Yemen-Suudi Arabistan Sınırı Karışıyor

Ağustos ayından beri Yemen ordusu ile Husiler (Şii Zeydiler) arasında yaşanan gerginlik her geçen gün daha da kızışarak, Yemen’i bir iç savaşın eşiğine taşımaktadır. Yemen Hükümetinin, Yemen’in kuzeyinde çoğunluğu oluşturan Şiilere karşı ayrımcılık yaptığı yönündeki iddialar, ülkede tam anlamıyla mezhepsel bir çatışmaya dönüşmektedir. Yaşanan bu karışıklılığa, son günlerde Suudi Arabistan’ın da katıldığı görünmektedir. Bu durum iki ülke sınırında çatışmaya neden olmaktadır. 8 Kasım’da Yemen'deki Şii isyancıların Suudi Arabistan sınırını geçerek “Cebel Duhan” adlı bölgenin kontrolünü ele geçirmeleri üzerine, Suudiler, Yemen'in kuzeyindeki isyancılara hava saldırısı düzenlemiştir. (Tıkla-1) Suudi Arabistan Savunma ve Havacılık Bakan Yardımcısı Prens Halid Bin Sultan Bin Abdülaziz yaptığı açıklamada, Cebel Duhan'da kontrolü tekrar ele geçirdiklerini ve militanlar sınır bölgelerinden uzaklaştırıncaya kadar operasyonun süreceğini söyledi. Ayrıca, Yemen ve Suudi Arabistan sınırında çıkan çatışmalarda resmi verilere göre, 3 Suudi askerin öldüğü, 15'inin yaralandığı ve 4 askerin de kayıp olduğu belirtildi. Şii İsyancılar, Suudi Arabistan'ı, Yemen güçlerine topraklarını üs olarak kullandırmakla suçlamaktadır.(Tıkla-2)

İki ülke sınırında yaşanan gerginlik Suudi Arabistan ve İran ilişkilerine de yansımaktadır. Diğer taraftan, Yemen Hükümeti, Ekim ayında Şii militanlara silah taşıdığı söylenen bir gemiyi ele geçirerek, geminin İranlı mürettebatını gözaltına aldığını bildirmişti. İran Dışişleri Bakanı Manuçer Muttaki, Suudi Arabistan’ı kastederek, dış güçlerin Yemen'de orduyla Şii militanlar arasındaki çatışmalara müdahale etmemesi gerektiğini ifade etti. Muttaki isim vermeden bazı tarafların, krizi körüklediğini, radikal gruplara silah ve para desteği sağlamanın olumsuz sonuçlar doğuracağını vurguladı. Bu bağlamda, Yemen’de Ağustos ayından beri orduyla Husiler arasında yaşanan çatışmaların, Suudi Arabistan ve İran yönetimi arasındaki gerilimi su yüzüne çıkarmaya başladığını söylenebilir. Suudi F-15 uçaklarının Yemen ordusuna destek vermek için Yemen ve Suudi Arabistan sınırındaki Şii militanlara karşı askeri operasyonlar düzenlemesi, Körfez’deki İran ve Suudi Arabistan’ın rekabetini daha da körüklemektedir.

Sonuç olarak, Yemen’deki olayların Suudi Arabistan ve İran yönetimi tarafından desteklenmesinden dolayı sözkonusu çatışmaların büyüyeceğini söyleyebiliriz. Bu olaylara genel bir izlenim olarak bakıldığında Suudi Arabistan ve İran rekabeti, kendini bu defa Yemen’deki gruplar üzerinden göstermektedir. Bu tür olayların Körfez’de yaşanması, önümüzdeki günlerde “Körfez Sorununu” yeniden gündeme getirebilir. Şii isyancılar, Suudi ve Batı destekli hükümetin kendilerine karşı siyasi, ekonomik ve dini ayrımcılık yaptığından yakınarak bu durumu şiddet olaylarına gerekçe göstermişti. Bu nedenle Suudi Arabistan ve İran’ın, Yemen’deki çatışmalar konusunda tedbirli davranması gerekmektedir. Önümüzdeki günlerde bu tür olayların, Suudi Arabistan ve İran arasındaki basit bir rekabetten çok ciddi bir krize neden olması beklenebilir.

(Ali SEMİN, Ortadoğu-Afrika Masası, Kıdemli Asistan, 11 Kasım 2009)