Afganistan’ın nüfuzlu savaş komutanlarından birisi olan Özbek General Raşid Dostum yaptığı açıklamada Afgan ordusunun başarılı olamayışını kararlılık ve azim eksikliğine bağlamıştır; “Daha fazla yabancı para ve asker, Afganlılar arasında, bu savaşın kendi savaşları olmadığı düşüncecisini yaygınlaştırmaktadır. Son 6 yıldır bir Afgan binbaşının ya da albayın çatışmalarda öldüğünü duymadım.” diyen Afgan generalin bu uyarısı, ABD Kabil Büyükelçisinin Başkan Obama’ya, Hamid Karzai rejimi desteklemek için daha fazla asker göndermemesi konusunda yaptığı uyarıyla aynı zaman denk gelmiştir. Afgan ordusu artık çatışmalara girmektense, hedeflerin yok edilmesi için ABD ve NATO askerine haber vermektedir. Dostum’a göre, Batı liderleri, Taliban savaşçılarının Molla Ömer liderliğinden koparılabileceği fikrinde yanılmaktadır. Afganistan’da tüm gücü Kabil’de toplamaya çalışmanın taşra’daki fakirliği artırırken başkentteki politik elitin zenginleşmesini sağladığını göz ardı edilmemesi gerekir. General Dostum, 2001’de Taliban’ı yenerken, halka güvenen ve onları kendi gelecekleri için savaş vermeye ikna eden pragmatik bir askeri anlayış izlediklerini belirterek yine aynı şeyi başarmanın mümkün olduğunu kaydetmiştir. (Tıkla)

Taliban’ın 1996’da Kabil’e girmesinin ardından Taliban karşıtı Kuzey ittifakının içinde yer alan General Dostum, 2001 yılında Taliban’ı iktidardan uzaklaştıran askeri harekâtın da önde gelen savaş komutanlarından birisi olmuştur. Daha sonra 2004 yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Karzai’nin karşısına çıkan Dostum, oyların yüzde 10’unu almıştır. Ardından Afgan ordusunun başına getirilen General Dostum daha sonra Karzai ve Batılı ülkelerin baskısıyla ülkeden ayrılarak Türkiye’de yaşamaya başlamıştır. Hatırlanacağı üzere Dostum, Ağustos 2009’da Afganistan’da yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin hemen öncesinde Karzai’nin onayıyla ülkesine dönmüştür. Bu onayın altında ülkedeki Özbek topluluğundan kendisine gelmesi muhtemel oyların etkili olduğu ileri sürülmektedir.

Özbek General’in yaptığı uyarılar, ülkedeki yabancı asker kayıpların her geçen arttığı ve Afganistan’dan çıkış planlarının tartışıldığı bir döneme denk gelmiştir. Ülkede 8 yıldır devam eden ve şu an itibariyle 100 bin yabancı askerin görev aldığı uluslararası askeri harekât ülkenin özellikle güneyinde ağırlığını hissettiren Taliban’ı bitirmekte yeterli olamamaktadır. Taliban artık sadece Afganistan değil aynı zamanda Pakistan’ın da meselesi haline gelmiş durumdadır. Bu karışık duruma eklenen uyuşturucu kaçakçılığı ve üst düzey yolsuzluk iddiaları ülkenin normalleşmesi ve istikrara kavuşmasının önünde büyük bir engel oluşturmaya devam etmektedir.

Başkan Obama, ABD askeri varlığının artırılması kararını vermekte zorlanmaktadır. Bunun nedeni, kendi ülkesinde Afgan savaşına yönelik kamuoyu desteğinin giderek azalması ve gönderilecek askerlerin soruna çözüm mü yoksa sorunun parçası mı olacağına karar verememiş olmasıdır. Afganistan başkanlık seçimleri nedeniyle ABD ve Avrupa ülkeleri nazarında güvenilirliği sarsılmış olan Hamid Karzai’nin bundan sonra ABD’ye ne kadar iyi bir ortak olacağı da merak konusudur.

Ömer ERSOY, Araştırmacı, 22.11.2009