Üst düzey bürokrasideki yığılmaları engelleyecek yeni uygulamayla hükümetlerle birlikte görevden ayrılacak “uygulama memurları”, siyasi patronajın azalmasında da bir nebze katkıda bulunabilir. 

 

Çalışma Bakanı Ömer Dinçer’in, Başbakanlık Müsteşarlığı döneminde başlattığı, Türkiye’de memuriyet sistemini tamamen değiştirecek yeni sistemle ilgili düğmeye basıldı. Başbakanlıkta yürütülen ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nda çok sayıda değişiklik yapmak üzere hazırlanan taslakta 8 madde üzerinde uzlaşma sağlanırken, en kritik 3 madde üzerinde ise çalışma sürüyor. Buna göre, mevcut memurluk sistemi iki parçalı bir yapıya dönüşecek. “Uygulama memuru” ile “devlet memuru” ayrılacak. Sendikaların “Hükümet memuru” ya da “siyasi memur” diye adlandırdığı “uygulama memurları”, müsteşar, müsteşar yardımcısı, genel müdür ve üst kurul üyeleri gibi üst düzey bürokratlardan oluşacak. Bu statüdeki memurlar hükümetlerle göreve gelip, o hükümetin iktidarı sona erince kendiliğinden görevden ayrılacaklar (Tıkla-1).

 

Türkiye’de kamu personel sistemini şekillendiren en önemli kaynaklardan biri “kamu hizmetinde süreklilik” ilkesidir. Kamu hizmetinde sürekliliği sağlamak ve memurun görevini hiçbir endişe olmaksızın yerine getirmesini sağlamak için “ömür boyu istihdam” sağlamaktadır. Bu sistemde kişi bir kez memur olduktan sora disiplin kurallarından memuriyetten atılmayı gerektirecek bir işlem yapmadıkça emekli olana kadar memur olarak kalmaktadır. Bu sistemde işe alınan kıdem ve liyakat ilkesine göre kariyeri planlanan memurların merkez teşkilatında geleceği en son noktalar bir bakanın kurmay ekibinde ya da üst kurullar gibi üst düzey bürokraside yer almaktır. 

 

Bürokrasi, kamu hizmetinde hükümetin politikalarını hayata geçiren ve uygulayan aygıttır. Üst düzey bürokrasi ise hükümetin politikalarını uygulamada ve alt kademelere aktarmada kilit bir role sahiptir. Bu anlamda memurluğun ikiye ayrılması politika uygulamada etkinliği artıracaktır. Ayrıca mevcut yasaya göre uygulama memurluğu olarak ayrılacak kadrolara yapılan atamalarla müsteşar vs. olmuş memurlar, hükümetler değiştikten sonra kazanılmış hak geri alınamadığı için bu kadrolarda yığılma söz konusudur. Yeni uygulama, üst düzey bürokrasideki yığılmaları da engelleyecektir. Bu uygulamayla hükümetlerle birlikte görevden ayrılacak uygulama memurları, siyasi patronajın azalmasında da bir nebze katkıda bulunabilir.