Afganistan’da 2009 Yılı Uyuşturucu Üretim Tahminleri Açıklandı

Uyuşturucu ile küresel çapta mücadelede Birleşmiş Milletlerin icra organı olan BM Uyuşturucu ve Suç Ofisi (UNODC)’nin İcra Müdürü olan Antonio Costa Kabil’de yaptığı basın açıklamasıyla Afganistan’da 2009 yılı için beklenen uyuşturucu üretim oranlarını kamuoyuna duyurmuştur. UNODC tahminlerine göre, 2009 yılında Afganistan’da yasadışı haşhaş ekimi 157 bin hektardan 123 bin hektara düşmüş görünmektedir. Bu rakam geçen yıla göre ülkedeki yasadışı haşhaş Ekiminde %22’lik bir azalma anlamına gelmektedir. Bunun en önemli sebebi ülkedeki toplam haşhaş ekiminin yarısından fazlasını karşılayan Helmand’daki %30’luk düşüştür. Toplam 34 şehir bulunan ülkede uyuşturucu ekimi yapılmayan şehir sayısı 18’den 20’ye yükselmiştir. Uyuşturucunun yoğun olarak üretildiği yerler ülkenin güney ve batı bölgeleri olmaya devam etmiştir. Haşhaş ekimi verimli ve sulamanın var olduğu topraklarda daha çok yoğunlaştığı için hektar başına %15’lik bir artışla 56 kg afyon alınacaktır. Dolayısıyla ekim yapılan alanlarda %22’lik düşüşe rağmen bu oran afyon üretimine ancak %10’luk bir düşüş olarak yansıyacak ve ülke genelindeki yasadışı afyon üretimi 6900 tona inecektir.

Afyon fiyatları da son yılın en düşük seviyelerindedir. Afyonda son 10 yıldır devam eden üretim fazlalığı, ürünün tarla çıkış fiyatında %30’luk bir düşüşe sebep olmuştur. Hesaplamalara göre dünyadaki yasadışı afyon ve türevlerinin tüketimi toplam 5000 ton afyonu hiçbir zaman geçmemiştir. Afganistan’daki 10 yıldır devam eden üretim fazlalığı nedeniyle 10.000 tonu aşkın afyonun stoklandığı tahmin edilmektedir. Şu an itibariyle bir kilo kuru afyonun tarla fiyatı 95 Dolardan 64 Dolara düşmüştür. Fiyatlarlarda ve ekim alanlarında meydana gelen düşüş afyonun tarla çıkışında %40’lık bir değer kaybına uğradığını göstermektedir. Tahminlere göre yasadışı mahsulün tarla çıkış değeri ülke genelindeki toplam maddi değeri 438 milyon Dolar olacaktır. 800 bin Afgan köylüsü bu üretimde yer almıştır. Dolayısıyla, Avrupa pazarına ulaştığında ekonomik değeri en az 40-50 milyar Doları bulan eroin ticaretinden Afgan köylüsünün payına ancak %1’lik bir oran düşmektedir.

Son birkaç yıldır uygulanmaya çalışılan; afyonun hammaddesi olan haşhaş henüz tarlada ekiliyken imha edilmesi planı başarısız olmuştur. Geçtiğimiz iki yılda ciddi personel ve maddi kaynak ayrılarak yapılan yok etme çalışmaları kapsamında sadece 10 bin hektar ekili alan yok edilmiştir. Bu da toplam ekili alanın %4’ünden daha az bir alanı ifade etmektedir. Ülkede uyuşturucu madde yakalama çalışmaları da çok başarılı değildir. Dünyadaki yasadışı afyonun %90’ını üreten Afganistan’da üretilen afyon türevi uyuşturucu maddelerin -ki bunlar afyon, morfin ve eroindir- ancak %2’si ele geçirilmiştir. Kokainin ana üreticisi olan Kolombiya’da ise ele geçirilen uyuşturucu madde toplam üretilenin %20’sidir. 2009 yılının ilk yarısından itibaren NATO güçleri de Taliban bağlantılı uyuşturucu kaçakçılarını ve uyuşturucu maddeyi hedef almaya başlamıştır. Ancak bunun ne kadar etkili olacağı ve ülkede hem siyasi hem de silahlı güç sahibi uyuşturucu baronlara dokunulup dokunulamayacağı net değildir.