normalde birçok Arap ülkesi 50-60 sent maliyetinde arındırılmış deniz suyunu içme suyu olarak kullanmaktadır. Bu yüzden proje çeşitli noktalardan cazip gelmektedir. Arnavutluk devletinin benzer ekonomik, enerji konularda bu şekilde öne çıkması ilerde Balkanlar’daki rolünü pekiştireceği beklenmektedir.
(Erjada Progonati, AB-Balkanlar Masası, Kıdemli Asistan)