Pakistan Başbakanı Yusuf Rıza Gilani’nin Multan’da 15 Kasım 2009 tarihinde önemli gündem maddelerini değerlendirdiği basın toplantısında, Pakistan’ın nükleer silahları meselesi, Güney Veziristan Operasyonu, Belucistan’da son durum gibi konular değerlendirilmiştir.
Gilani’nin söz konusu toplantıda Güney Veziristan operasyonu bağlamında verdiği bilgi oldukça dikkat çekicidir. Gilani, 17 Ekim 2009 itibariyle başlayan operasyonların yakın bir zamanda sona ereceğini söylemiştir. Söz konusu çekilme için net bir takvim vermekten kaçınan Gilani, operasyonun beklenenden çok daha kısa süreceğini sözlerine eklemiştir.(Tıkla1)
Pakistan ordusu, Güney Veziristan’da gerçekleştirdiği operasyonlarla hedefteki Mesud kabilesinin elindeki bazı önemli noktaları ele geçirmesine rağmen ciddi bir direnişle karşılaşmaması akıllara bir takım soruları getirmektedir. Güney Veziristan’da ikamet eden bazı kabile şefleri ve yerel gözlemcilerin ifadelerine göre binlerce Tehrik-i Taliban Pakistan (TTP), El-Kaide ve diğer yabancı kökenli(Özbek ve Çeçen) militanların operasyon bölgesinden ayrılarak başta Belucistan ve Pencap olmak üzere, ülkenin diğer kesimlerine geçmektedir.
(Tıkla2) Bu noktada TTP militanlarının taktik ve strateji değişikliğine gidebileceğini söylemek mümkündür. Pakistan’ın Peşaver, İslamabad, Ketta gibi önemli merkezlerinde gerçekleştirilen saldırılar ve kanlı eylemlerle militanlar adlarını daha etkili biçimde duyurabilmekte, ülkede panik havası ve korkunun hakim kılınmasına çalışılmaktadır.
Güney Veziristanlı gazeteci Shahzar Khan, söz konusu bölgede faaliyet gösteren TTP militanları arasında en çok ses getirebilecek kapasiteye sahip olanların Pencap Taliban’ı olduğunu dile getirmektedir.
(Tıkla3) Pencap Talibanının pek çok üyesi, yasaklı Müslüman militan ve ayrılıkçı grupların eski üyesidir. Leşker-i Tayiba, Ceyş-i Muhammed ve Hizb-u Mücahidin bu gruplar arasında en çok bilinenleridir. Pakistan istihbarat kuruluşu ISI’nın desteğiyle güçlenen bu örgütler, 1990’lardan itibaren Keşmir meselesinde Pakistan’ın Hindistan’a karşı kullandığı temel gerilla gücünü oluşturmaktadır. Güney Veziristan’dan ayrılan TTP militanlarının Pencap bölgesinde üstlenmesi halinde uluslararası bir krize yol açabilir. Pakistan Pencabı’nın Hindistan’la yaklaşık bin 866 km sınır uzunluğunu paylaşmaktadır. Militanların bu bölgedeki sınırı geçerek Hindistan’da 26 Kasım 2008 tarihli Mumbai olaylarını gerçekleştirdiği iddia edilmektedir. Ülkede söz konusu olayın yarattığı psikolojik çöküntünün izleri sürmektedir. Pencap’taki militan varlığının artmasıyla doğru orantılı olarak Pakistan-Hindistan ilişkileri gerginleşebilir ve iki ülke yeniden savaşın eşiğine gelebilir.
Pakistan ordusunun geçmişte üç kez yenilgiye uğradığı Güney Veziristan bölgesinde yaklaşık bir aydır devam eden son operasyon için “Blitzkrieg” benzeri hızlı bir zafer kazanılması ve bölgenin kalıcı biçimde militan unsurlardan arındırılması beklenmemelidir. Son militan saldırılarının yarattığı panik havasını yatıştırmaya dönük etkisi dışında, şu an için bu bölgenin Pakistan’ın öncelikli hedefleri arasında yer almadığı ve operasyonun, Belucistan’a gerçekleştirilmesi muhtemel yabancı müdahaleler karşısında zaman kazanmaya dönük bir uygulama olduğu düşünülmektedir.
(Ali Ertan, Asya-Pasifik Masası, Kıdemli Asistan)