İsrail’in Çelişkili Söylemleri!

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, geçtiğimiz 9 Kasım’da ABD’yi ziyareti ve Başkan Barack Obama’yla görüşmesinin ardından, İsrail’in Filistin ve Suriye ile barış görüşmeleri konusunda söylemlerine dikkat edildiğinde çelişkileri görülmektedir. Netanyahu, ABD ziyaretinden sonra Paris'e geçerek Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy ile görüştü. Üst düzey bir İsrailli yetkili, Netanyahu'nun, Sarkozy ile yaptığı görüşmenin içeriğine ilişkin bilgiler verdi. Yetkili, "Sarkozy Suriye konusunu açınca Netanyahu, Esad ile herhangi bir yerde, her zaman ve hiçbir ön koşul olmaksızın görüşmeye hazır olduğunu belirtti" dedi. Netanyahu’nun, ABD ve Fransa’daki temaslarından hemen sonra Filistin ve Suriye liderlerine barış görüşmeleri ile ilgili sıcak mesajlar göndermeye başlaması dikkat çekmektedir. (Tıkla-1)  Ayrıca, İsrail Dışişleri Bakanı Avigdor Lieberman, barış sürecini canlı tutmak için İsrail ile Filistin'in doğrudan görüşmelere başlaması gerektiğini söyledi. Ancak Filistinli yetkililer, barış görüşmelerinin yeniden başlaması için İsrail'in Yahudi yerleşim merkezi inşaat faaliyetlerini dondurmasını şart koşmuştu. (Tıkla-2)

Diğer taraftan Ekim ayından beri Anadolu Kartalı Tatbikatı’nın iptali ve “Ayrılık” dizisi nedeni ile Türkiye-İsrail ilişkilerinin gerilmesinden sonra İsrail Başbakanı Netanyahu’nun yaptığı açıklamada, “Türkiye, Suriye-İsrail arasında arabulucu olmaz” demesi, iki ülke ilişkilerini daha da germişti. Son günlerde İsrail, Filistin ve Suriye yetkililerine ılımlı mesaj gönderdiği gibi Türkiye’ye de gönderdi. İsrail Sanayi, Ticaret ve Çalışma Bakanı Binyamin Ben-Eliezer, 23 Kasım'daki Türkiye ziyareti öncesi sıcak mesajlar verdi.  Ben Eliezer, İsrail'in bölgedeki uluslarla ilişkilerinde Türkiye'nin önemli bir role sahip olduğunu belirtip, Türkiye'nin İsrail ile Suriye ve Filistinliler arasındaki ilişkilerinde aracılık yapması gerektiğinin altını çizdi ve böylece İsrail'in de barış sürecine katkı yapabileceğini vurguladı. (Tıkla-3) Ben-Eliezer, iki ülke arasındaki derin bir dostluğun varlığından söz ederek, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın da temeli olduğunu ifade edip, ilişkilerde yaşanan iniş-çıkışlara rağmen, kendisinin bu bağlara büyük inanç bağladığını kaydetti.

İsrail’in son yaklaşımlarına bakıldığında oldukça bilinçli ama çelişkili söylemlerle dünya kamuoyuna mesajlar gönderdiğini söyleyebiliriz. İsrail Dışişleri Bakanı Lieberman’ın Filistin-İsrail barış sürecini canlı tutmak ve doğrudan görüşmek istedikleri yönündeki açıklamalarına bakarak, İsrail’in bu görüşmeleri gerçekleştirmesi için iki hususu dikkate alması gerektiği söylenebilir. Birincisi, Batı Şaria’daki yerleşim birimlerinin inşasını tamamen durdurması, bir diğeri ise, İsrail’in işgal ettiği Filistin topraklarının iadesini sağlaması. İsrail’in bu iki hususu dikkate almadığı sürece Filistinlilerle barış görüşmelerinden söz etmek zordur. Bu nedenle İsrailli Bakanın, Filistin yönetimi ile doğrudan barış görüşmelerine hazırız açıklamasının sebeplerini şu şekilde sıralayabiliriz.

- Geçtiğimiz hafta Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas’ın, Filistin’de önümüzdeki yıl yapılacak olan başkanlık seçimlerinde aday olmayacağı yönündeki açıklamasının, İsrail yönetimini tedirgin ettiğini söyleyebiliriz. Bu nedenle İsrail’den gelen bu tür açıklamaların Abbas’ın Filistin seçimlerinde kendisini tekrar aday gösterme amacına yönelik olabilir.

- İsrail kendini, uluslararası arenaya Ortadoğu Bölgesinde barıştan yana olduğunu ve ABD Başkanı Obama’nın Ortadoğu Barış Planı’nın aksamasında Tel-Aviv yönetiminin sorumluluğunun olmadığını göstermeye çalışmaktadır. Çünkü İsrail, Batı Şeria’daki tavrının Barış Ödülü’ne layık görülen Obama’yı zor durumda bıraktığını fark etmiştir.

- Netanyahu’nun ABD ziyareti sırasında, ABD Başkanı Barack Obama’nın, son dönemde hemen tüm Bölge ülkelerinde infiale yol açan ve ABD’yi de zora sokan söylem ve eylemlerini yumuşatması hususunda yaptığı uyarı ve telkinlerinin önemli bir rolü olduğu söylenebilir.

Netice itibariyle özellikle Başbakan Netanyahu’nun, Filistin - Suriye ile yürütülen barış görüşmeleri ilgili takındığı tavrın pek de samimi olmadığı söylenebilir. İsrail’in, gerek Suriye’ye gerekse Filistin’e karşı ilk önce söylemlerinin yerine eylemlerini değiştirmesi gerekmektedir. Ayrıca bir taraftan, Fransa’nın, İsrail-Suriye arasında arabuluculuk yapmak istemesi, diğer taraftan da, Türkiye’ye iki ülke arasında arabuluculuk rolünü üstlenmesi konusunda teşvik edici davranması, İsrail’in bilinçli olarak çelişkili bir yaklaşım içerisinde olduğunu göstermektedir.  Suriye lideri Beşar Esad'ın da Perşembe günü Paris'e gitmesinin arkasındaki nedenlerden birinin de,  Fransa’nın, Suriye-İsrail arasında arabuluculuğu ile ilgili olduğu söylenebilir.

(Ali SEMİN, Ortadoğu-Afrika Masası, Kıdemli Asistan, 13 Kasım 2009)